८ रुपैयाँको औषधि २ रुपैयाँ २८ पैसामा

दीपेन्द्र शाक्य

संखुवासभा — खाँदबारी शीतलपाटीका दिनेश पोखरेल बिरामी परेपछि उपचारका लागि बिहीबार जिल्ला अस्पताल पुगे । चिकित्सकले जाँचपछि लेखेको औषधि अस्पतालद्वारा सञ्चालित फार्मेसीमा किन्न सुझाए ।

सबै औषधिको मूल्य ४ हजार रुपैयाँ भए पनि उक्त सरकारी अस्पतालको फार्मेसीका कर्मचारीले १ हजार रुपैयाँ दिन भन्दा पहिले बढी रकम तिर्दै आएका पोखरेल छक्क परे । उनले सोधीखोजी गरेपछि काउन्टरका कर्मचारीले अहिले अस्पतालको फार्मेसीमा औषधि किन्दा ५० देखि ८० प्रतिशतसम्म छुट हुने गरेको बताए । उनले योभन्दा पहिले किन महँगोमा औषधि किन्नुपरेको भनेर थप जिज्ञासा राखे । फार्मेसी प्रमुख धीरज रौनियारले यो वर्षदेखि कोटेसनको साटो ई–बिडिङ प्रक्रियाबाट औषधि खरिद गरेकाले सस्तो परेको जानकारी दिए । पोखरेलले यो सहुलियतले बिरामीलाई धेरै राहत पुगेको बताए । ‘केही महिनामात्रै यो सुविधा बाह्रै महिना लागू हुनुपर्छ,’ उनले भने ।

खाँदबारीकै गोपाल अधिकारी पनि एक महिनायता औषधि किन्न जिल्ला अस्पतालकै फार्मेसीमै पुग्छन् । ‘चिकित्सकलाई पनि देखाउन मिल्ने, औषधि पनि सस्तो पाइने,’ उनले भने, ‘औषधि धेरै छुटमा पाइन्छ भनेपछि यहीं नियमित किन्ने गरेको छु, यिनै औषधि बाहिर किन्दा अचाक्ली महँगो पर्छ ।’ जिल्ला अस्पतालमा दैनिक ३ सय बढी बिरामी उपचारका लागि आउँछन् ।

स्वास्थ्य सेवा संवेदनशील क्षेत्र भएकाले अस्पतालले सुरु गरेको यो सुविधालाई निरन्तरता दिन जरुरी देखिएको उनले बताए । उक्त अस्पतालको फार्मेसीमा बजारमा ८ रुपैयाँ पर्ने ४० एमजीको प्यान्टोप्राजोल २ रुपैयाँ २८ पैसामा उपलब्ध छ । २० रुपैयाँ पर्ने सिफिक्जिम ९ रुपैयाँ ६० पैसा र ६ रुपैयाँ पर्ने एसिक्लोफिनाकको १ रुपैयाँ ६८ पैसामा किन्न पाइन्छ । यीबाहेक २ सय १० प्रकारका औषधि र ७१ प्रकारका सर्जिकलमा प्रयोग हुने औषधि/सामग्री ५० देखि ८० प्रतिशतसम्म छुटको व्यवस्था गरेको रौनियारले बताए । भारी छुट गर्दा पनि २० प्रतिशत नाफै हुने गरेको अस्पतालले जनाएको छ ।

‘यसबाट बिरामीले महँगो औषधि किन्नबाट छुटकारा पाएका छन्’ रौनियारले भने,‘यो वर्षबाट हामीले कोटेसनबाट औषधि नकिन्ने निधो गरेका छौं ।’ अस्पताल फार्मेसी सेवा निर्देशिका २०७२ बमोजिम स्वास्थ्य सेवामा सबैको पहुँच सुनिश्चित गर्न फार्मेसी विषयका दक्ष जनशक्तिमार्फत अस्पतालले आफ्नै फार्मेसी सेवा सञ्चालन गरेको हो । अस्पतालमा आउने सेवाग्राहीलाई सुलभ एवं गुणस्तरीय सेवा दिँदै आएको अस्पतालले जनाएको छ । अस्पतालले सरकारले तोकेका ७० प्रकारका निःशुल्क औषधि र स्वास्थ्य बिमामा आबद्ध बिरामीका लागि चाहिने हरेक औषधि पनि सहजै उपलब्ध गराएको छ ।

