क्यानभासमा वेगवान् घोडा

सुशीला तामा‌ङ

काठमाडौँ — भित्ताभरि दौडिरहेका घोडा छन् । कुनै युद्धमैदानको दृश्यजस्तै । विभिन्न रंगका घोडाहरूको आफ्नै रफ्तार छ । कतै कुरुक्षेत्रको युद्ध, कतै फिल्म बाहुबलीको जस्तै देखिने दृश्य । परीकथामा आउने वायुपंखी घोडाहरू पनि देखिन्छन् । यी हुन् भारतीय कलाकार सारफुदिन अहम्मदले आफ्नो क्यानभासमा सजाएका घोडा आकृति । 

बबरमलस्थित नेपाल आर्ट काउन्सिलमा सजिएका उनका चित्रहरू हेर्दैगर्दा हाम्रै पाका चित्रकार शशी शाहको याद आउने छ । तर, सारफुदिनले चलाउने रंग, शैली र उद्देश्य भने फरक लाग्ने छ । बीके आर्ट ग्यालरीले आइतबारदेखि सारफुदिनको चित्रलाई ‘उनान्तिस’ शीर्षक दिएर प्रदर्शनीमा ल्याएको हो, जहाँ २९ वटै घोडा सिरिजका चित्रहरूको रसास्वादन गर्न सकिन्छ ।

सारफुदिनले कोरेका घोडाहरू अत्यन्तै तेजवान् र गतिशील देखिन्छन् । चित्र हेर्दै गर्दा नै शरीरमा एक किसिमको ऊर्जा पैदा हुने प्रदर्शनीमा भेटिएका चित्रकार बीके नरबहादुरले बताए । अर्धमूर्त शैलीमा कोरिएका घोडाका आकृतिहरूमा अत्यन्तै तेज गतिदेखि गति सीमित गर्दै गएको चालसमेत प्रस्ट देखिन्छ । मानव शक्तिलाई प्रतीकात्मक रूपमा घोडामा चित्रण गरिएको चित्रकार अहम्मदले भने । झन्डै तीन दशकको उनको कला क्षेत्रको अनुभवमा दुई दशक त उनले घोडा सिरिजकै क्यानभास कोरेर बिताएका छन् ।

सवारीसाधनको विकाससँगै पहिले मानिसको आउजाउदेखि हरेक कामकाजमा प्रयोग हुने घोडाको अस्तित्व घटदै गएकोले उनले घोडाको शक्ति एकपटक फेरि पुष्टि गर्न चाहेको बताए । उनका प्रत्येक चित्रका पृष्ठमूमिमा भने धार्मिक, सामाजिक र प्राकृतिक दृश्यहरू झल्किएका छन् । ‘मानव सभ्यताको प्रत्येक कालखण्डमा घोडामाथि गरिएको प्रयोगलाई देखाउन चाहेको हुँ,’ उनले भने, ‘यो एउटा शक्तिको प्रतीक हो ।’

कुनै समय सवारीसाधनको रूपमा मान्छेले प्रयोगमा ल्याएको घोडा पछि ठुल्ठूला लडाइँ र धार्मिक युद्धसम्म प्रयोगमा आए । घोडाका प्रयोग सँगसँगै मानव सभ्यताले पनि फडको मार्दै आयो । शक्तिको प्रतीक मानिने यही घोडालाई अहिले आधुनिक सवारीसाधनले विस्थापन गरेको छ । घोडाको तीव्र र धीमा चालमार्फत् चित्रकार सारफुदिनले यसलाई प्रकट गर्न खोजेका छन् ।

साथसाथै बाल्यकालमा आफ्नी हजुरआमाले लोक कथाहरू सुनाउँदा घोडाका अद्भुत रहस्यहरू दिमाग नाचेको भन्दै त्यसको समेत प्रभाव आफूमा रहेको उनले बताए । भगवान्का रथहरूदेखि मैदानमा उन्मक्त दौदिरहेका उनका घोडाहरूमा कतै खुसी, कतै आवेग, कतै रोमाञ्चक क्षणले भरिएका भावहरू पाइन्छन् । प्रत्येक क्यानभासहरूमा घोडाहरूको सिंगो रूप देखिँदैन । चलायमान हुँदै जाँदा घोडाका शरीरका अंगहरू हराउँदै गएका छन् । नेपालमा पनि घुम्दै जाँदा थुप्रै ठाउँमा देखिएका घोडाहरूलाई नै स्मरणमा राख्दै कला प्रस्तुत गरेको उनले बताए ।

