कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

लकडाउन प्रभाव : सडकमा गीत गाउनेहरु साबुन बनाउँदै

सीमा तामाङ, तस्बिर : बिजु महर्जन

काठमाडौँ — गोकर्णेश्वरस्थित नयाँपाटी चोकबाट एक किलोमिटर हिँडेपछि दृष्टिविहीनका लागि आमा घरले बनाइएको टहरामा पुगिन्छ । सडकमा गीत गाएर गुजारा चलाउने दृष्टिविहीनहरु अहिले कोरोना महामारीका कारण लकडाउन भएपछि डल्ला साबुन बनाएर गुजारा चलाउन थालेका छन् । 

टहरामा बसोबास गर्ने सात दृष्टिविहीन परिवारले अहिले डल्ला साबुन बनाउन सुरु गरेको छ । आइतबार टंकबहादुर राउत साबुन बनाउनका लागि एसिडाइल, पाम एसी र सिलकेड केमिकल पकाउँदै थिए । यी ३ प्रकारका केमिकल पकाएपछि झोलमा बन्ने उनले बताए ।

उक्त झोलमा कास्टिङ सोडा, जिसाल नुन, एसिड सोलारी र इन्सर्टन पाउडर राखेर पुन: पकाइन्छ । पकाइसकेपछि सबै केमिकलको मिश्रण नरम हुन्छ । केमिकलको मिश्रणलाई कुट्दै जाँदा बिस्तारै कडा हुँदै जान्छ । केमिकलको मिश्रणलाई डल्लो पार्दा गिर्खा नभेटाउने गरी कुट्नु पर्ने दृष्टिविहीन टेकबहादुर मगराती बताउँछन् । कुटिसकेपछि उक्त मिश्रणलाई डल्लो पारिन्छ ।

तीनवटा डल्ला एक किलोको हुने उनले बताए । डल्ला बनाइसकेपछि त्यसलाई हावा आउने ठाउँमा राखिन्छ । करिब ६ घण्टा सुकाइसकेपछि साबुनको डल्ला प्याकिङका लागि तयार हुने उनले बताए । प्याकिङ गर्दा पनि साबुनको डल्लालाई चिल्लो बनाउनको लागि प्लास्टिकमा घस्राइन्छ ।

मगरातीले केही वर्षअघि गरिबी निवारण कोषले दिएको तालिममा साबुन बनाउन सिकेका थिए । उनले नै अहिले टहरामा बसेका सबैलाई साबुन बनाउन सिकाइरहेका छन् । ‘साबुन बनाउन सकिन्छ, तर त्यसका लागि आवश्यक कुरा पकाउन हामी सक्दैनौं,’ उनले भने, ‘पकाइसकेपछि हामी सजिलै बनाउन सक्छौं ।’ राउत आँखा देख्न सक्छन्, त्यसैले उनैले साबुन बनाउनका लागि केमिकल पकाउँछन् । राउत आँखा देखे पनि खाना खान भने सक्दैनन् । विगत केही वर्षदेखि उनी पाइपबाट झोल पदार्थ मात्र खाएर बाँचिरहेका छन् । दृष्टिविहीनहरुलाई पकाउन गाह्रो हुने भएपछि राउतले पकाउने र अन्य दृष्टिविहीन र परिवारका सदस्यहरुले साबुन बनाउने काम गर्दै आएको मगरातीले बताए ।

उनीहरुले साबुन बनाउन थालेको १५ दिन भयो । त्यस अवधिमा ५०० केजी साबुन बेच्न लगिसकेको उनले बताए । ‘तीनवटा डल्ला भएको साबुनको एउटा प्याकेटको ६९ रुपैयाँ पर्न आउँछ,’ मगरातीले भने, ‘हामीले पसलमा बेच्दा ७५ रुपैयाँमा बेच्छौं ।’ लायन्स क्लबले उपलब्ध गराएको सामानबाट साबुन बनाइरहेको उनले बताए । ‘सुरुवाती चरणमा सहयोग पायौं भने हाम्रो व्यवसाय नै सुरु हुने थियो,’ उनले भने ।

काठमाडौं महानगरपालिकाले सडकमा बस्न, गीत गाउन नपाउने भनेपछि बेसाहारा मानव सेवा आश्रममा र परिवार भएकाहरु घरमै बस्न बाध्य भएका थिए । त्यस्तै सडकमा बस्न नपाउने भनिएपछि फुटपाथमा गीत गाएर गुजारा चलाउने दृष्टिविहीनहरुको रोजीरोटी नै खोसिएको थियो । त्यसपछि वृद्धावस्था व्यवस्थापन तथा सामाजिक कल्याण गुठी (आमा घर) नेपालको सहयोगमा मगराती र राउतले सडकमा बस्न बाध्य दृष्टिविहीनका लागि टहरा बनाएका थिए । मगराती दृष्टिविहीन हुन भने राउत छोराको उपचार गर्न घरबार बेचेर बिचल्लीमा परेका छन् ।

टहरामा ९ वटा कोठा, एउटा भान्छा कोठा र २ वटा शौचालय छ । सडक फुटपाथमा गीत गाएर गुजारा चलाउने मगरातीसहित ९ वटा दृष्टिविहीन परिवार उक्त टहरामा बसोबास गर्छन् । कोभिड–१९ का कारण देशव्यापी भएको लकडाउनको अवधिमा टहरामा ७ परिवार मात्र बसोबास गर्दै आएका छन् । लकडाउन अगावै गाउँ गएका दुई परिवार फर्कन पाएका छैनन् ।

