लोभीपापी गरुड

कान्तिपुर संवाददाता

विश्वमै दुर्लभ चरामध्येको लोभीपापी गरुड हालै धादिङमा देखिएको छ  ।

नेपालमा पाइने ८ प्रजातिका गरुडमध्ये सेतो घाँटी भएको, ठोडको चुच्चो रातो भएको, अलिक होचो देखिने गरुड हो– लोभीपापी । तराईमा घोगिला वा घम्फोरी, पहाडमा हिले गिद्ध, ढुंगीफोर, भुँडीफोर जस्ता नामले चिनिने यो चरालाई छिमेकी देश भारतमा ‘वकिल साब’ पनि भनिन्छ । कालो शरीर र सेतो टाउकोले गर्दा कालो कोट लागेको वकिलजस्तो देखिने हुनाले यस्तो भनिएको चरा विज्ञहरूको आँकलन छ । यो अरू गरुडभन्दा अलि लजालु मानिन्छ । ठूलो पखेटाको मद्दतले लामो दूरी र धेरै उचाइसम्म उड्न सक्छ । सुक्खा अथवा छिपछिपे पानी भएको स्थानमा आफ्नो खानाको सिकार गर्ने यो गरुड धेरैजसो एक्लै अथवा जोडीमा देखिन्छ । समुद्री सतहदेखि हजार हजार मिटरसम्मको उचाइका सिमल, साल, आप, सल्ला, सिसौजस्ता रुखमा गुँड बनाउँछ ।

गरुडहरू मांसहारी हुन्छन्, यो गरुडको विशेष आहारा भने खेतबारीका विषालु सर्प, माछा, भ्यागुता, छेपारो र साना कीरा हुन् । लोभपापी गरुडको घट्दो संख्याले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषको रातोसूचीमा ‘संवेदनशील’ भनिएको छ भने नेपालमा संकटको नजिक प्रजातिको सूचीमा राखिएको पन्छी संरक्षण संघका विज्ञ कृष्ण भुसालले बताए । सिन्धुपाल्चोकको कुतुमसाङमा २,४७० मिटर र मनाङको भार्का गाउँनजिक ३,५४० मिटर उचाइमा पनि यसको अभिलेख गरिएको छ, जुन लोभीपापी गरुड दक्षिण एसियामै अग्लो स्थानमा फेला परेको रेकर्ड हो ।
शब्द/तस्बिर ः हरिहरसिंह राठौर

प्रकाशित : भाद्र १, २०७६ १०:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गाईजात्रा

कान्तिपुर संवाददाता

मृत्यु भ’का आफन्तको सम्झनामा पर्व,मनाइन्छ गाईजात्रा मान्नुपर्छ गर्व  ।


श्रावण शुक्लपूर्णिमाको
साँझपखबाट,
भक्तपुरमा सुरु हुन्छ
धिन्ताङघिसी नाच ।

नाचसँगै हरेक वर्ष
गाईजात्रा सुरु,
बालक–वृद्ध लठ्ठी बोकी
हिँड्छन् खुरुखुरु ।

भक्तपुरमा चल्छ जात्रा
आठ रात, नौ दिनसम्म,
प्रत्येक साँझ टोलटोलमा
प्रहसन र व्यंग्य ।

मृतकजनका बालबच्चालाई
शृंगारपटार गरी,
बाजासहित लावालस्कर
दरबार स्क्वायरभरि ।

पुत्रशोकमा रानी परिन्
रोइन् धुरुधुरु,
प्रताप मल्ल राजा हुँदा
गाईजात्रा सुरु ।


लालबहादुर भुजेल

प्रकाशित : भाद्र १, २०७६ १०:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्