गाउाको माया

कान्तिपुर संवाददाता

सौरभ र शिशिर दसैं र तिहारको लामो छुट्टीमा सहरबाट गाउँ आए  । दुवैलाई सहरको धुवाँधुलो, गाडीको चाप, भीडभाडदेखि वाक्क लागेको थियो  ।

ZenTravel

गाउँमा जताततै हरियाली, स्वच्छ सफा र शान्त वातावरणले निकै आनन्द लाग्न थाल्यो । उनीहरू कक्षा ६ मा पढ्दैछन् । गाउँमा आएपछि वल्लो घर पल्लो घरका छरछिमेकका साथीहरूसँग पनि भेट भयो । रियाना र रिवाज बुटवलबाट आएका थिए । आयान काठमाडौंबाट आएको थियो । उनीहरू सबैको गाउँ गोरखा जिल्लाको पालुङटार नगरपालिका–३ राउतेपानी हो । गोरखा जिल्लाको एक ऐतिहासिक स्थल लिगलिगकोट पनि यहीँ छ । शाहवंशी राजाहरूको पालामा चेपे किनारबाट दौडेर जो पहिले लिगलिगकोट पुग्थ्यो सोही व्यक्ति राजा हुने चलन थियो भनेर उनीहरूलाई हजुरबाले सुनाउनुहुन्थ्यो ।
विगत केही वर्षदेखि चेपे किनारदेखि दौडेर को पहिले लिगलिग पुग्ने भनेर दौड प्रतियोगिता पनि हुँदै आएको छ । सौरभ र शिशिरले पनि यसपालि दौड प्रतियोगिता प्रत्यक्ष देख्न पाए । लिगलिगकोट ,चेपे नदी, बहादुर शाह र द्रव्य शाहका बारेमा उनीहरूले पढ्दै आएका थिए ।
एक दिन शिशिर, सौरभ, आयान, रिजन र रियाना मिलेर पिङ खेल्दै थिए । माथिल्ला घरे ठूलोबुबा उनीहरूले पिङ खेल्दै गरेको ठाउँमा आउनुभयो र सोध्नुभयो, ‘बाबुनानी हो १ तिमीहरूलाई गाउँ रमाइलो कि सहर ?’ शिशिरलगायत सबैले एकै स्वरमा सहरभन्दा गाउँ नै रमाइलो लागेको कुरा बताए ।
‘सहरभन्दा गाउँ के कारणले रमाइलो लाग्यो त शिशिर ?’ ठूलो बुबाले सोध्नुभयो । ‘सहरमा अचेल भीडभाड, होहल्ला, धुवाँधुलो, गाडीको चाप बढी छ । त्यो हेरी गाउँ अति नै सफा, सुन्दर र शान्त छ । त्यसैले गाउँ मन पर्‍यो’, शिशिरले जवाफ दिए ।
‘तिमीलाई किन रमाइलो नि सौरभ ?’ ठूलो बुबाले सौरभलाई पनि सोध्नुभयो ।
‘मलाई चाहिँ गाउँमा स्वतन्त्र अनुभव भयो । जहाँ जता गए पनि हराइन्छ कि भन्ने डर लाग्दैन, त्यसैले,’ सौरभले जवाफ दिए ।
‘मलाई चाहिँ गाउँमा आफ्नै बारीमा फलेको तरकारी खान पाइने, सफा पानी पिउन पाइने । पानी पनि प्रशस्त पाइने भएर गाउँ रमाइलो लाग्छ,’ रियानाले पनि आफूलाई लागेको बताइन् ।
‘गाउँमा धुवाँधुलो नहुने हुँदा स्वस्थ पनि भइन्छ, त्यसैले मलाई पनि गाउँ मन पर्छ,’ रिवाजले पनि आफ्नो विचार राखे ।
‘मलाई त पिङ खेल्न पाएर स्कुल जान नपरेर गाउँ रमाइलो लाग्छ,’ आयानले भने । आयानको कुरा सुनेर सबै जना हाँसे । उनी सबैभन्दा साना छन् । त्यसैले स्कुल जान नपरेपछि गाउँ रमाइलो भन्ने कुरा राखे ।
सबैको कुरा सुनिसकेपछि ठूलो बुबाले भन्नुभयो, ‘उसो भए गाउँ छोडेर तिमीहरू किन सहर गएका त ? गाउँमै बसे हुन्न ?’
‘हुन त हुन्थ्यो नि ठूलो बुबा तर गाउँमा राम्रो स्कुल छैन । हामी त पढ्नका लागि सहर गएका नि,’ शिशिरले भने ।
‘अनि गाउँमा जागिरको व्यवस्था पनि छैन नि, जागिर खान हाम्रो बाबाआमा सहर नै जानुपर्‍यो, अनि..?” रियानाले भनिन् ।
‘यी सबै कुराको गाउँमै व्यवस्था मिलाउन सकिन्न ठूलोबुबा ?’ रिवाजले प्रश्न गर्‍यो । ‘सक्न त सकिन्छ नि । तर हामीले साोचेजस्तै छिट्टै सकिन्न । जसरी अहिले सरकारले गाउँगाउँमा बाटो र बिजुली पुर्‍याएको छ नि, त्यसैगरी शिक्षा र रोजगारको पनि व्यवस्था गर्न सक्नुपर्छ । निकट भविष्यमा तिमीहरूको अभिलासा पूरा हुन सक्ला,’ ठूलो बुबाको कुरा सुनेर सबै जना खुसी भए ।
उनीहरूले निष्कर्ष निकाले– ‘साँच्चै बिजुली र बाटो सँगसँगै शिक्षा र रोजगार पनि भए गाउँ किन रित्तो हुन्थ्यो र ?’
सरस्वती श्रेष्ठ सरु

