परीक्षण गरिएका ८० प्रतिशतमा कोरोना- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

परीक्षण गरिएका ८० प्रतिशतमा कोरोना

नेपालगन्जमा संक्रमण नियन्त्रणबाहिर जाने खतरा, बुधबार राति १२ बजेदेखि एक साता लकडाउन
ठाकुरसिंह थारु, मनोज पौडेल

बाँके, कपिलवस्तु — गत वर्ष नेपालगन्जमा कोरोना संक्रमण समुदाय स्तरमा फैलिएको ६ महिनापछि सरकारले जटिल लक्षण देखिएका बाहेकको पीसीआर परीक्षण बन्द गर्‍यो । संक्रमितसित सम्पर्कमा रहेका व्यक्तिको पहिचान गर्न छाडियो ।

अस्पताल र होटलमा बनाइएका आइसोलेसन रित्तिए । संक्रमण नियन्त्रणमा आएको भन्दै चार महिनाअघि विद्यालय खुले । मध्य पश्चिमको ठूलो सहर पूर्ववत् अवस्थामा फर्कियो ।

नेपाल–भारत सीमा खुले । भौतिक दूरी कायम गरिएन । मास्क लगाउन छाडियो । त्यसबेला चिकित्सकले कोरोनाको दोस्रो लहर फैलिन सक्ने भन्दै सावधानीका लागि पटक–पटक आग्रह गरे । ‘संक्रमण नियन्त्रण गर्ने सबैभन्दा भरपर्दो उपाय अनिवार्य स्वास्थ्य मापदण्ड पालना नै हो । तर, नेपालगन्जमा त्यसको धज्जी उडाइयो । जसको परिणाम हामीले फेरि भोग्नुपरेको छ,’ भेरी अस्पताल नेपालगन्जका मेडिकल विभाग प्रमुख डा. राजन पाण्डेले भने, ‘हरेक दिन सयभन्दा बढी संक्रमित थपिरहँदा पनि बेवास्ता भइरहेको छ । सावधानी नअपनाउने हो भने स्थिति भयावह बन्न सक्छ । चाहेर पनि केही गर्न सक्दैनौं ।’

यहाँ भुसको आगो जस्तै संक्रमण फैलिनुको कारण लापरबाही भएको चिकित्सकले बताए । बिनाकाम घर बाहिर निस्किने, मास्क नलगाउने, भीडभाड बढी गर्ने, अंकमाल गर्ने, हात मिलाउने गरिएकाले पनि संक्रमण बढेको हुन सक्ने उनीहरूको तर्क छ । गत वर्ष वैशाख १९ गते नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका–८ का एक स्थानीयमा पहिलोपल्ट कोरोना संक्रमण पुष्टि भएपछि जिल्लाभर त्रास फैलिएको थियो । ती व्यक्तिको कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ गर्दैगर्दा एउटै टोलमा ६३ जना संक्रमित फेला परे । स्थानीय आफैंले टोलटोलमा डोरी, बेरियल लगाएर बन्द गरे । संक्रमण फैलिन नदिन स्थानीय प्रशासनले तीनपल्ट लकडाउन गर्‍यो । निषेधाज्ञा लगाएर नेपाली सेनासमेत परिचालन गरियो । त्यसले कोरोनाको महामारी नियन्त्रणमा निकै ठूलो सफलता मिलेको थियो ।

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका प्रमुख धीरजंग शाहले भारतबाट फर्किनेमध्ये थोरैमा र स्थानीयमा बढी संक्रमण देखिएको बताए । लापरबाही गरेकै कारण कोरोनाको संक्रमण समुदायमा सरिसकेको उनले जनाए । ‘सबैले सावधानी अपनाउनुपर्थ्यो । तर, हामीले सोचेजस्तो सहयोग भएन,’ उनले भने, ‘पछिल्लो समयका संक्रमितमा जटिल खालको समस्या देखिरहेको छ । यो निकै चिन्ताको विषय हो ।’ उनका अनुसार स्वास्थ्य मापदण्ड पूरा नगर्नु र कोरोनालाई बेवास्ता गरिएकै कारण नेपालगन्ज फेरि हटस्पट बनेको हो । दैनिक संक्रमित थपिने क्रम हेर्दा कोरोना नियन्त्रणबाहिर जाने खतरा बढेको छ ।

