पुल निर्माण ढिलाइले मर्का

कान्तिपुर संवाददाता

रुकुम पूर्व — सिस्ने गाउँपालिका–३ का अर्जुन लामिछाने गाउँपालिका केन्द्र रुकुमकोट जाँदा वडा ७ को सिस्नेरी हुँदै जान्छन् । त्यहाँ पुग्न सानीभेरी तर्नुपर्छ । जोखिमपूर्ण तरिकाले बोजेरीस्थित झोलुंगे पुलमा मोटरसाइकल तार्नुपर्छ ।

मोटरसाइकलमार्फत गाउँपालिका केन्द्रसम्म आउजाउ गर्नुपर्ने वडा ३ र ४ का बासिन्दाको एउटै पीडा हो । सानीभेरीमा पुल निर्माण नहुँदाजोखिम मोल्ल बाध्य छन् ।

रुकुम पश्चिमको बाँफीकोट गाउँपालिका हुँदै डोल्पासम्म जोडने उद्देश्यले सडक निर्माण थालिएको छ । यस खण्ड अन्तर्गत सानीभेरी पुल निर्माणमा ढिलाइ भएको छ । निर्माणका लागि सम्झौता गरेको ठेकेदार कम्पनीले समयमा काम नगर्दा सर्वसाधारणले दुःख पाइरहेका छन् । सम्झौता अनुसार काम गरेको भए एक वर्षअघि पुल निर्माण सकिन्थ्यो । गत वर्ष असार महिनामा काम सक्ने गरी सम्झौता भएको थियो । अहिले पुल निर्माण अलपत्र छ ।

सिस्ने गाउँपालिका–६ र ४ वडा जोडने पुल निर्माण दुई वर्षमा गरिसक्ने सम्झौता ठेकेदार कम्पनीले जिल्ला प्राविधिक कार्यालय रुकुम पश्चिममा गरेको थियो । जिल्ला प्राविधिक कार्यालय र ठेकेदार कम्पनी मृत सन्जीवनी निर्माण सेवा हेटौडाबीच ०७३ असार ३१ गते दुई वर्षमा पुल निर्माण सम्पन्न गर्ने सम्झौता भएको थियो । ०७५ को असार ३१ गते पुल निर्माण गरिसक्ने सम्झौता हो । ठेकेदार कम्पनीले ९ करोड २० लाख रुपैयाँमा निर्माण गर्ने जिम्मा लिएको थियो ।

सम्झौता गरेको लामो समयसम्म निर्माणले गति लिएन । ‘यो पुल कहिले सकिने हो,’ सिस्ने गाउँपालिका–६ का भुवनेश्वर उपाध्यायले भने, ‘जिम्मा लिनेले काम नगर्ने हो भने निगरानी गर्ने निकाय को हो, जनताले दुःख पाइरहेका छौं ।’ पुल नबन्दा सर्वसाधारणले दुःख पाउनुका साथै मालसामान ढुवानी महँगो भएको उनले बताए । सम्झौता अनुसारको समयभन्दा एक वर्ष बढी भइसक्दा समेत पुल निर्माण नहुनु ठूलोलापरबाही भएको उनले बताए ।

ठेकेदार कम्पनीको लापरबाही र अन्य केही कारणले पुल निर्माणमा ढिलाइ भएको जनाइएको छ । ठेकेदार कम्पनीले योजना निर्माण गरिसक्ने समयमा मात्रै निर्माणको काम थालेको थियो । विभिन्न बहानामा ठेकेदार कम्पनीले समयमै काम सुरु नगर्दा त्यसको मारसर्वसाधारण्मा परेको स्थानीयले बताए ।

सिस्ने गाउँपालिका अध्यक्ष कुमारी बरालले पुल निर्माणका लागि निर्माण कम्पनीलाई पटक–पटक ताकेता गरिरहेको बताइन् । ‘सडक पुगिसकेका ठाउँका जनतालाई असजिलो भएको छ ।

ठेक्का लागेका पुल पनि समयमै निर्माण नहुँदाको पीडा जनताले भोग्नु परेको छ,’ अध्यक्ष बरालले भनिन्, जतिसक्दो छिटो निर्माण कार्य सक्न हामी अनुरोध गरिरहेका छौं ।’ यद्यपि, पुल बने/नबनेको भनेर अनुगमन र नियमनको जिम्मा भने प्रदेश सरकारलाई भएको उनले बताइन् । ठेकेदार कम्पनीले भने नदीको एकापट्टि सडक नपुगेकाले पनि पुल निर्माणको काम ढिला सुरु गर्नु परेको जनाएको छ । सम्झौता अनुसार काम नभए पनि अब छिट्टै निर्माणहुने कम्पनीको दाबी छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७६ ०९:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विद्यार्थी तान्न स्कुल बस

वीरेन्द्र केसी

गुल्मी — स्कुल बस सञ्चालन गरेर प्रतिस्पर्धी सामुदायिक विद्यालयले विद्यार्थी तान्ने होडबाजी सुरु गरेका छन् । सदरमुकामका दुई र गाउँको एक सरकारी स्कुलले विद्यार्थीको घरमै बस पुर्‍याएर सेवा दिन सुरु गरेका हुन् । 

