रहेनन् आधुनिक चित्रकलाका प्रवर्तक उत्तम नेपाली- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

रहेनन् आधुनिक चित्रकलाका प्रवर्तक उत्तम नेपाली

गणेश राई

काठमाडौँ — वरिष्ठ कलाकार उत्तम नेपाली (उत्तमप्रसाद कर्माचार्य)को ८५ वर्षको उमेरमा बुधबार बिहान साढे ४ बजे निधन भएको छ । करिब तीन वर्षदेखि श्वासप्रश्वास, मुटु रोग र अल्जाइमर्सबाट पीडित नेपालीको उपचारको क्रममा शिक्षण अस्पतालमा निधन भएको हो । 

तस्बिर : बिजु महर्जन/कान्तिपुर

कलाकार नेपाली नेपालको आधुनिक अमूर्त चित्रकलाको प्रवर्तकमध्ये एक मानिन्छन् । ‘नेपालको आधुनिक चित्रकलाका पायोनियरमध्ये उत्तम सर एकजना पर्नुहुन्छ,’ कलाकार रविन कोइराला भन्छन्, ‘आधुनिक कला भित्राउनेमा लैनसिंह बाङ्देल, उत्तम नेपाली र उर्मिला गर्ग हुनुहुन्छ । त्यसपछि शशिविक्रम शाह पर्नुहुन्छ ।’

काठमाडौंको किलागलमा वि.सं. १९९४ वैशाख जन्मिएका नेपालीले लखनऊबाट चित्रकलामा स्नातक गरेका थिए । अध्ययनपछि २०१८ सालमा स्वदेश फर्केर आधुनिक चित्रकलामा अगुवाइ गरेका थिए । कलाकार नेपाली नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका आजीवन सदस्य हुन् । उनको नेपाल, भारत, जापान, तत्कालीन सोभियत संघ, बंगलादेश, कोरिया, अस्ट्रेलियालगायत मुलुकमा चित्रकला प्रदर्शनी भएको थियो । न्यूयोर्कस्थित संयुक्त राष्ट्र संघको कार्यालय, नारायणहिटी संग्रहालयलगायतमा नेपालीका कृतिहरू संग्रहित छन् ।

उत्तम नेपालीले कोरेको चित्र । फाइल तस्बिर : बिजु महर्जन/कान्तिपुर

उत्तम नेपाली गीतकार, कवि र अभिनय कलाकारका रूपमा समेत चिनिन्छन् । उनको ‘विना शीर्षकको’ नामक कवितासंग्रह प्रकाशित छ । यसैगरी ‘आमा’ र ‘हिजो आज भोलि’ चलचित्रमा अभिनयसमेत गरेका थिए । उनी निजामती सेवा प्रवेश गरी सूचना विभागको विभागीय प्रमुखका रुपमा अवकाश पाएका थिए ।

‘करिब पाँच वर्षदेखि स्वास्थ्य स्थिति बिग्रिँदै गएकोले बुवाको एकल चित्रकला प्रदर्शन हुन सकेन,’ नेपालीकी कान्छी छोरी प्रकृति कर्माचार्यले भनिन्, ‘उहाँको सयौं कृतिहरू प्रदर्शन हुन बाँकी छन् ।’

नेपालीका श्रीमती मन्दिरा कर्माचार्य, दुई छोरा उद्यम र सुद्यम तथा दुई छोरी छन् । उनको बुधबारै पशुपति आर्यघाटमा दाहसंस्कार गरिने उनका जेठो छोरा उद्यमले जनाएका छन् ।

सम्बन्धित समाचार

प्रकाशित : श्रावण ६, २०७८ १०:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘जनगणना कहिले हुन्छ ?’