पछिल्लो दुई सातामा जिल्लामा संक्रमित ह्वात्तै बढेका छन् । अहिले दैनिक तीन सयभन्दा बढी संक्रमित भइरहेका छन् । भेरी अस्पताल, शिक्षण अस्पताल नेपालगन्ज र अनुमति प्राप्त ल्याबहरूमा गरिएको परीक्षणमा ८० प्रतिशतसम्म पोजिटिभ रिपोर्ट आउन थालेको छ । ‘भेरी अस्पताल आफ्नो स्रोतसाधनले भ्याएसम्म बिरामीको उपचारमा प्रतिबद्ध भएर लागेको छ । तर, यसैगरी बिरामीको चाप बढ्ने हो भने थेग्न मुस्किल हुने निश्चित छ,’ अस्पताल प्रमुख डा. प्रकाश थापाले भने, ‘संक्रमणलाई थप फैलिन नदिन सरकारले अनुरोध गरेबमोजिम सुरक्षाका मापदण्डको पालना गरौं ।’ कोरोनाका बिरामी कोभिड वार्डमा नअटाएपछि जनरल वार्डमा राखिन थालेको छ । संक्रमण फैलिइरहने र अस्पतालले थेग्न नसक्ने गरी बिरामीको चाप बढ्दा स्वास्थ्य प्रणाली नै फेल हुन सक्ने जोखिम रहेको चिकित्सक बताउँछन् ।

यस क्षेत्रकै सबैभन्दा ठूलो र सुविधायुक्त उक्त अस्पतालले बनाएको कोभिड वार्ड बिरामीले भरिभराउ छन् । तर, दैनिक एक सय बढी कोरोनाका बिरामी थपिँदै गएका छन् । अस्पताल भरिभराउ हुँदा थपिएका कोरानाका बिरामी होम आइसोलेसनमा बस्दै आएका छन् । एक साताको दौरानमा परीक्षण गर्दा साढे सात सय कोरानाका बिरामी थपिएका छन् । भेरी अस्पतालमा कोरोनाका ८२ बिरामी भर्ना भएका छन् । ३४ जना आईसीयूमा र ७ जना भेन्टिलेटरमा छन् ।

यसैबीच, उच्च जोखिम रहेको नेपालगन्जमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयले बुधबार राति १२ बजेदेखि वैशाख १५ गते राति १२ बजेसम्म लागू हुने गरी लकडाउन गर्ने निर्णय गरेको छ । प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवराम गेलालद्वारा जारी सूचनामा बिरामीले अस्पतालका बेड भरिभराउ भएको अवस्थालाई गम्भीरतापूर्वक लिई यस्तो निर्णय लिनुपरेको उल्लेख छ ।

यस्तै, कपिलवस्तुस्थित कृष्णनगर नाका हुँदै भित्रिइरहेका तीन जनामा मंगलबार कोरोना संक्रमण पुष्टि भयो । संक्रमित व्यक्तिको स्वाब संकलन गरेका स्वास्थ्यकर्मीले पीपीई सेट लगाएका थिएनन् । ‘संक्रमण पुष्टि भएपछि आत्तियौं र जोखिम महसुस गर्‍यौं,’ एक स्वास्थ्यकर्मीले भने, ‘कृष्णनगर नगरपालिकालाई जानकारी गरायौं तर कुनै रेस्पोन्स नआएपछि संक्रमितलाई घरघर पठायौं ।’ नयाँ दिल्लीमा लकडाउन भएपछि यसरी मुलुक आउनेको संख्या बढिरहेको छ । यसरी आउनेमध्ये मंगलबार ज्वरो आएका, रुघाखोकी लागेका पाँच जनाको एन्टिजेन परीक्षण गरिएको थियो । कृष्णनगर नगरपालिकाले दशगजामा राखेको हेल्थ डेस्कका स्वास्थ्यकर्मीले परीक्षण गर्दा मंगलबार ३ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको हो । सरकारले संक्रमितलाई होम आइसोलेसनसम्म पठाउँदा सार्वजनिक यातायातमा नपठाउन निर्देशन गरेको छ । यहाँ संक्रमितहरू आफूखुसी गाडी चढेर घर पुगिरहेका छन् ।