अस्पताल व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष सुमन शाक्यले सरकारी अस्पतालको सेवा भुइँका मान्छेसम्म पुर्‍याउने उद्देश्यले औषधिमा थप सेवा सुविधा दिएको बताए । ‘औषधिमा ८० प्रतिशतसम्म छुट दिएर पनि सेवा प्रदान गर्न सकिन्छ भन्ने देखिएको छ,’ शाक्यले भने, ‘यो सेवा सुविधालाई आगामी वर्ष पनि निरन्तरता दिन्छौं ।’ शाक्यका अनुसार औषधि खरिद गर्दा कोटेसन प्रक्रियाबाट गर्न नहुने रहेछ भन्ने ज्ञान भएको छ ।

औषधि कारोबारका एक जानकारका अनुसार कोटेसन प्रक्रियाभित्र लुकेको कमिसनको जालोले बिरामी र उनीहरूका परिवारजन आर्थिक मारमा पर्दै आएका थिए । ‘जिल्ला अस्पतालले ई–बिडिङमार्फत औषधि सिन्डिकेटलाई तोडेर प्रशंसनीय काम गरेको छ’ उनले भने, ‘अस्पतालले निरन्तरता दिन सक्यो भने मुलुकभरिकै सरकारी स्वास्थ्य सेवा संस्थाका लागि यो उदाहरणीय कदम हुनेछ ।’

प्रकाशित : चैत्र १९, २०७९ ०७:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

महासंघमा अझै भएन प्यानल घोषणा

विगतमा एक वर्षदेखि चुनावी चहलपहल हुन्थ्यो, यस पटक निर्वाचनको १० दिन बाँकी रहँदासमेत प्यानल घोषणा हुन सकेन
विमल खतिवडा

काठमाडौँ — नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको वरिष्ठ उपाध्यक्षसहित नयाँ नेतृत्व चयनका लागि आगामी चैत २८ र २९ मा निर्वाचन हुँदै छ । तर चुनाव नजिकिए पनि विगतका वर्षमा जसरी कुनै रौनकता छैन । महासंघको विधानअनुसार वरिष्ठ उपाध्यक्ष स्वतः अध्यक्ष हुने व्यवस्था छ । यस पदमा अहिलेसम्म तीन जना आकांक्षी देखिएका छन् । महासंघको तीनवर्षे कार्यकालका लागि नयाँ नेतृत्व चुनिन लागेको हो ।

वरिष्ठ उपाध्यक्षमा महासंघका पूर्ववस्तुगत उपाध्यक्ष उमेशलाल श्रेष्ठ, वस्तुगत उपाध्यक्ष अञ्जन श्रेष्ठ र एसोसिएटतर्फका उपाध्यक्ष रामचन्द्र सांघाई प्रतिस्पर्धीका रूपमा देखिएका छन् । उनीहरू आन्तरिक रूपमा मात्र चुनावी तयारीमा सक्रिय छन् ।

विगतमा चुनाव आउनु एक वर्षअघिबाटै आफ्नो पक्षमा माहोल बनाउन उम्मेदवारका आकांक्षी व्यस्त रहन्थे । प्यानल घोषणा गरेर मत माग्न देश दौडाहामा निस्कन्थे । यस पटक भने बिनाप्यानल उम्मेदवारका आकांक्षी आफ्नो पक्षमा माहोल बनाउन व्यस्त छन् ।

पछिल्लो समय महासंघको चुनावमा स्वस्थ प्रतिस्पर्धा हुन छाडेको महासंघका पूर्वअध्यक्ष रविभक्त श्रेष्ठ बताउँछन् । ‘मुलुकमा अहिले जुन किसिमको संकट छ,’ उनले भने, ‘यसलाई समाधान गर्न निजी क्षेत्रले कस्तो खालको भूमिका खेल्ने हो, उम्मेदवारले ख्याल गर्नुपर्छ ।’ सरकारसँग आँखा जुधाएर कुरा गर्न सक्ने नेतृत्व आजको आवश्यकता रहेको रविभक्तको भनाइ छ । निःस्वार्थ रूपमा महासंघको प्रतिष्ठा बचाउने र उद्योगी व्यवसायीका समस्या निराकरण गर्न सक्ने व्यक्ति नेतृत्वमा खाँचो रहेको उनी बताउँछन् । उद्यमी व्यवसायी विभिन्न समस्यामा गुज्रिरहेको भएर पनि चुनावी माहोल अहिलेसम्म नबनेको हुन सक्ने पूर्वअध्यक्ष रविभक्तको बुझाइ छ । अबको नेतृत्वले निजी क्षेत्रका समस्यालाई बलियो रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

