गणेश राई

अपूरो संवैधानिक आयोगले प्रतिवेदन बुझाउँदै

संवैधानिक आयोगले पूर्णता नपाउँदै पहिलो वर्षको वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीलाई बुझाएका छन् । थारु आयोग र मुस्लिम आयोगले प्रतिवेदन बुझाइसकेका छन् भने राष्ट्रिय समावेशी आयोग र मधेसी आयोगले राष्ट्रपति कार्यालयको समय पर्खाइमा छन् । महिला, दलित र आदिवासी जनजाति आयोगले भने पदाधिकारी नियुक्त नभएकाले बुझाएनन् ।

संघीय शिक्षा बन्ने बाटो खुल्यो

संघीय शिक्षा ऐन जारी नहुँदा स्थानीय तहले आफैं ऐन बनाएका छन् । संघले ढिलाइ गरेपछि प्रदेश र स्थानीय तहले आफूलाई अनुकूल हुने गरी कानुन बनाएका हुन् । शिक्षा मन्त्रालयले ‘राष्ट्रिय शिक्षा नीति, २०७६’ बिहीबार जारी गरेको छ भने ऐन बन्न संसद्को हिउँदे अधिवेशन कुर्नुपर्ने जनाएको छ ।

सातै प्रदेशमा ‘फरक’ विद्यालय

अपांगता भएका बालबालिकाका लागि सातै प्रदेशमा विशेष आवासीय विद्यालय बन्ने भएका छन् । नमुना भवन बनाउन शिक्षा मन्त्रालयले झापाको सरस्वती मावि, धनुषाको सार्वजनिक मावि, काभ्रेको आदर्श बाल विकास, गोरखाको मनकामना बहिरा मावि, दाङको बाल मन्दिर आधारभूत विद्यालय, सुर्खेतको सिद्ध बहिरा विद्यालय र कैलालीको राष्ट्रिय माविलाई छानेको छ । 

फरर चिनियाँ भाषा

‘सी एए हाओ । ज्यान दाउ निन् जन गाउ सिङ् ।’ (सी हजुरबुवा नमस्ते । हजुरसँग भेट्न पाउँदा धेरै खुसी लाग्यो ।)ओमन आई निन् ।(हामी तपाईंलाई माया गर्छौं ।)सेसे निन् लाय निबोआर ।(धन्यवाद छ, नेपाल आउनुभएकोमा ।)

प्रतिवेदनमै सीमित भाषा आयोग

भाषा आयोगले तेस्रो वर्षको प्रगति प्रतिवेदन तथा सुझाव राष्ट्रपतिलाई बुझाउने तयारी गरेको छ । आयोगले यसअघि सरकारलाई दिएका भाषासम्बन्धी सुझावहरू भने कार्यान्वयन भएका छैनन् ।

गणेश राईका लेखहरु :

मगर जातिको प्रगतिमा बाधक हुने संस्कारलाई सच्याऊ : उपराष्ट्रपति पुन

उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनले आदिवासी मगर जातिको प्रगतिमा बाधक हुने संस्कार र संस्कृतिलाई सच्याएर अघि बढ्नु पर्ने बताएका छन् ।

त्रिविमा कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युट स्थापना गरिने

नेपाल र चीनबीच त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) मा कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युट स्थापना गर्ने समझदारी भएको छ । चिनियाँ राष्ट्रपति सीको भ्रमणक्रममा आइतबार त्रिभुवन विश्वविद्यालय र चीनको कन्फ्युसियस हेडक्वार्टरबीच त्रिविमा कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युट स्थापना गर्ने समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको हो ।

विश्वभरिका तमू काठमाडौंमा

ऐतिहासिक प्रथम अन्तर्राष्ट्रिय तमू सम्मेलनका निम्ति विश्वभरका तमू (गुरुङ) जातिका प्रतिनिधि काठमाडौंमा भेला भएका छन् । ‘विश्वभरका तमू (गुरुङ) एकजुट होऔं, सम्पूर्ण तमू (गुरुङ)को आह्वान– एकता, अस्तित्व र पहिचानका लागि अन्तर्राष्ट्रिय तमू सम्मेलन’ नारासहित दुई दिने सम्मेलनमा जुटेका हुन् । सम्मेलनमा ३७ मुलुकका सात सयजना भन्दा बढी प्रतिनिधि सहभागी छन् । 

मातृभाषा शिक्षा जहाँको तहीँ

शिक्षा मन्त्रालयले दुई दशकयता नेपाली र संस्कृतबाहेक मुलुकमा बोलिने २६ भाषामा ऐच्छिक एक/एक विषयको पाठ्यक्रम तथा पाठ्यपुस्तक प्रकाशन गर्दै आएको छ । मातृभाषाको पाठ्यपुस्तक प्रकाशन गरेपछि सामुदायिक विद्यालयमा स्थानीय भाषा जानकार शिक्षकले समुदायको बाहुल्यअनुसार भाषा पढाउन थाले ।

नेपाल भाषा स्कुललाई पूर्वविद्यार्थीको भर

दोलखाका सबिन मगरले नेपालभाषा (नेवारी) बोल्न र लेख्न जानेकैले काठमाडौं मनपा–१५ लखुतीर्थस्थित जगतसुन्दर ब्वनेकुथी माविका विद्यार्थीलाई पढाउने अवसर पाएका छन् । माध्यम भाषाका रूपमा नेवारी पढाइने मुलुककै यो एक मात्र विद्यालय हो । सबिन कम्प्युटर विषय पढाउँछन् । उनी उक्त विद्यालयका पूर्वविद्यार्थी हुन् ।