जिल्लास्तरीय कोभिड संकट व्यवस्थापन समिति संयोजक तथा प्रमुख जिल्ला अधिकारी चक्रपाणि पाण्डेको अध्यक्षतामा गत वैशाख २ गते बसेको बैठकले लक्षण देखिएका बिरामीलाई अस्पतालको आइसोलेसनमा राख्ने निर्णय गरेको थियो । यसका लागि स्थानीय तहलाई अस्पतालमा आइसोलेसन सेन्टर बनाउन अनुरोध गरेको थियो । सदरमुकाम तौलिहवामा साबिकको महिला विकास कार्यालयमा आइसोलेसन सेन्टर सञ्चालन गर्ने निर्णय गरिए पनि सञ्चालनमा आएको छैन । ‘स्थानीय तहलाई क्वारेन्टाइन र आइसोलेसन सेन्टर बनाउन सरकारको स्पष्ट निर्देशन छैन,’ प्रजिअ पाण्डेले भने, ‘त्यही भएर हामीले अनुरोध गरेको हो ।’ प्रशासन र स्थानीय तहबीच समन्वय गरेर समस्या समाधान भइरहेको उनले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ९, २०७८ ०८:५५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्वास्थ्यकर्मी नै आइसोलेसन र क्वारेन्टाइनमा, स्वास्थ्य सेवा प्रभावित

बाँकेमा ५० स्वास्थ्यकर्मी आइसोलेसन र क्वारेन्टाइनमा
कपिलवस्तुमा १९ स्वास्थ्यकर्मी संक्रमित
ठाकुरसिंह थारु, मनोज पौडेल

नेपालगन्ज,कपिलवस्तु — ठूलो संख्यामा चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मी कोरोना संक्रमित हुन थालेपछि यहाँ स्वास्थ्य सेवा प्रभावित भएको छ । शिक्षण अस्पताल नेपालगन्जका चिकित्सकसहित ५० जना स्वास्थ्यकर्मी आइसोलेसन र क्वारेन्टाइनमा बसेपछि सेवा प्रभावित भएको हो । 

कोरोना संक्रमण भएका १६ जना चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मी आइसोलेसनमा छन् । उनीहरूको सम्पर्कमा रहेका ३४ जनालाई क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ । आइसोलेसनमा ३ जना चिकित्सक र १३ स्वास्थ्यकर्मी रहेको शिक्षण अस्पतालका सहायक निर्देशक नितेश कनौडियाले बताए ।

चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीमा सामान्य रुघाखोकीको लक्षण देखिएको छ । ‘रुघाखोकीको लक्षण देखिएपछि स्वास्थ्यकर्मीलाई क्वारेन्टाइनमा राखेका हौं । १६ जनामा संक्रमण देखिएकाले आइसोलेसनमा राखिएको छ,’ उनले भने, ‘जनशक्ति अभावपछि आलोपालो गरेर स्वास्थ्य सेवा दिइरहेका छौं ।’ ठूलो अस्पतालका ५० स्वास्थ्यकर्मी आइसोलेसन र क्वारेन्टाइनमा बसेपछि सेवा प्रभावित बनेको हो । सरकारले उक्त अस्पताललाई कोरोना संक्रमणका बिरामी उपचारका लागि तेस्रो चरणको अस्पताल घोषणा गरेको छ । संक्रमित व्यक्तिको शल्यक्रिया यही अस्पतालबाट हुने गरेको छ । संक्रमित गर्भवती महिलाको शल्यक्रिया गरेर प्रसूति गराउने गरिएको छ । अस्पतालको सेवा आलोपालो गरेर सुचारु राखिएको अस्पतालले जनाएको छ ।