महासंघ व्यवसायीहरूको ऐतिहासिक संस्था रहेको महासंघकी पूर्वअध्यक्ष भवानी राणा बताउँछिन् । ‘अहिले अर्थतन्त्रमा जुन समस्या देखा परेको छ, सबै जना आआफ्नो व्यवसाय र उद्योगलाई कसरी बचाउने भन्नेतर्फ लागेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘त्यसैले अहिले चुनावी रौनक केही कम भएको हुन सक्छ । पहिला पहिला एक वर्षअघिबाटै चुनावी माहोल हुन्थ्यो ।’ वरिष्ठ उपाध्यक्षको प्रतिस्पर्धामा यसअघि प्रायः दुई जना मात्र हुने गरेकामा यस पटक तीन जना रहेको उनको भनाइ छ ।

‘संस्थाप्रति आकर्षण घटेको भए कसरी एउटै पदमा तीन जना उम्मेदवार वरिष्ठ उपाध्यक्षका आकांक्षी बन्थे,’ पूर्वअध्यक्ष राणाले भनिन्, ‘सबै पदमा धेरै आकांक्षी भएकाले प्रतिस्पर्धा राम्रै हुने देखिन्छ ।’

व्यावसायिक संगठन भएकाले अध्यक्ष पदका लागि अत्यधिक राजनीतीकरण नहोस् भनेर वरिष्ठ उपाध्यक्ष नै स्वतः अध्यक्ष हुने व्यवस्था महासंघले अपनाएको अर्थशास्त्री अच्युत वाग्ले बताउँछन् । व्यावसायिक संगठनमा कांग्रेस, एमालेकै भनेर उम्मेदवार हुन थालेपछि त्यस्तो नहोस् भनेर वरिष्ठ उपाध्यक्षको चुनाव भएपछि स्वतः अध्यक्ष प्रणालीमा लैजाने व्यवस्था सबैको प्रयासबाट सफल भएको उनको भनाइ छ ।

वरिष्ठ उपाध्यक्षका उम्मेदवार उमेशलाल श्रेष्ठले पहिला जस्तो तामझाम गरेर उम्मेदवारी घोषणा नगरिने बताए । ‘केही दिनभित्र प्यानल घोषणा गरेर अघि बढ्ने तयारीमा छौं,’ उनले भने, ‘देशमा आर्थिक मन्दी छ, सबै उद्योगी व्यवसायीलाई अप्ठ्यारो परेका बेला ठूलो सभा नगरी प्यानल घोषणा गर्नेछौं ।’ देशको अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने, निजी क्षेत्रको महत्त्व सरकारलाई बुझाउने र महासंघलाई बलियो बनाउनेतर्फ लागिपर्ने उनले जनाए ।

वरिष्ठ उपाध्यक्षका अर्का उम्मेदवार अञ्जन श्रेष्ठ आफू अहिले मतदाता भेट्नमा व्यस्त रहेको बताउँछन् । जिल्ला/नगरमा ११७, वस्तुगत संघमा १२३, एसोसिएटमा १७४८, दुई राष्ट्रिय संघमा ७ मतदाता रहेको उनले जनाए । आफ्नो प्यानलबाट जिल्ला/नगर उपाध्यक्षमा अरुण सुमार्गी, वस्तुगत उपाध्यक्षमा मनीषलाल प्रधान र एसोसिएटतर्फ ज्योत्स्ना श्रेष्ठ उम्मेदवार रहेको उनले बताए । ‘जिल्ला/नगर, वस्तुगत र एसोसिएटको सदस्यतर्फका उम्मेदवार केही दिनभित्रै घोषणा गर्ने तयारीमा छौं,’ उनले भने, ‘मध्यमवर्गको आम्दानी बढाउन, अर्थतन्त्रमा आएको शिथिलता न्यूनीकरण गर्न, उद्योग व्यवसायलाई चलायमान बनाउन, संस्थागत सुदृढीकरण एवं संगठनलाई सबल, असल र सक्षम नेतृत्व बनाउन मेरो भूमिका रहनेछ ।’

वरिष्ठ उपाध्यक्षका अर्का उम्मेदवार रामचन्द्र सांघाईले पनि केही दिनभित्र प्यानल घोषणा गरेर आफू अघि बढ्ने जनाए । उद्योगी व्यवसायीको हितमा काम गर्नकै लागि नेतृत्वमा जान खोजेको उनको भनाइ छ । ‘देशमा थप रोजगारी सिर्जना गर्न र कलकारखानाको संख्या बढाउने काममा पहल गर्नेछु,’ उनले भने, ‘त्यसका लागि चौबिसै घण्टा विद्युत्को प्रबन्ध मिलाउन सरकारलाई दबाब दिनेलगायत काम मेरा प्राथमिकता हुनेछन् ।’

प्रकाशित : चैत्र १९, २०७९ ०७:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×