लकडाउनमा समय सदुपयोग गर्न साबुन बनाइरहेको भए पनि अब स्थायी रुपमा बनाउने उनीहरु बताउँछन् । लकडाउनको सदुपयोग र टहरामा बसोबास गर्नेको गुजारा चलाउन उनीहरुले वाग्मती नदी किनाराको बाँझो जग्गा खनेर फर्सीसमेत रोपेको बताए । तर टिप्ने बेला हुँदा असिना पानीले आफूहरुको सबै पसिना खेर गएको उनीहरु दुखेसो छ ।

लकडाउनको अवधिमा सातवटा परिवारलाई आमा घरकी सञ्चालक दिलशोभा श्रेष्ठले २२ हजार रुपैयाँको खाद्यान्न किनेर ल्याइदिएकी छिन् । प्रकाशित : असार १०, २०७७ १२:०३

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेकपा स्थायी कमिटी बैठक बालुवाटारमा जारी, एमसीसीलाई लिएर दुवै पक्षका आ–आफ्ना रणनीति

बैठकका लागि पाँच एजेण्डा तय
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सत्तारुढ नेकपाको स्थायी कमिटी बैठक प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारमा जारी छ । बिहान ११.३० बजेदेखि सुरु भएको बैठकमा विगतमा जस्तो लिखित प्रतिवेदन भने प्रस्तुत हुन सकेन । 

पार्टी विधानले तीन–तीन महिनामा बैठक बस्नुपर्ने व्यवस्था गरे पनि ६ महिनापछि बसेको बैठकमा राजनीतिक प्रतिवेदन बिना बैठक बसेको यो पहिलो पटक हो । पार्टी अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालबीच मंगलबार करिब चार घन्टा लामो छलफल भएता पनि एजेण्डा तय हुन सकेका थिएन् ।

तर, बुधबार बैठक बस्नुअघि अध्यक्षद्वय र महासचिव बिष्णु पौडेलले छलफलका ५ एजेन्डा तय गरेका थिए। बैठकमा वर्तमान परिस्थिति र स्थायी कमिटीको बैठकका सम्बन्धमा अध्यक्षद्वयको मन्तव्य, सरकारका कामको समीक्षा, सीमा समस्या र समाधान, पार्टी एकताका बाँकी कामहरु, एमसीसी र विविध गरी एजेण्डा तय भएका छन् ।

बुधबारको बैठकको सुरुमा पार्टी अध्यक्षद्वयले छलफलका बिषय राखेपछि आजको बैठक सकिने प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले बताए । प्रवक्ता श्रेष्ठका अनुसार सदस्यहरुले बिहीबार मात्र आफ्ना धारणा राख्नेछन् ।

नेताहरुले बैठकमा अहिलेका समसामयिक विषय उठाउने तयारी गरेका छन् । तर, प्रधानमन्त्री ओली बैठक एक वा दुई दिनमै सक्ने योजनामा छन् । बैठकमा सरकारको कामको समीक्षा र अमेरिकन सहयोग मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) मा बहस हुने संभावना छ ।

नेकपामा एमसीसी र सरकारका कामलाई लिएर पार्टी नेतृत्व तहमा एक मत छैन । त्यसैले बैठकमा एक अर्को समूहमाथि दवाव बनाउने दुवैपक्षका नेताहरुको रणनीति छ । प्रधानमन्त्री यथास्थितिमा तत्काल एमसीसी अनुमोदनको पक्षमा र अन्य नेता परिमार्जनसहित अनुमोदनको पक्षमा उभिएपछि नेकपाभित्र धुव्रीकरण र दवावको राजनीतिक पनि सुरु भएको हो ।

बैठकमा आफू अनूकुल निर्णय नभए पनि एमसीसीलाई अनुमोदनका लागि संसदमा लैजाने प्रस्ताव पारित गराउने प्रधानमन्त्री एवं अध्यक्ष ओली समूहको तयारी छ । तर, अर्का अध्यक्ष दाहाल र वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल समूह पार्टीभित्र निर्णय नगरी यसलाई संसदमा प्रवेश हुन नदिने पक्षमा छन् ।

कुनै पनि तरिकाले एमसीसी संसद प्रवेश भए विपक्षी दल कांग्रेस सांसदको समर्थनमा समेत पास गराउन सकिने प्रधानमन्त्री ओलीको बुझाई रहेको ती नेताले बताए । राष्ट्रिय हितमा रहेको भन्दै कांग्रेसले बारम्बार एमसीसी चाँडो पारित गर्न माग गर्दै आएको छ । तर, एमसीसी सम्झौताको मिति टार्न सभामुख अग्नि सापकोटाले संसद बैठक एक साता स्थगित गरेको ओली समूहको दावी छ । दाहाल–नेपाल समूहको योजनामा सभामुख सापकोटाले संसद बैठक असार १७ गतेलाई बोलाएको ओली समूहको दावी छ । असार १६ सम्म एमसीसी संसदबाट अनुमोदन गर्ने सरकारको तयारी थियो ।

यद्यपि वरिष्ठ नेता खनालका अनुसार यति समयसम्म एमसीसी अनुमोदन हुनुपर्छ भन्ने कुरा सम्झौतामा कतै उल्लेख नभएकाले यो समय सीमाको खासै औचित्य भने छैन ।

प्रकाशित : असार १०, २०७७ १२:०२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×