कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

रूपैडिहामा किनमेलको घुइँचो

रूपा गहतराज

नेपालगञ्ज — चाडपर्व नजिकिएसँगै नेपालगञ्जको भारतीय सीमा नाका रूपैडिहा बजारमा किनमेल गर्ने नेपालीको भीड लाग्न थालेको छ । नेपाली ग्राहक, उनीहरूका गाडी, रिक्सा अनि साइकलले भरिएका सडकछेउमा अहिले खुट्टा राख्न नसकिने भीड लागेको छ ।

चाडपर्वका लागि किनमेल गर्नेदेखि नेपालगञ्जमा आउने अन्य नेपाली उपभोक्ता पनि किनमेल गर्न रूपैडिया पुग्ने गर्छन् ।


त्यसले सधैं त्यहाँ भीड लाग्छ । कोहलपुरकी सिर्जना आचार्य कपडा किन्नका लागि सधैं रूपैडिहा बजार पुग्छिन् । ‘यहाँ सस्तो अनि रोजाइअनुसारको कपडा पाइन्छ,’ उनले भनिन्, ‘दैनिक उपभोग्य सामग्रीदेखि कपडा किन्नकै लागि रूपैडिहा पुग्छु ।’ नेपालगञ्ज बाँके गाउँकी द्रोपती गिरीले ग्राहकप्रति गरिने राम्रो व्यवहार र मूल्यको एकरूपताका कारण आफू सधैं रूपैडिहा पुग्ने गरेको बताइन् ।


‘सबै सामान एउटै बजारमा पाइन्छ । सामानको मूल्य पनि कम हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘नेपालगञ्जमा जस्तो मान्छे हेरेर मूल्य हुँदैन् ।’ सयौं उपभोक्ताले रूपैडिहा बजारबाट दैनिक घरायसी तथा व्यक्तिगत प्रयोजनका सामान भन्सार नतिरी ल्याउने गर्दा नेपालगञ्जका व्यापारीलाई भने पिरोल्ने गर्छ ।


रूपैडिहामा दैनिक कति नेपाली किनमेलमा जान्छन् भन्ने यकिन तथ्यांक नभए पनि दैनिक पाँच करोड बढीको कारोबार हुने नेपाली व्यापारीको अनुमान छ । चाडपर्वका बेला यो रकम दोब्बर हुन्छ । भूमि, बजार, व्यापारी भारतकै भए पनि पैसा र ग्राहक नेपाली हुन्छन् । मूल्य भारतीय भए पनि कारोबार नेपाली पैसामै हुन्छ ।


उपभोक्ता साबुन, चिनीजस्ता दैनिक उपभोग्य सामग्री सस्तो मूल्यमा पाइने भ्रमले भारतीय बजारमा पुगेर ठगिने गरेको उद्योग वाणिज्य संघ बाँकेका अध्यक्ष नन्दलाल वैश्यले बताए । ‘उता सस्तो पाइन्छ भन्ने भ्रम मात्र हो । नेपाली सामान झन् गुणस्तरीय र सस्तो हुन्छ,’ उनले भने, ‘यो भ्रमलाई उद्योग व्यापार संघ र नेपाली व्यवसायीले चिर्ने प्रयास गर्नैपर्छ । अनि बल्ल रूपैडिहामा नेपालीको भीड कम हुन्छ ।’


नेपालगञ्ज, कोहलपुरदेखि सुर्खेत, दैलेख, दाङ, सल्यानलगायतका जिल्लाबाट पनि उपभोक्ता किनमेलका लागि रूपैडिहा पुग्छन् । रूपैडिहाको राष्ट्रिय व्यापार मण्डलका अनुसारका बजारमा सानाठूला गरी एक हजार बढी पसल छन् । धेरै खाद्यान्न, फेन्सी र काँचो कपडा पाइन्छन् ।


अटो मोबाइल्सको व्यापारमा पनि भीड उस्तै हुन्छ । एउटा पसलले दैनिक कम्तीमा ५ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार गर्ने उनीहरूले बताए । रूपैडिहाका थोक वस्त्र बिक्रेताका सञ्चालक नरेन्द्रकुमार कुँवरले ९० प्रतिशत नेपाली ग्राहक आउने गरेको बताए । ‘बाँके, दाङ, सुर्खेत, सल्यान जाजरकोटबाट समान किन्न ग्राहक आउँछन्,’ उनले भने, ‘दैनिक ५ लाख भन्दा बढीको कारोबार हुन्छ ।’