Meroghar

प्रकाशित : कार्तिक २४, २०७६ ११:४६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

८ देशका ८ नाटक

कान्तिपुर संवाददाता

विद्यार्थीको प्रतिभा प्रस्फुटन गराउन विद्यालयले खेलकुद, वादविवाद, वक्तृता, कवितावाचन तथा नाटक मञ्चन गर्छन्  । हाम्रो स्कुलले पनि १ सय ५० जना विद्यार्थी समेटेर ‘सिल्भर ओक’ गैह्रीधारामा नाटक मञ्चन गरेको थियो  ।

दिपाशना आचार्यले निर्देशन गर्नुभएको नाटक प्रयोगवादी प्रस्तुतिका कारण दर्शकको माया पाउन सफल भयो । प्याट्रिक र जसोनद्वारा रचित ‘अराउन्ड द वर्ड इन एट प्लेज’ नामको त्यो नाटकको मञ्चनले चेक रिपब्लिक, साउथ अफ्रिका, रसिया, जापान, ब्राजिल, अमेरिका, इन्डिया र आयरल्यान्डका लोक कथा तथा परी कथाहरूको बेग्लाबेग्लै स्वाद एउटै थलोमा पस्केको थियो । आठ देशका आठ प्रकारका नाटक लगभग दुई घन्टामा दर्शकले भिन्नाभिन्नै मञ्चमा घुम्दै र हेर्दै मनोरञ्जन लिएका थिए ।
कक्षा ६ देखि कक्षा १० सम्मका छात्राछात्राले अभिनय गरेको ‘अराउन्ड द वर्ल्ड इन एट प्लेज’ मा म पनि सहभागी हुन पाउँदा एकदम खुसी थिएँ । मेरो नाटक आठौं अर्थात् अन्तिम भएका कारण ‘द स्टोरी टेलर एट फल्ट’ का कलाकार हामी ‘चेन्जिङ रूम’ बाट बाहिर पौडी पोखरीमा मञ्चन हुँदै गरेको ‘द लस्ट बिड्स’ र त्यसभन्दा अगाडिको ‘द स्टोरी अफ द यारा’ चिहाउन सक्दथ्यौं । दर्शकको उत्सुकता र कलाकार साथीहरूको जोसले हामी आफ्नो पालो अधैर्य भएर पर्खन्थ्यौं ।
‘सिल्भर ओक’ को मूल ढोका प्रवेश गरेपछि साथीहरूले चेकोस्लोभाकियाको लोककथामा आधारित ‘ग्रान्ड फादरस् आइज’ नाटक सुन्दर ढंगले प्रस्तुत गरेका थिए । दोस्रो नाटक साउथ अफ्रिकी लोककथामा आधारित थियो । यो नाटक पोखरीमा पौडँदै अभिनय गरेको देख्दा दर्शकले पनि शीतलता अनुभव गर्न पाए । तेस्रो सबैभन्दा लामो नाटक थियो । रसियन परीकथामा आधारित यस नाटकमा प्रिन्स आइभान कसरी बोक्सीबाट बचे र सूर्यकी सानी बहिनीसँग बादलको दरबारमा ताराहरू झिकेर बल खेल्दै रमाएर कसरी बसे भन्ने कथा थियो । अर्को नाटक ब्राजिलको थियो। यो प्रेमकथामा आधारित थियो । खराब लतलाई माया, सहयोग र सद्भावले कसरी छुटाउन सक्छ भन्ने कथा यस नाटकले प्रस्तुत गरेको थियो । भारतको लोककथा र अमेरिकी रेड इन्डियनको लोककथाका दुई नाटकमा द्वन्द्व र संयोगात्मक सुखद अन्त्यले दर्शक पुलकित भएका थिए ।
अन्तिम नाटकमा म कथावाचककी श्रीमतीको भूमिकामा थिएँ । प्रत्येक दिन नयाँ–नयाँ कथा राजालाई सुनाउने जागिर पाएका मेरा श्रीमान्को दिमागमा एक दिन कथा नफुर्दाको अवस्थाबाट सुरु भएको यस नाटक आयरल्यान्डको लोककथामा आधारित थियो । पिन माइक कानमा सिउरिँदा नै मुटु ढुकढुक भइरहेको थियो । जब दर्शक आए र दृश्यहरूमा साथीहरूले अभिनय गर्न थाले तब सबै सहज भयो । सोचेजस्तै मैले अभिनय गरेँ र स्यावासी पाएँ । दुई दिनमा दस पटक मञ्चन भएको नाटक हाम्रा अभिभावकले मात्र होइन, काठमाडौंका प्रमुख विद्यालयका विद्यार्थी साथीहरूले पनि हेरेर हाम्रो हौसला बढाएका थिए ।
शुभश्री भट्ट, कक्षा–१०
संस्कृति इन्टरनेसनल स्कुल, काठमाडौं

प्रकाशित : कार्तिक २४, २०७६ ११:४५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×