जनप्रतिनिधिबीच प्रतिस्पर्धा

वीरेन्द्र केसी

गुल्मी — यहाँका जनप्रतिनिधि अहिले आगामी वर्षका लागि योजना बनाउन छलफलमा व्यस्त छन् । धुर्कोट गाउँपालिकामा ठूलो उद्योग छैन । पढे–लेखेका धेरै युवालाई स्वरोजगार बनाउने एउटै उपाय हो, कृषि, पशुपालन र उत्पादन । 

आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा तरकारी, कफी, सुन्तला, मासु र अण्डा उत्पादनलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर बजेट विनियोजन गर्ने तयारीमा रहेको पालिका अध्यक्ष भूपाल पोखरेलले बताए । सुन्तला उत्पादनमा वृद्धि गर्ने, कफी कृषकलाई प्रोत्साहन गरी कफी र कागती खेती विस्तारका लागि बजेट खर्च गरिने उनले बताए । पढे–लेखेका र विदेश जाने युवालाई यहीं प्रोत्साहन गरी अनुदानमुखी कार्यक्रम ल्याएर कृषि क्रान्तिको सुरुआत गरिने पोखरेलको दाबी छ ।

‘धेरै बजेट कृषिमै छुट्टिन्छ । दूध उत्पादन गर्न गाईभैंसी पाल्ने, खसीबोका उत्पादन, सुन्तला, कागती, कफी खेतीबाट धुर्कोटका सबैका घरलाई स्वरोजगार बनाउने लक्ष्य छ,’ उनले भने । कृषिकर्मबाटै गाउँमै मनग्य आम्दानी गर्ने वातावरण मिलाएपछि रोजगारी खोज्दै विदेश धाउने रोकिने उनले दाबी गरे । कफी उत्पादनमा रुरु गाउँपालिका अब्बल बन्दै छ ।

पालिका अध्यक्ष नीलकण्ठ गौतम स्वयं कफी कृषक हुन् । जिल्ला कफी व्यवसायी संघका पूर्वअध्यक्ष गौतमले कफी खेतीलाई विस्तार गर्न आउँदो बजेटमा प्राथमिकता दिइने बताए । ‘कफी खेतीको तरिका, गबारो रोग नियन्त्रण गर्ने उपाय र खेती विस्तार गरेर उत्पादन बढाउने लक्ष्य छ,’ उनले भने, ‘कफी खेती गरिबको पेन्सनजस्तै छ । विदेशी मुद्रा भित्रिने भएकाले कफीबाट स्वरोजगारबनाउने मेरो सपना छ ।’

विदेशी रकम भित्रिने भएकाले रुरुसहित सिंगो गुल्मी कफी उत्पादनमा विशेष सक्रिय छ । कृषकले उत्पादन गरेको कफी गुल्मी जिल्ला सहकारी संघले खरिद गर्छ । ‘जति उत्पादन गरे पनि नबिक्ला भन्ने छैन,’ कफी कृषक मना भट्टराईले भनिन्, ‘गबारो रोग नियन्त्रण गर्ने उपाय र आधुनिक तरिकाले खेती गर्न सिकाउनु भने आवश्यक छ ।’

जिल्ला सहकारी संघका अध्यक्ष यमबहादुर थापाले उत्पादक क्षेत्रका रूपमा गुल्मीलाई चिनाउन स्थानीय तहले कफीलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर बजेट विनियोजन गर्नुपर्ने बताए । ‘अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कफीको माग अत्यधिक छ, गुरुयोजना बनाएर खेती विस्तार गरेर गुल्मीलाई कफी खेती उत्पादनमा अब्बल बनाउनुपर्छ,’ उनले भने ।

उत्पादन वृद्धिसँगै गुणस्तर कायम, स्टोर गरेर राख्न ठाउँ–ठाउँमा गोदामको व्यवस्था, प्याकिङ मेसिन स्थानीय तहले उपलब्ध गराइदिनुपर्ने अध्यक्ष थापाको माग छ । ‘सबै ठाउँमा कफी खेती नहुन सक्छ । पहिला क्षेत्र निर्धारण गरेर सिँचाइ सुविधा र अन्य व्यवस्थापनमा दीर्घकालीन योजना बनाउनु जरुरी छ,’ उनले भने, ‘बजेट विनियोजन गरी काम गरेमा उत्पादन धेरै हुने, रोजगारी खोज्दै विदेश जाने युवा गाउँमै रोकिने, बसाइँसराइ रोकिने र कृषक स्वरोजगार हुने भएकाले कफी खेतीलाई जनप्रतिनिधिलेविशेष ध्यान दिनुपर्छ ।’