समाजमा शक्तिका स्वरूपहरू कसरी परिवर्तन हुँदै जान्छन् भन्ने पक्ष पनि उनका चित्रहरूले दर्साउँछ । एक्रेलिक, चारकोल, वाटर कलर, पेन एन्ड इन्कका माध्यमबाट तयार गरिएका चित्रहरूमा कतै रातो, कतै नीलो, कतै सेतो र कतै पहेँलो रंग प्रयोग गरिएको छ । प्रदर्शनी आगामी बुधबारसम्म जारी रहने छ ।

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७६ ०८:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चिनियाँ हातमा नेपालसम्बन्धी पुस्तक

लक्ष्मी लम्साल

बेइजिङ — नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को मुखैमा चीनका केही शिक्षक र विद्यार्थीले नेपाल चिनाउने पुस्तक सार्वजनिक गरेका छन् । बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासमा एक औपचारिक कार्यक्रमको आयोजना गरी चाइना युथ प्रकाशन गृहले नेपाली विशेषता झल्काउने ‘निपोअर त सिङ क’ नामक पुस्तक सार्वजनिक गरेको हो ।

छिङ्हृवा विश्वविद्यालयका एक शिक्षक र तीन विद्यार्थीको पहलमा चिनियाँ भाषाको पुस्तक अब चिनियाँका हातमा परेको छ ।
चीनका लागि नेपाली राजदूत लीलामणि पौड्यालले नेपाल र नेपाली सम्पदाबारे जानकारी गराउन पुस्तक उपयोगी भएको बताए ।

उनले भने, ‘पुस्तकले चिनियाँ पाठकलाई नेपालको सामाजिक, सांस्कृतिक तथा जीवनशैलीको पाटोबारे बुझ्न मद्दत पुर्‍याउने छ ।’
उनले नेपालको सांस्कृतिक विविधता तथा नेपाल–चीन जनस्तरीय सम्बन्ध विस्तारका लागि स्थलगत र सामूहिक अध्ययन तथा अनुभव समेटिएको पुस्तकमा नेपाली समाज र प्रकृति सौन्दर्यबारे ताजा जानकारी समेटिएको बताए ।

नेपालमा विभिन्न स्थानको भ्रमण गरेका चिनियाँ समूहले पुस्तकमा गरिबीभन्दा परको देश, नागरिकको मुस्कान चेत, देवताको देश मानिने नेपालीको धार्मिक आस्था र सहिष्णुता तथा कमजोर पूर्वाधारका कारण कठिन जीवनशैलीको अनुभव समेटेका छन् । पुस्तकका एक लेखक एवं छिङ्हृवा विश्वविद्यालयका प्राध्यापक यु हुले नेपालका विभिन्न स्थानमा पुगेका बेला गरिएको अध्ययनले पुस्तक लेखनमा सहयोग पुर्‍याएको जनाए । लुम्बिनीको धार्मिक पर्यटन, पोखरा र हिमाली क्षेत्रको हाइकिङलगायत नेपालको जैविक पर्यटनले जीवनलाई नयाँ ऊर्जा दिने विषय पुस्तकमा उल्लेख छन् । पुस्तक हु वेइ, वान निङनिङ, सन यियी, चाङ चिनपाउले सहलेखन गरेका हुन् ।

सन् २०१८ मा १०६ जना स्वयंसेवी शिक्षक नेपालका ८० विद्यालयमा खटिएका थिए । त्यसमध्येका एक लिउ लिङले भने, ‘शिक्षाको स्तर बलियो भए नेपालले विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छ । बेल्ट एन्ड रोडको पक्षराष्ट्र नेपाल र चीनबीच अर्थतन्त्र, व्यापार, सांस्कृतिक आदानप्रदान गहिरिँदै जानु सकारात्मक कुरा हो ।’

सहलेखक एवं नेपाल–चीन सांस्कृतिक आदानप्रदान संघकी अध्यक्ष सन छिन् यीले भनिन्, ‘चिनियाँ भाषामा लेखिएकाले यसले चिनियाँमाझ नेपालको सौन्दर्य र जीवनशैलीबारे बुझाउने छ ।’

नेपालबारेको जानकारी अझै विस्तृत पार्ने उद्देश्यले पुस्तकको नेपाली र अंग्रेजी संस्करण पनि प्रकाशित गर्ने लेखकहरूको योजना छ । यसको अनुवाद तयारी पनि भइसकेको प्रकाशनले जानकारी दिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७६ ०८:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्