वीरेन्द्र केसी

रैथाने कुखुरामा आकर्षण

स्थानीय जातका कुखुरा पाल्नेको संख्या अहिले गाउँमा बढेको छ । उन्नत जातका कुखुरा पाल्ने पनि स्थानीय जातका कुखुराप्रति आकर्षित हुँदैछन् । पाल्ने र खाने दुवैको स्थानीय जातको कुखुरामा आकर्षण बढ्दो छ । रैथाने ‘साकिने’ जातको भाले र बंगलादेशी साथै पाकिस्तानी पोथी माउबाट उत्पादन भएको चल्लाको बजार बढेको रुप्सेका अगुवा किसान तारा पाण्डेयले बताए ।

दसैंमा सराएँ नाच

मालारानी मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष लोकबहादुर बस्नेत घटस्थापनाको दिनदेखि दैनिक बिहान उठ्नेबित्तिकै नुहाएर मन्दिर जान्छन् ।

फेरियो शैली, गाउँघर सुनसान

कुटानीपिसानी गर्ने मिल थिएनन् । महिना दिनअगावै धान जोहो गरेर ओखलमा कुटिन्थ्यो । सेलरोटी पकाउन चामल जाँतोमा पिसिन्थ्यो । सबैका घरमा जाँतो र ओखल थिए । ‘रातभर जाग्राम बसेर र ठकने रोटी, भट्ट, दालको बटुक, गहुँको फिनी बनाइन्थ्यो,’ मालारानी गाउँपालिका–५ की ७८ वर्षीया मनकला खड्काले भनिन्, ‘काँक्रो, गिठ्ठा, पिँडालु, झुसे करेलालगायत दसथरी अचार बनाउँथ्यौं ।’ 

रातो माटो र कमेरोको चटारो

दसैं नजिकिँदै गर्दा गाउँका महिला कमेरो र रातो माटोको जोहो गर्नमै व्यस्त छन् । घण्टौं पैदल हिँडेर जंगलमा माटो खोज्न गाउँभरीका महिला जुटिरहेका छन् । दसैं/तिहारका लागि घर पोतेर चिटिक्क पार्न गुल्मी पुर्कोटदहकी शान्ता थापा हातमा नाम्लो, बोरा र कोदालो लिएर अर्घाखाँचीको लौरीमा रातो माटो लिन आएकी छन् । 

मसला बालीमा बजेट कम

यहाँका स्थानीय तहहरूले मसला बाली उत्पादन र प्रवर्द्धनका कार्यक्रममा बजेट छुट्याउन कन्जुस्याइँ गरेका छन् । लसुन, प्याज, खुर्सानी, अदुवा, बेसार र धनियाँलगायत बालीका लागि न कार्यक्रम छ न त बजेट नै विनियोजन गरिएको छ । अधिकांशले बारीमा थोरै भए पनि मसला बाली लगाए पनि व्यावसायिक उत्पादन भने कमै छ । 

वीरेन्द्र केसीका लेखहरु :

बाँगीका धेरै युवा कतारतिर

मालारानी गाउँपालिका–५, बाँगीका धेरै युवा कतार गएका छन । ‘गाउँघरका सबै दाइभाइ यहीँ छन । गाउँलेबीच दैनिक भेटघाट भइरहन्छ,’ कतारमा रहेका बाँगी प्यूडाँडाका रामप्रसाद पराजुलीले टेलिफोन सम्पर्कमा भने, ‘कोही टाढा र कोही नजिक छन् ।’

भारतमा भएको मोटरसाइकल दुर्घटनामा दुई नेपालीको मृत्यु

भारतको पञ्जाबमा रोजगारी गर्दै आएका अर्घाखाँचीका दुई युवाको मोटरसाइकल दुर्घटनामा निधन भएको छ । मृत्यु हुनेमा शीतगंगा नगरपालिका-३ का ३२ वर्षीय विष्णुबहादुर विक र पाणिनि गाउँपालिका-२ खिदिमका ४४ वर्षीय कृष्णबहादुर सुनारको मृत्यु भएको आफन्तले जनाएका छन् । 

वडाध्यक्ष चढ्ने मोटरसाइकलमा आगजनी

छत्रदेव गाउँपालिका–७ का वडाध्यक्ष शोभाखर पाण्डे चढ्ने मोटरसाइकल अज्ञात समूहले जलाइदिएका छन् । भगवती घर नजिकै बाटोको डिलमा पार्किङ गरी राखेको लु १ ब १६८८ नम्बरको सरकारी मोटरसाइकल (सेतो प्लेट) मंगलबार बिहान ५ बजेतिर आगजनी भएको प्रहरीले जनायो ।

नपाक्दै भाँचिए मकै

यहाँका छत्रदेव, मालारानी र पाणिनि गाउँपालिका एवं सन्धिखर्क नगरपालिकाका गाउँलेले मकैका हरिया घोघा नै भाँच्न थालेका छन् । छिप्पिदासम्म बारीमा राख्दा बाँदरले खाइदिने डरले नपाक्दै भाँच्नु परेको छत्रदेव गाउँपालिका ६, ठूलापोखराका कृषक कृष्णप्रसाद पाण्डेले बताए ।

आकाशे पानी प्लास्टिक पोखरीमा

वर्षाको आकाशे पानी अहिले पोखरीमा संगालिन्छ । पिउने पानीको संकट भए पनि यसले खेतबारीमा सिँचाइका लागि पानी अपुग भएको छैन । घरैपिच्छे बनेका प्लास्टिकका पोखरीले सिँचाइ सहज बनेको स्थानीयले बताए ।