जिल्लाका १२ स्थानीय तहमध्ये सबैभन्दा धेरै मुसिकोट नगरपालिकामा कफी उत्पादन हुन्छ । आर्थिक वर्षको बजेट विनियोजन गर्न जनप्रतिनिधिबीच छलफल चलिरहेको छ । सबैका घरमा खानेपानी पुर्‍याउन योजना सञ्चालन गर्ने, खरका छानामुक्त पालिका बनाउने र आयआर्जनतर्फ कृषि, पशुपालन र कफी खेतीलाई प्राथमिकता दिएर बजेट आउने नगर प्रमुखसोमनाथ सापकोटाले बताए ।

‘कफी खेती हाम्रो जननी हो, कफी लगाऔं, आम्दानी बढाऔं भन्ने नारा अघि सार्दै उत्पादन बढाउँछौं,’ उनले भने, ‘४० हजार कफीका बिरुवा रोप्छौं । उत्पादन वृद्धि गर्न आवश्यक तालिम दिन्छौं । प्राविधिक गाउँमै खटिन्छन् ।’ कृषिमा ३ करोड बजेट ल्याएर तरकारी खेती, बाख्रापालनबाट खसीबोका उत्पादन, दूध उत्पादनमा वृद्धि गरिने उनले बताए ।

कृषकले उत्पादन गरेको वस्तुलाई बजारको ग्यारेन्टी पालिकाले लिन्छ । कृषकले उत्पादन गरेको वस्तुलाई बजारसम्म पुर्‍याउन नगरले एउटा गाडी किन्ने उनले बताए । दूध, तरकारी, मसलाबाली जति उत्पादन गरे पनि कृषकको बारीबाटै खरिद गरिदिएर हौसला दिने कार्यक्रम छ । एक सय कफीका बिरुवा लगाउने कृषकलाई १० हजार अनुदान, ५० प्रतिशत धरौटीमा बैंकबाट ऋण उपलब्ध, प्रविधिमा ५० प्रतिशत अनुदान दिइने उनले बताए ।

७० प्रतिशत भूभागमा कफी खेती छ, त्यसलाई विस्तार गरेर कफीबाटै नगरवासीलाई स्वरोजगार बनाउने र कोही पनि रोजगार खोज्दै विदेश जान नपर्ने गरी काम भैरहेको उनले दाबी गरे ।

जिल्लाका सबै नगर र गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधि अहिले आउँदो आर्थिक वर्षको बजेट तयारी गर्न छलफलमा जुटेका छन् । सडक, खानेपानी, विद्युत्लगायत पूर्वाधार विकाससँगै उत्पादनलाई पनि जोड दिएका छन् । उत्पादनबाट पालिकावासीलाई स्वरोजगार बनाएर समृद्ध पालिका बनाउन जनप्रतिनिधिबीच प्रतिस्पर्धा नै छ । राजनीतिक दल, बुद्धिजीवी, सरोकारवाला, कृषक लगायतसँग बजेट योजनाबारे जनप्रतिनिधिले छलफल गरिरहेका छन् ।

प्रकाशित : असार ३, २०७६ ०९:४६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

मानसरोवर जाने यात्रु बढे

रूपा गहतराज

नेपालगन्ज — कैलाश मानसरोवर तीर्थयात्राका लागि जाने पर्यटकसँगै नेपालगन्ज विमानस्थलमा यात्रुको चाप बढेको छ । नेपालगन्जबाट हुम्ला हुँदै त्यहाँ जाने तीर्थयात्रीका कारण विमानस्थल व्यस्त बन्दै गएको हो । त्यसैगरी मानसरोवर जाने तीर्थयात्री ओसार्न निजी एयरलाइन्सलाई पनि भ्याईनभ्याई छ ।

तीर्थयात्री ओसार्नका लागि नेपालगन्ज विमानस्थलमा ताराका २, सीताका २, सिम्रिकका २ र नेपाल वायु सेवा निगमको १ जहाजले दैनिक २० उडान भर्ने गरेका छन् । त्यस्तै सिमकोट विमानस्थलमा सिम्रिक, डाइनास्टी, फिस्टेल, माउन्टेन एयरले हेलिकप्टर राखेका छन् । सिमकोटबाट १५ मिनेटको उडानपछि हिल्सा र त्यसपछि चीनको ताक्लाकोट हुँदै मानसरोवर पुग्न सकिन्छ ।

मानसरोवर जानेमा बढी भारतीय तीर्थयात्री छन् । तीर्थयात्री बढेसँगै नेपालगन्ज–सिमकोट दैनिक २० वटासम्म उडान हुने गरेका छन् । भारतीय तीर्थयात्रीले मानसरोवरलाई वर्षौंदेखि आस्थाको केन्द्र मान्दै आएका छन् । नेपालगन्ज विमानस्थल कार्यालयका प्रमुख प्रेमनाथ ठाकुरका अनुसार दैनिक ३ सयदेखि ४ सय जनासम्म भारतीय तीर्थयात्री नेपालगन्जबाट सिमकोट पुग्ने गरेका छन् । ‘यात्रुको चापका कारण नेपालगन्जमा जहाज थप्ने तयारी भएको छ,’ उनले भने ।

