पहिरोले गाडी सञ्चालनमा बाधा

कान्तिपुर संवाददाता

रुकुम पूर्व — सिस्ने गाउँपालिकाको रुकुमकोटसम्म दाङको घोराही र तुलसीपुरबाट साना गाडी चल्छन् । मध्यपहाडी लोकमार्गको स्तरोन्नतिको काम भइरहेकाले गाडी रुकुमकोट पुग्न थालेका हुन् ।

पछिल्लो समय दैनिक रूपमा घोराही तथा तुलसीपुरबाट छुटेका गाडी गन्तव्यमा पुग्न सकेका छैनन् । पहिरोका कारण गन्तव्य अनिश्चित बनेको छ ।

सडकको अवस्था राम्रो भए पनि पहिरोले अवरोध पुग्ने गरेको स्थानीयले बताए । ‘वर्षामा पनि सडक ठिकै छ,’ गाडी चालक रमेश क्षत्रीले भने, ‘बीचबीचमा झर्ने पहिरोले भने गन्तव्यमा पुग्न सकिँदैन ।’ यसअघि हिउँदमा समेत दाङ–रुकुमकोट गाडी सञ्चालन भएका थिएनन् । मध्यपहाडी मार्ग स्तरोन्नतिको काम भइरहेकाले सडक सजिलो बनेपछि गाडी चलाउन थालेको चालक क्षत्रीले बताए । रुकुम पश्चिमको मुसीकोट नगरपालिकाको रिनदहसम्म सडक कालोपत्रे भइसकेको छ । त्यसभन्दा यताको स्तरोन्नतिको काम चलिरहेको छ । यसबीचमा पर्ने दुईवटा खोलामा पुल निर्माण भएर सञ्चालनमा आइसकेका छन् ।

‘सडक स्तरोन्नतिको काम चलिरहेको छ,’ यात्रु लालबहादुर बीसीले भने, ‘पहिरोले गन्तव्य अनिश्चित बनेको छ ।’ रुकुम पश्चिमको मुसीकोट नगरपालिकामा पर्ने घोरखानी खोलामा पुल र रुकुम पूर्व सिस्ने गाउँपालिकाको सांग्रेखोलामा पुल बनेपछि गाडी सुचारु भएका थिए । रुकुम पूर्व प्रवेश गरेपछि बढी समस्या बेहोर्नुपरेको यात्रु बीसीले बताए ।

‘पानी नपरोस् भनेर कामना गर्दै यात्रा गर्नुपर्छ,’ स्थानीय सुशीला पुन मगरले भनिन्, ‘वर्षा न हो, हाम्रो कामनाले मात्रै के काम गर्छ र !’ अघिल्लो वर्षको जति समस्या नपरे पनि समस्या हुन नछाडेको उनले बताइन् । पहिरो झरेकै ठाउँमा डोजर/स्काभेटर राखेर चलाउँदा कम समस्या बेहोर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

पानी पर्ने अवस्था देखिए रुकुमकोट पुगेका गाडी पनि फर्काएर किटेनी ल्याउनुपर्ने बाध्यता छ । कालिका प्यासाफिक जेभीले सडक स्तरोन्नतिको काम गरिरहेको छ । पहिरोकै कारण रुकुमकोटदेखि भूमे तथा पुथाउत्तरगंगा जान पनि समस्या छ । सिस्ने र भूमे गाउँपालिकाको सीमामा रहेको रुकुमगाड खोलामा पुल निर्माण नभएपछि सवारी साधन वारिका वारि र पारिका पारि नै रहेका छन् । यात्रु भने खोला तरेर अर्को गाडी फेर्नुपर्ने बाध्यतामा छन् ।

प्रकाशित : श्रावण २१, २०७६ ०९:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

साहित्यकारका कृति जोगाउनै मुस्किल

साहित्यकार मुक्तिप्रसाद श्रेष्ठका कृति बोरा, काठका घर्रा, दराज र खाटमुनि थन्किए 
राजबहादुर शाही

मुगु — छायानाथ–रारा नगरपालिकास्थित रोबाकी ६५ वर्षीया चन्द्रकुमारी श्रेष्ठलाई आफ्ना दिवंगत पति मुक्तिप्रसाद श्रेष्ठका कृति कसरी जोगाउने भन्ने पिरलो छ । २ वर्षअघि निधन भएका श्रेष्ठका करिब १८ सय बढी कृतिको संरक्षण गर्न परिवारलाई सकस भएको छ ।

मृत्युअघि आफ्नो कोठामा कृतिहरू हेर्दै साहित्यकार मुक्तिप्रसाद श्रेष्ठ । फाइल तस्बिर : राजबहादुर कान्तिपुर

