सुशीला तामा‌ङ

सुशीला तामा‌ङका लेखहरु :

‘जुन फूल मैले चाहेको थिएँ...’

मान्छेका वेदनालाई गीतमा जीवन्त रूपमा प्रयोग गर्न सक्ने खुबी भएका गीतकार भैरवनाथ रिमाल ‘कदम’ ले आफैं भने आफ्ना सिर्जनालाई सुन्न सक्दैनथे । कानले सुन्न नसके पनि मुटुको गहिराइको आवाजलाई चनाखो राख्दै उनले गीत तथा साहित्यिक लेखनलाई निरन्तरता दिइरहे ।

चाकु बनाउन चटारो

चाकुका लागि नेपालमै प्रसिद्ध ठाउँ हो टोखा । माघे संक्रान्ति नजिकिँदै गर्दा टोखाका व्यवसायीहरुलाई अहिले चाकु बनाउने चटारोले छोपेको छ । मकर (माघे) संक्रान्तिमा घिउ, चाकु खाने प्रचलनका साथै जाडोयाममा शरीरलाई न्यानो र ऊर्जा दिने भएकोले यहाँका व्यवसायीहरु मसिंरदेखि माघ महिनासम्म चाकु बनाउन व्यस्त हुन्छन् ।

किरणको ‘भर्चुअल’ पुनरागमन

चालिसको दशकतिर नेपाली संगीतमा चर्चा पाउनेमध्येको एउटा सुमधुर आवाजमा श्रोता झुक्किन्थे । स्वरसम्राट नारायण गोपालको समकालीन त्यो स्वरलाई उनैको हो कि भनेर ठान्नेहरू धेरै थिए । तर आवाज थियो– किरण प्रधानको । स्टेजमा गाउँदा उनलाई ‘नारायण गोपालको छोरा’ भनेर पनि दर्शकले ‘हुटिङ’ गर्थे ।

सुन्दर ‘एकालाप’

विभिन्न कालखण्डमा मान्छेले युद्ध र रोगव्याधिका धेरै प्रकारका उतारचढाव भोगेका छन् । यस्ता आरोह अवरोधका बाबजुद जीवन चलेकै छ । सतर्कताका विभिन्न उपायमा बाँधिँदै मान्छेहरू आफ्ना नियमित दिनचर्यामा फर्किएका छन् ।

अधुरै रह्यो छैटौं एल्बमको सपना

लकडाउनपछि बजारमा सामान्य चहलपहल देखिए पनि कोरोनाको जोखिम हटेको थिएन । बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक उच्च जोखिममा रहेको स्वास्थ्यकर्मीहरूले बताइरहेकै बेला धेरैजसो आफ्नै निवासमा निष्क्रिय नै थिए भने यता जगतमर्दन थापा झनै सक्रिय थिए ।

भर्चुअल माध्यममा चौतारी नाटक

एउटा नाटक रंगमञ्चमा दर्शक अगाडि पुर्‍याउन रंगकर्मीहरूले निकै समय र मिहिनेत खर्चिनुपर्ने हुन्छ । कथावस्तु, नाटक स्क्रिप्ट, पात्रअनुसारको संवाद रूपान्तरण, पात्रको छनोट त छँदै छ, यसबाहेक मञ्चनका लागि कैयौं दिनको रिहर्सलको पाटो अझ महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।

भर्चुअल प्रदर्शनीमा चित्र

सामान्य अवस्था रहेको भए यतिखेर चित्रकार तीर्थ निरौलाले कोरेका चित्रहरू राजधानीका कुनै ग्यालरीमा सजिएका हुन्थे । कलाकृति अवलोकनकै लागि कलाकार तथा कला पारखीहरूको जमघट, कलाकै बहस तथा छलफलले माहोलको रौनक नै बेग्लै हुने थियो ।

सचेतनाको लय

कोरोना भाइरसको संक्रमण रोक्न लकडाउन र निषेधाज्ञा गरियो । हात धुन, मास्क लगाउन र सामाजिक दूरी कायम गर्न सिकाइयो । तर संक्रमणको दर घटेको होइन । समाज जे भोग्दै छ, सर्जक तिनलाई गीत संगीतमा पनि पस्किँदै छन् ।

कलाकृति बनायो, थन्क्यायो

चित्रकार भीम शर्माले विश्व पानी दिवसका अवसरमा ‘सेकेन्ड इन्टरनेसनल नेचर आर्ट फेस्टिभल’ शीर्षकमा झन्डै एक महिना अवधिको चित्रकला महोत्सवको योजना बनाएका थिए । हाल गैंडाकोटमा चित्र सिर्जना गर्दै आएका शर्माको उक्त महोत्सव चैत महिनाको दोस्रो हप्तापछि नै सुरु हुने योजना बने पनि लकडाउनले रोकियो ।

रङको लक्ष्य

जीवन र जगतका हर वस्तुमा रङ निहित छ । रङले सजिएका प्रकृतिका हरेक वस्तुमा खास अर्थ हुन्छ भन्ने मान्यता राख्छन् चित्रकारहरू । तिनै रंगीन चीजबिजमा जीवन्त आवाज खोज्दै छन्– चित्रकार लक्ष्मण श्रेष्ठ । कोरोनाले थलिएको काठमाडौंको मुहार र सुनसान बनेको सडकका भित्ताहरूमा अचेल रङले उत्साह थप्दै छन् ।