गणेश राई

काठमाडौँ — ‘जनगणना कहिले हुन्छ ?’ स्थगित १२औं जनगणनामा गणकका निम्ति फाराम भरेका ओखलढुंगाका युवा नयन राईले सोमबार टेलिफोनमा सोधे, ‘गणकमा फाराम भरेको बोलाउँछ कि भन्ने आशा थियो । यदि नबोलाउने भए रोजगारीका निम्ति सहरतिरै आउने विचार छ ।’

मानेभन्ज्याङ गाउँपालिका–६ का तन्नेरी राईको सवाल एक्लो नभई देशभरिका करिब १ लाख ९० हजार आवेदक युवाको जिज्ञासा हो । कोरोना महामारीको दोस्रो लहर फैलिनुअघि गत जेठ २५ गतेबाट असार ८ गतेभित्र राष्ट्रिय जनगणना सम्पन्न हुने थियो । कोरोना भाइरसको दोस्रो लहर फैलिएपछि तत्कालीन मन्त्रिपरिषद्ले वैशाखदेखि जनगणनाका सबै कार्य स्थगित गर्ने निर्णय गरेको थियो । ‘कोभिड–१९ को बढ्दो संक्रमणका कारण राष्ट्रिय जनगणना २०७८ को सम्पूर्ण गतिविधि स्थगत गर्ने निर्णय भएकोले सम्बन्धित सबैमा जानकारी गराइन्छ,’ मन्त्रिपरिषद्ले गत वैशाख १९ गते गरेको निर्णयमा छ ।

केन्द्रीय तथ्यांक विभागले जनगणनाका निम्ति ८ हजार सुपरीवेक्षक र ३९ हजार गणकको अनलाइनबाट आवेदन माग गरेको थियो । तोकिएको समयसीमाभित्र १ लाख ९० हजारभन्दा बढीले आवेदन दिएका थिए । गणकका निम्ति न्यूनतम कक्षा १२ उत्तीर्ण गरेको र स्नातक उत्तीर्ण गरेकाले सुपरीवेक्षक बन्न पाउँछन् । न्यूनतम उमेर १८ वर्ष र अधिकतम पुरुष ४० वर्ष तथा महिला ४५ वर्ष नकाटेको छनोटमा पर्नेछन् । विभागले सुपरिवेक्षक छनोट गरिसकेको छ भने आवेदकमध्येबाट गणक छान्न बाँकी छ । जनगणनामा स्थानीय तह वडागत तथ्यांक लिनु पर्ने भएकाले गणकका रूपमा स्थानीयलाई प्राथमिकता दिने मापदण्ड राखिएको छ ।

नयाँ सरकार गठन भएपछि तत्काल जनगणना सुचारु हुने र त्यसका निम्ति तमतयारी अवस्थामा रहेको तथ्यांक विभागले जनाएको छ । ‘हामीले रोकिएको कार्यतालिकालाई सुचारु गर्न भदौदेखि असोज १५ गतेभित्र सम्पन्न गर्न अघिल्लो सरकारलाई प्रस्ताव गरेका थियौं,’ विभागका निर्देशक तथा प्रवक्ता ढुण्डिराज लामिछानेले कान्तिपुरसित भने, ‘नयाँ सरकारको मन्त्रिपरिषद्ले प्रस्तावित तालिका पास गरेमा जनगणना प्रक्रिया सुचारु राख्छौं । त्यसका निम्ति देशभरिको ८८ वटा जनगणना कार्यालय तैनाथ राखेका छौं ।’

यो जनगणना संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा भएपछिको पहिलो जनगणना भएकाले वडास्तरको तथ्यांक लिने तयारी गरिएको छ । विभागले रोकिएका तालिकाको महिनामात्र फरक गतेहरू यथावत रहने गरी प्रस्ताव गरेको छ । स्थगित तालिकाअनुसार वैशाख १६ मा सुपरिवेक्षक तालिम सुरु गर्ने, २६ गतेबाट घरपरिवार सूचीकरण, जेठ १७ गतेबाट गणक तालिम, जेठ २५ गतेबाट गणना कार्य थाल्ने रहेको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण ४, २०७८ १६:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×