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७६ १०:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बालश्रममुक्त वडा घोषणा

कान्तिपुर संवाददाता

दाङ — तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–६ बाल श्रममुक्त घोषणा भएको छ । बाल श्रमिकको संख्या शून्य भएपछि शनिबार विभिन्न टोल विकास संस्था, महिला समूह, बालबालिका र अन्य सरोकारवालाहरूको सहभागितामा र्‍याली र झाँकी प्रदर्शन गर्दै बाल श्रममुक्त वडा घोषणा गरिएको हो । 

घोषणा सभाअघिको र्‍यालीमा सहभागी बालिका । तस्बिर : कान्तिपुर

सर्वेक्षणका क्रममा १३ बाल श्रमिक फेला परेको र उनीहरूलाई परिवारमा पुनःस्थापना गरिएपछि बाल श्रममुक्त घोषणा गरिएको
वडाध्यक्ष नवराज लामिछानेले बताए ।

बाल श्रम बालअधिकारको मुख्य चुनौती भएकाले लामो समयदेखि यसविरुद्धको अभियान सञ्चालन गरिएको उनले बताए । ‘हामीले बाल श्रमिकको पहिचान गर्ने, उनीहरूको उद्धार र पुनःस्थापना गर्ने काम गरिरहेका छौं,’ लामिछानेले भने, ‘बजार क्षेत्र भएकाले धेरै चुनौतीका बाबजुद बाल श्रममुक्त घोषणा गरिएको छ ।’

बाल श्रममुक्त घोषणाको दिगोपनाका लागि घोषणापछिको पाॅच वर्षे रणनीति पनि तयार गरिएको लामिछानेले बताए । वडा ६ मा १२ हजार ९ सय ६९ जनसंख्या रहेको छ । जसमध्ये १८ वर्षमुनिका बालबालिका ५ हजार ७ सय १ रहेको उनले बताए । वडामा १० गाउॅ र ७२ टोल विकास संस्था छन् ।

वडाका ३ हजार ३ सय १३ घरपरिवारमध्ये दैनिक ज्यालादारीमा जीविका चलाउने परिवार ५१.६७ प्रतिशत रहेको वडाध्यक्ष लामिछानेले जानकारी दिए । सन् २०११ मा गरिएको सर्वेक्षणमा तुलसीपुरमा २ सय ४९ बाल श्रमिक फेला परेका थिए । जसमध्ये वडा ६ मा ५५ जना थिए । त्यसपछि बाल श्रमिक न्यूनीकरणको अभियान थालिएको उनले बताए । अहिले ३ हजार २ सय ४९ घरपरिवारमा सर्वेक्षण गर्दा बाल श्रमिक नभेटिएको उनले सुनाए ।

अब बालमैत्री उपमहानगर बनाउन पहल गरिने नगर प्रमुख घनश्याम पाण्डेले बताए । ‘बालबालिकाका सम्पूर्ण अधिकार सुरक्षित गरी बालमैत्री उपमहानगर बनाउन हामी लागिपरेका छौं,’ उनले भने, ‘यो अभियानमा सबैले साथ दिनुपर्छ । हरेक अभिभावक बालबालिकाप्रति जिम्मेवार हुनुपर्छ ।’

न्यायिक समितिमा पनि काखमा बच्चा च्यापेका र बालबालिका जोखिमपूर्ण अबस्थामा रहेका महिलाहरू नै बढी आउने गरेको न्यायीक समिति संयोजक तथा नगर उपप्रमुख माया शर्माले बताइन् । ‘घरेलु हिंसा भोगेर निस्केका महिलाका बालबालिका श्रमको जोखिममा पर्ने गरेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘अब जोखिममा रहेका बालबालिकालाई पनि बाल श्रमबाट बचाउन विशेष ध्यान दिइनेछ ।’

बाल श्रममुक्त वडा घोषणा गर्दै संघीय सांसद् हीराचन्द्र केसीले बाल श्रममुक्त वडा घोषणापछि नगरको इज्जत बढेको बताए । बालबालिकाका अधिकार संरक्षण गर्न यो अभियानले महत्त्वपूर्ण योगदान गर्ने उनले बताए । विभिन्न राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, नागरिक समाज र सरोकारवालाहरूले बाल श्रममुक्त नगर बनाउन आफ्नो क्षेत्रबाट सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए ।

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७६ १०:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×