श्रेष्ठले निबन्ध, कथा, गजल, मुक्तक, धारावाहिक नाटकलगायत करिब १८ सय कृति लेखेका थिए । साहित्यकार श्रेष्ठको २०७४ वैशाख १७ गते निधन भएको थियो । ‘उहाँले धेरै मिहिनेत गरेर रचना गरेका कृति जोगाउनै समस्या भयो,’ उनले दुःखेसो पोखिन्, ‘अधिकांश कृति बोरामा प्याक गरेका छौं, कीरा र मुसाले नष्ट गर्ने जोखिम छ ।’

उनका अनुसार श्रेष्ठले रचना गरेका कृति बोरा, काठका घर्रा, दराज र खाटमुनि थन्काएर राखिएको छ । दाङको घोराही जन्मिएका श्रेष्ठले अधिकांश समय छायानाथ–रारा नगरपालिकाको माथिल्लो रोबामा बिताए । शिक्षण पेसाका सिलसिलामा २०३५ सालमा मुगु आएका श्रेष्ठले सबै कृति यहीं बसेरै लेखेका हुन् । साहित्य लेखनमा बाधा पुगेपछि श्रेष्ठले २०६५ मंसिरबाट शिक्षणबाट अवकाश लिएका थिए ।

चन्द्रकुमारीका अनुसार श्रेष्ठले ३३ वर्षको अवधिमा लेखेका अधिकांश पुस्तक पाण्डुलिपिमै सीमित छन् । घरका सबै कोठा उनका कृतिले भरिएको उनले बताइन् । श्रेष्ठका फुटकर रचनाले छापिएका पत्रपत्रिका पनि संरक्षण गर्न समस्या भएको उनको गुनासो छ । ‘आफूले लेखेका कृति पुस्तकालय बनाएर राख्ने उहाँको धोको थियो,’ उनले भनिन्, ‘उहाँको जीवनकालमा त्यो पूरा नभएपछि अहिले कृति जोगाउन समस्या भएको हो ।’

श्रेष्ठ सरल र चोटिलो लेखनका कारण मोफसलमा राम्रो ख्याति कमाएका साहित्यकार मानिन्थे । श्रेष्ठले कर्णाली धाराबाहिक निबन्ध संग्रहमा कर्णालीको अवस्थाले चित्रण गरेका छन् । स्थानीय धर्म संस्कृतिमा आधारित रही श्रेष्ठले मागल, चम्फा, बालो र देउडाबारे दर्जनौ कृति लेखेका थिए ।

रोवा गाउँका गढबहादुर बुढाले कर्णालीका महत्त्वपूर्ण जडीबुटी, नदीनाला, धर्मसंस्कृति, रितिरिवाज, जीवनशैलीबारे श्रेष्ठले पुस्तक लेखेको जनाए । ‘कर्णालीप्रति राज्यको ध्यानाकर्षण गराउन श्रेष्ठ सरका कृतिले धेरै सहयोग पुर्‍याए,’ उनले भने, ‘कर्णालीको इतिहासमा समेत उहाँको राम्रो दखल थियो, त्यसबारे समेत धेरै पुस्तक लेख्नुभएको छ ।’

श्रेष्ठका कृति संरक्षणका लागि सरकारले सहयोग गर्न जरुरी रहेको उनको भनाइ छ । श्रेष्ठका अप्रकाशित कृति प्रकाशन गर्न पनि सरकारको सहयोग जरुरी रहेको स्थानीयको भनाइ छ । श्रेष्ठका कृति प्रकाशन गर्न सके कर्णालीको इतिहासबारे भावी पुस्ताले थाहा पाउने प्रभात माविका शिक्षक मैनादल बुढाले बताए ।

आफ्ना पुस्तक संग्रह गरी पुस्तकालयमा राख्ने श्रेष्ठको योजना पूरा नभएको उनले जनाए । ‘केही समय अघिसम्म स्थानीय विद्यालयले उहाँका पुस्तकमार्फत नै धेरै पाठको शिक्षण गराएका थियौं,’ उनले भने, ‘उहाँका कृतिको संरक्षण गर्न नसके सबैले ज्ञानको क्षति व्यवहोर्ने छौं ।’ बाबुका कृति संरक्षणका लागि छोराहरू नरेश, अर्जन र हिमालले समेत पहल गरिरहेका छन् । उनीहरूले स्थानीय तहलाई यसबारे पटकपटक ध्यानाकर्षण गराइएको जानकारी दिए ।

प्रकाशित : श्रावण २१, २०७६ ०९:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्