अंग्रेजी माध्यम र कम्प्युटर कक्षा सञ्चालन गरेर अभिभावकको मन जित्न खाजेका तम्घासको महेन्द्र मावि, सिद्धबाबा मावि र छत्रकोट गाउँपालिका–४, दिगामको आदर्श माविले यसै शैक्षिक सत्रबाट बस सञ्चालन गरेपछि विद्यार्थीलाई दुई/तीन घन्टा पैदल हिँड्नुपर्ने बाध्यता हटेको छ ।

शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइका अनुसार कक्षा १२ सम्म पढाइ हुने तीन स्कुलसहित रेसुंगा मावि जिल्लाकै राम्रो पढाइ हुने स्कुलमा गनिन्छन् । रेसुंगाले गाडी सञ्चालन गरेको छैन । बस सेवा दिएपछि महेन्द्रमा दुई सय, सिद्धबाबामा ४० र आदर्शमा एक सय विद्यार्थी थपिएको स्कुलले जनाए । बसले बिहान विद्यार्थीको घरबाट स्कुलसम्म ल्याउने र बेलुका छोडन जाने गरेपछि आदर्श माविमा नयाँ विद्यार्थी थपिए ।

स्कुलदेखि दुई सय मिटर टाढाको लोटस बोर्डिङ स्कुलका विद्यार्थी आदर्शले तानेपछि यसै शैक्षिक सत्रबाट बोर्डिङ बन्द भयो । बोर्डिङमा अन्तिम परीक्षा दिएका ६८ जना विद्यार्थीमध्ये ३५ जना आदर्शमै भर्ना भए । अर्को रिभरसाइट बोर्डिङ स्कुलका विद्यार्थी सरकारीमा गएपछि बन्द हुने अवस्थामा पुगेको छ । पढाइ राम्रो भएपछि अभिभावको मन सरकारीमै तानियो । बुटवलको दीप बोर्डिङ स्कुलबाट आशिष पन्त कक्षा ८ मा भर्ना हुन आदर्शमा फर्केर आए ।

उनीसहित बुटवलको कालिकाबाट सचिन न्यौपाने कक्षा ९, प्रज्वल पाण्डे र उज्ज्वल पाण्डे कक्षा ५ मा र सपना अधिकारी आदर्शमै भर्ना हुन आए । राम्रो स्कुलमा छोराछोरी पढाउन केही वर्षअघि अभिभावकले बुटवल लगेका थिए । बोर्डिङमा भन्दा राम्रो सरकारीमै भएपछि पुनः गाउँ फर्काएको उनीहरूले बताए ।

छत्रकोट गाउँपालिकाले पढाइ राम्रो हुनेमा आदर्शलाई पालिकाकै उत्कृष्ट विद्यालय भनेको छ । प्रधानाध्यापक गुणाकर ज्ञवालीले बस किन्न २९ लाख रुपैयाँ खर्च भएको बताए । गाउँपालिकाले ११ लाख, वडा ४ ले ४ लाख, अमेरिकामा बस्ने प्रवासी नेपालीबाट १ लाख ६७ हजार, बुटवलमा बस्ने पूर्वविद्यार्थीबाट ५१ हजारसहित पूर्वविद्यार्थी, अभिभावकबाट ५ लाख रुपैयाँ चन्दा संकलन र बाँकी ऋण काढेको उनले बताए । विद्यार्थी ओसार्न स्कुलबाट तीन रुट बनाइएको छ ।

एउटा रुट अगाँहा, मनवाह, सातमुरे–स्कुल, अर्को बोहर बिसौनी रुट र हर्दिनेटा पुगेर बसले विद्यार्थी ल्याउने/लाने गर्छ । कक्षा ९ मा पढ्ने किशोर श्रेष्ठलाई अगाँहबाट स्कुल आइपुग्न दुई घन्टा पैदल हिँड्नुपर्थ्यो । बस चलेपछि आधा घन्टामै आइन्छ । ‘बचेको समय पढाइमा खर्चेको छु । बस चल्न थालेपछि धेरै सजिलो भएको छ,’ उनले भने । मनहवाबाट स्कुल आउन कक्षा १० की निशा भण्डारीलाई दुई घन्टा पैदल हिँड्नुपर्थ्यो । आउँदा/जाँदा दैनिक चार घन्टाको हिंडाइले थकाइ लागेर पढ्न सकिंदैनथ्यो, अहिले धेरै सहज भएको उनले बताइन् ।

‘ऋण तिर्न र अर्को बस थप्न प्रदेश सांसदसँग बजेट माग गरेका छौं, दिन्छौं भनेर आश्वासन पाइएको छ,’ प्रअ ज्ञवालीले भने । बस सेवा दिएबापत प्रतिविद्यार्थीबाट मासिक १ हजार २ सय शुल्क उठाउने निर्णय भएको उनले बताए । शुल्क चालकलाई तलब, तेल, मर्मतमा खर्च गरिने उनले बताए । अभिभावकसँग निरन्तर अन्तरक्रिया र शिक्षकसँग पढाउने तरिकाबारे छलफल हुने उनले बताए ।

बोर्डिङ छाडेर भर्ना हुन आएपछि हौसला र थप जिम्मेवारी थपिएको उनले बताए । तम्घासको सिद्धबाबा माविले ३६ सिटवाला एउटा बस सञ्चालन गरेको छ । स्कुल आउजाउ गर्न विद्यार्थीलाई घन्टौं पैदल हिँड्नुपर्ने बाध्यता हटेको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७६ ०९:४८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्