यसले सर्वसाधारणको उपचारमा समस्या हुन थालेको छ । बिरामीहरूले अस्पतालमा भर्ना पाउन सकस हुने गरेको छ । पछिल्ला संक्रमितमा लक्षण देखिन थालेपछि भेन्टिलेटरको अभाव हुने देखिएको छ । शिक्षण अस्पताल नेपालगन्जमा ६ र कोहलपुरमा ८ भेन्टिलेटर छन् । भेरी अस्पतालमा ६ भेन्टिलेटर र ६ आईसीयू छन् । खजुरास्थित प्रखर सुशील कोइराला मेमोरियल अस्पतालमा २ भेन्टिलेटर र ६ आईसीयू कक्ष छन् । यसअघि लक्षण नदेखिएका व्यक्तिमा पनि कोरोनाको संक्रमण पुष्टि हुने गरेको थियो । लक्षण भएको शंकामा सर्वसाधारणले कोरोनाको परीक्षण गराउन थालेका छन् । कोरोना संक्रमण पुष्टि भइसकेका व्यक्तिको अवस्था भने सामान्य छ । भेन्टिलेटरमा राख्नु पर्ने अवस्थाका लक्षण भने नदेखिएको चिकित्सकहरूले बताए । संक्रमित व्यक्तिमा ज्वरो आउने, घाँटी खसखस हुने, व्लड प्रेसर कम हुने, टाउको दुख्ने र स्वास लिन अप्ठ्यारो हुने लक्षण देखिएको छ ।

स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका वरिष्ठ जनस्वास्थ्य अधिकृत अंगदबहादुर शाहीले लकडाउनको समयमा कोरोना संक्रमण क्वारेन्टाइनमा मात्र देखिएको तर लक्षण नदेखिएको बताए । बाँकेका संक्रमितमध्ये तीन दर्जन बढी व्यक्तिमा लक्षण देखिएको छ । उनीहरूमा सामान्य र मध्यम खालको लक्षण देखिएको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका कोरोना स्रोत व्यक्ति नरेश श्रेष्ठले ११ मा मध्यम र २७ जनामा सामान्य खालको लक्षण देखिएको बताए । सामान्य लक्षण देखिएका १० जना कोरोना जितेर घर फर्किसकेका छन् । उनका अनुसार मध्यम खालको लक्षण देखिएका संक्रमित एक जनाको भेरी अस्पताल नेपालगन्जको आइसोलेसनमा राखेर उपचार भइरहेको छ ।

कुनै रोग लागेपछि लक्षण देखिनु सामान्य रहेको भेरी अस्पतालका कोरोना स्रोत व्यक्ति तथा फिजिसियन डा. संकेत रिसालले बताए । कोरोनाका बिरामीमा लक्षण देखिनु स्वाभाविक रहेको उनले बताए । ‘कुनै पनि रोग लागे लक्षण त देखिन्छ । कोरोनाको पनि त्यही हो । तर, कडा खाले लक्षण भने देखिएको छैन,’ उनले भने, ‘ज्वरो आउने, खसखस भयो र श्वास लिन गाह्रो भो भनेर खबर आउँछ । तर, स्वास्थ्य जाँच गर्दा सबैको अवस्था सामान्य देखिएको छ ।’ उनका अनुसार भेन्टिलेटरमा राख्नु पर्ने खालका बिरामी भने शुक्रबारसम्म एक जना पनि छैनन् । खजुरा गाउँपालिकास्थित सुशील कोइराला प्रखर अस्पतालको आइसोलेसनमा संक्रमित १५ पुरुष र १२ महिलाको उपचार भइरहेको छ ।