वैशाख पहिलो सातादेखि असोजसम्म भारतीय तीर्थयात्री कैलाश मानसरोवर यात्राका लागि जाने गरेका छन् । तर, यस पटक भारतमा लोकसभा चुनावका कारण तीर्थयात्रु नेपालगन्ज आइपुग्न ढिलाइ भएको हो । यहाँबाट दैनिक २०/२२ उडान भर्ने गरेको नेपालगन्ज नागरिक उड्डयन कार्यालय कन्ट्रोल टावरका उपप्रबन्धक विष्णु अधिकारीले बताए । ‘मौसम तथा आवश्यकताअनुसार उडान भर्ने गर्छौं,ठ्याक्कै यति उडान हुन्छ भन्ने एकिन हुँदैन,’ उनले भने, ‘एउटा उडानमा १५ देखि १७ जनायात्रुलाई यात्रा गराइन्छ ।’

नेपालगन्ज–सिमकोट जहाजमा जाने तीर्थयात्री तिब्बत सीमा हिल्सासम्म हेलिकप्टर प्रयोग गरी जाने गरेका छन् । हिल्साबाट भने चिनियाँ सवारी साधन प्रयोग गरी कैलाश मानसरोवर पुग्ने गरेका छन् ।

गत वर्ष करिब १० हजार बढी पर्यटकले कैलाश दर्शन गरिसकेका छन । भूकम्पपछि चीनले तातोपानी र केरुङ नाका बन्द गरेपछि कैलाश जाने सबै तीर्थयात्री नेपालगन्ज–सिमकोट–हिल्सा रुटबाट जान थालेका हुन् । यो ठाउँ समुद्री सतहबाट झन्डै ६ हजार ५ सय मिटरको उचाइमा रहेको छ ।

मानसरोवर ताल कैलाश पर्वतको फेदी हो । कैलाश पर्वत फेरो लगाउन साढे दुई दिन लाग्छ । साधारणतया ४० देखि ७० वर्ष उमेरका भारतीय पर्यटक कैलाश पर्वत जाने गर्छन् । पछिल्लो समयमा नेपालीहरू पनि मानसरोवरयात्रामा जान थालेका छन् ।

होटल भरिभराउ
कैलाश मानसरोवरका लागि नेपालगन्जलाई ट्रान्जिट बनाउने भारतीय पर्यटकका कारण यहाँका होटल अहिले भरिभराउ छन् । पछिल्ला वर्षमा पर्यटकको संख्या बढ्दै गएपछि स्तरीय होटल पनि थपिंदै गएका छन् । बाँकेमा दर्जन बढी स्तरीय होटलसँगै ३ हजार होटल रहेका छन् । जसमध्ये नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकामा मात्रै १ हजार ५ सय होटल सञ्चालनमा रहेको होटल व्यवसायी संघ बाँकेका अध्यक्ष भीम कँडेलले बताए ।

मानसरोवरका लागि आउने अधिकांश पर्यटकको बास स्तरीय होटलमा हुने गरेको छ । नेपालगन्जमा होटल सोल्टी वेस्टेन्ड प्रिमियर, सिद्धार्थ भ्यू, किचन हट, बाटिका, स्नेहा, सिटी प्यालेस, सिग्नेट इन कृष्णा, कल्पतरु र कोहलपुरमा सेन्टर प्लाजा पर्यटक बस्ने स्तरीय होटल हुन् । यद्यपि, स्तरीय होटलमा हुने चापका कारण मध्यमस्तरका होटलले समेत मानसरोवरका यात्री पाइरहेको अध्यक्ष कँडेलले सुनाए ।

गत वर्ष मात्रै करिब १० हजार भारतीय पर्यटक नेपालगन्जबाट हुम्लाको सिमिकोट हुँदै मानसरोवर गएको कँडेलले बताए । ‘यस वर्ष आगामी साउनसम्म २० हजार भारतीय पर्यटक नेपालगन्जलाई ट्रान्जिट बनाएर मानसरोवार पुग्ने अनुमान गरेका छौं,’ कँडेलले भने । भारतबाट भित्रिने पर्यटक दिल्लीबाट हवाई मार्गबाट काठमाडौं र त्यसपछि नेपालगन्ज आउने गरेका छन् । त्यसबाहेक सडक यातायातको प्रयोग गरी नेपालगन्ज नाकाबाट समेत हजारौं पर्यटक भित्रिने गरेका छन् ।

तिब्बती मार्ग नखुल्दा हजारौं भारतीय तीर्थालु नेपालगन्ज–सिमकोट–हिल्सा हुँदै कैलाश परिक्रमामा गइरहेकाले संख्या बढ्दै जान थालेको हो । ‘मानसरोवर जाने तीर्थयात्रुले होटल भरिभराउ छन्,’ होटल सिद्धार्थका सञ्चालक केशव न्यौपानेले भने, ‘पर्यटकको बाक्लो उपस्थितिले यहाँको होटल क्षेत्र उत्साहित छ ।’

प्रकाशित : असार ३, २०७६ ०९:४५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT