‘बसाइँ’ लेखकलाई अनेसास

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेपाली भाषा–साहित्यका क्षेत्रमा आधा शताब्दी लामो योगदानका लागि अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) ले भारतको असमवासी साहित्यकार लीलबहादुर क्षत्रीलाई ‘अनेसास वासुदेव–मालती साहित्य पुरस्कार’ प्रदान गर्ने भएको छ । 

पुरस्कारमा २ हजार १ सय ११ डलर रहेको छ । क्षत्रीका ‘बसाइँ,’ ‘ब्रह्मपुत्रका छेउछाउ’ लगायत उपन्याससँगै कथा, निबन्ध, समालोचना, कवितासहित एक दर्जन कृति प्रकाशित छन् ।

८६ वर्षीय लेखक क्षत्रीको ‘बसाइँ’ लाई पहिलो पटक मदन पुरस्कार पुस्तकालयले विसं २०१४ सालमा प्रकाशन गरेको थियो ।
नेपाली पहाडी समाजको चित्र र बसाइँसराइको कथामा बुनिएको यो कृति नेपाली साहित्यमा सबैभन्दा बढी बिक्री हुनेमध्ये एक लोकप्रिय सामाजिक यथार्थवादी उपन्यास हो ।

यही उपन्यासमाथि चलचित्रकर्मी सुभाष गजुरेलले फिल्मसमेत बनाएका छन् । भाषा–साहित्यको प्रवर्द्धनमा जगदम्बाश्री, भानु पुरस्कार, अगम स्मृति अवार्डलगायत सम्मान पाइसकेका स्रष्टा क्षत्रीको योगदानको कदर गर्न अमेरिकावासी दुर्गा दाहालले प्रायोजन गरेको विशेष नगद पुरस्कारसहितको सम्मान प्रदान गर्न लागिएको अनेसासले जनाएको छ ।

अनेसासका महासचिव गणेश घिमिरेले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार आउँदो अगस्ट पहिलो साता लन्डनमा हुने छैटौं अन्तर्राष्ट्रिय साहित्य सम्मेलनका अवसरमा यो पुरस्कार प्रदान गरिनेछ । ‘मैले गरेको नेपाली भाषा–साहित्यको कर्मलाई योगदान सम्झेर पुरस्कृत गरिएकामा आनन्द लागेको छ,’ क्षत्रीले भारत असमबाटै कान्तिपुरसँग फोनमा भने, ‘यस्तो खबरले यो उमेरमा पनि सिर्जनशील बनिरहन प्रेरणा दिएको छ ।’

प्रकाशित : श्रावण १३, २०७६ ०९:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

च्याब्रुङको पोखरा यात्रा

कान्तिपुर संवाददाता

कास्की — नेपालीपछि पोखरामा गुरुङ फिल्मको राम्रो प्रभाव छ । जनसंख्या र सांस्कृतिक प्रभावका हिसाबले पनि गुरुङ फिल्मले यहाँ राम्रो व्यापार गर्छ । 

आइतबार भने पहिलोपटक यहाँ लिम्बू भाषाको फिल्म देखाइयो । लिम्बू संस्कृतिमा आधारित फिल्म ‘के’ (च्याब्रुङ) ले पहिलो पटक पश्चिम यात्रा तय गरेको हो ।

मौलिक लोकबाजा च्याब्रुङ केन्द्रमा रहेको यो फिल्म ३ महिनाअघि मात्रै काठमाडौंमा सम्पन्न आदिवासी चलचित्र महोत्सवमा अब्बल बनेको थियो । सागर केरुङले निर्देशन गरेको फिल्मले लिम्बू समुदायका याक्थुङहरूले बनाउने सांस्कृतिक बाजालाई प्रतिबन्ध लगाएपछि उत्पन्न समस्यालाई देखाउन खोजिएको छ ।

खासमा यो बाजा गाई र गोरुको छालाबाहेक अरूबाट बन्दैन । लिम्बूसमुदायले मृत गाई–गोरुको छाला प्रयोग गर्दा समेत राज्यबाट पटक–पटक गाई मारेको आरोपमा जेल सजाय भोग्दै आएका निर्देशक केरुङले बताए ।

‘राज्यले घुमाउरो रूपमा संस्कृतिलाई मास्ने काम गरिरहेकाले यही विषयलाई फिल्ममार्फत उठाएको हुँ,’ उनले भने, ‘अझै पनि छाला भेटिए प्रहरीले लैजान्छ, कतिले जेल र कारबाही भोगिरहेका छन्, जबकि हाम्रो समुदायमा प्रत्येक घरमा एकभन्दा बढी च्याब्रुङ (बाजा) अनिवार्य हुनुपर्छ ।’

फिल्मले मुन्धुम (संस्कृति) बारे पनि बताउन खोजेको छ । निर्देशक केरुङको यो सातौं फिल्म हो । फिल्ममा बविता फोम्बो, मधु
केरुङ, रूपा हाम्रुङ र प्रेम ओझालगायत कलाकारले अभिनय गरेका छन् ।

गुरुङ फिल्म एसोसिएसन नेपाल जिफानको पहल र किरात याक्थुङ चुम्लुङ र लिम्बू सांस्कृतिक मञ्च कास्कीको आयोजनामा फिल्म प्रदर्शन गरिएको हो । केरुङले काठमाडौं नाघेर लिम्बू फिल्म पश्चिमतिर आउन नसकेको अवस्थामा पहिलो पटक पोखरामा आफ्नो फिल्म देखाउन पाएकामा खुसी व्यक्त गरे ।

प्रकाशित : श्रावण १३, २०७६ ०९:०५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्