स्वास्थ्यकर्मीमै संक्रमण भएपछि ‘तनाव’

कपिलवस्तु सदरमुकामस्थित जिल्ला अस्पतालमा कार्यरत मेडिकल सुपरिटेन्डेन्टसहित ३ डाक्टर र १६ स्वास्थ्यकर्मीमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । जिल्ला अस्पतालका ओपीडी, ल्याब र इमर्जेन्सी फाँटमा फ्रन्टलाइनमा काम गर्ने स्वास्थ्यकर्मी संक्रमित भएका हुन् ।

यहाँको यशोधरा गाउँपालिकाको बसन्तपुर स्वास्थ्य चौकीमा काम गर्ने हेल्थ असिस्टेन्ट संक्रमित भएका छन् । मायादेवी गाउँपालिकास्थित पकडी हेल्थपोस्टमा काम गर्ने एक अनमि पनि संक्रमित भएकी छन् । कृष्णनगर नगरपालिका–६ मा काम गर्ने स्वास्थ्यकर्मी पनि संक्रमित भएका छन् । जिल्ला अस्पतालकै एक संक्रमित स्वास्थ्यकर्मीका परिवारका २ जनामा पनि संक्रमण देखिएका छन् । तीनै जना अहिले आइसोलेसनमा छन् । फ्रन्टलाइनमा काम गर्ने स्वास्थ्यकर्मी उपचारका लागि पुग्ने धेरै जनासँग हेलमेल भएको र थाहै नपाई संक्रमति भएका छन् र उनीहरूकाे सम्पर्कमा आउनेहरूमा संक्रमण देखिएकाे छ ।

जिल्ला अस्पताल दक्षिणी क्षेत्रको उपचार गर्ने प्रमुख थलो हो । दैनिक सय बढी ओपीडीका लागि यहाँ आउँछन् । इमर्जेन्सी र प्रसूतिका लागि पनि उत्तिकै आउँछन् । साउन २५ गतेयता धेरै स्वास्थ्यकर्मी संक्रमित पाइएका छन् । त्यसपछि उपचारका लागि अस्पताल पुग्ने अहिले तनाव र चिन्तामा छन् । संक्रमित स्वास्थ्यकर्मीको कन्ट्याक्टमा पुगेकाहरूको कसैले सोधखोज गरेका छैनन् । गाउँबाट उपचार गराउन अस्पताल पुगेकाले आफूलाई जाँचेका चिकित्सक र ल्याबका स्वास्थ्यकर्मी संक्रमित भएको पत्तै पाएका छैनन् । उनीहरू अन्यसँग हेलमेलमै छन् । सचेत नागरिक र पहुँच भएका थोरैले मात्र पीसीआरका लागि स्वाब दिएका छन् । ‘जिल्लाभरि संक्रमित स्वास्थ्यकर्मीको हेलमलमा पुगेकाको कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ गर्न ढिलो गर्नु हुन्न,’ अधिकारकर्मी आरडी ठाकुरले भने, ‘नभए अवस्था भयावह हुन्छ ।’

स्वास्थ्य मन्त्रालयले चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीबाट सर्वसाधारणमा संक्रमणको सम्भावना बढेकाले उनीहरूको पीसीआर गरेर मात्र कामकाजमा लगाउन निर्देशन गरेको छ । संक्रमित चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीको कन्ट्याक्ट ट्रेसिङमा परेकाको पहिचान गरेर स्वाब लिइने काम भइरहेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख योगेन्द्र भगतले बताए । जिल्लामा संक्रमितको संख्या ९ सय ४० पुगेको छ । सक्रिय १ सय ४१ केस छन् । दुई जनाको मृत्यु भएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण ३२, २०७७ १४:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×