सुशीला तामा‌ङ

सुशीला तामा‌ङका लेखहरु :

रिक्सा चालकलाई हातमुख जोड्नै सकस

लामो समयको लकडाउनपछि व्यवसाय केही खुकुलो भए पनि ठमेल क्षेत्रमा सुनसान छ । व्यापारिक तथा पर्यटकहरुको चहलपहल नहुँदा त्यसको प्रत्यक्ष मारमा रिक्सा चालकहरु पनि परेका छन् ।

ट्याक्सी चालक भन्छन्, ‘काम गरेर खान पाऊँ’

हेमा घिसिङले २ वर्षअघि टेम्पो छोडेर ऋणमा ट्याक्सी किनिन् । काठमाडौं शान्तिनगरस्थित ओम शान्ति चोकमा बस्दै आएकी ३७ वर्षीया घिसिङले दुई वर्षदेखि ट्याक्सी चलाएर नै आफ्ना तीन सन्तानसहितको परिवार धान्दै आएकी थिइन् ।

सञ्चालन अनुमति नपाउँदा मारमा सौन्दर्य कला व्यवसायी

दुई वर्षदेखि काठमाडौं मनमैंजुस्थित ‘पुनम ब्युटी पार्लर’ सञ्चालन गरेर बसेकी पुनम तामाङले लकडाउनपछि पार्लर बन्द गरिन् । झन्डै साढे दुई महिनासम्मको बन्दपछि उनले पार्लर खोल्न थालेकी छन् । केही दिन अघिदेखि उनले कोरोना संक्रमणको त्रासबीच सरकारको नियमविपरीत समय मिलाएर पार्लर खोल्न थाले पनि ढुक्कले काम गर्न सकेकी छैनन् । तीन महिनादेखि सटर भाडा र रोजीरोटीकै पिरलोले पार्लर खोल्न बाध्य भएको उनले सुनाइन् ।

लकडाउनमा चित्रकला : सिर्जना थपिए तर पारखीसम्म पुगेनन्

लकडाउन दुई महिना पूरा हुनै लाग्दा अधिकांश चित्रकारहरू सिर्जनामै व्यस्त छन् । चित्रकार तथा कला समीक्षक मुकेश मल्लले आधा दर्जन हाराहारी चित्र कोरिसके । लेखन–अनुसन्धान पनि सँगसँगै जारी छ । चित्र कोर्न छोडिसकेकाहरूले पनि अहिले सिर्जना गरिरहेको उनको अनुभव छ ।

चित्रमा कोरोना सचेतना

घरभित्र नै क्वारेन्टाइनमा बस्नु, बेला–बेलामा साबुनपानीले हात धुनु, बाहिर निस्कनै परे मास्क प्रयोग गर्नु जस्ता क्रियाकलाप अहिले आम मानिसको दैनिकी बनेको छ । लकडाउनले घरभित्रै सुरक्षित बसेको भए पनि कोरोनाको मानसिक त्रासले सबैलाई गाँजेको अवस्था छ । यस्तै परिस्थिति गुजारिरहेका चित्रकारहरूको पछिल्ला कलाकृतिमा कोरोना प्रभाव देखिन्छ।

एकसाता लम्बियो भर्चुअल रंगमञ्च महोत्सव 

घरमै बसेर नाटक हेर्न मिल्ने गरि थालिएको ‘क्वारेन्टाइन अभियान नाट्य महोत्सव’को अवधि एक हप्ता थपिएको छ । लकडाउनलाई लक्ष्य गरि अघिल्लो सातादेखि सुरु भएको महोत्सवले बिहीबार एक साता पूरा गर्‍यो । 

लकडाउनमा चित्रकार : कोही चित्र कोर्दै, कोही आत्मकथा लेख्दै

लकडाउन जारी छ । सडक सुनसान । यस्तोमा आर्ट ग्यालरी खुल्ने कुरै भएन । कहिले कला प्रदर्शनी त कहिले कार्यशालातिर व्यस्त भइरहने नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति केके कर्माचार्य लकडाउन अवधिलाई भिन्नै ढंगले सिर्जनशील बनाइरहेका छन् । 

मण्डलामा कचहरी

अनामनगरस्थित मण्डला थिएटरमा शनिबार केही नौला दृश्य देखिए । अन्य दिन जस्तै सामान्य रूपमा हलमा प्रवेश गरेका दर्शक निकै शान्त देखिन्थे । मञ्चमा ‘पासपोर्ट’, ‘शुभविवाह’ र ‘नयाँ कलाकार प्रसिद्ध हिरो’ जस्ता नाटकका अपूरा दृश्य क्रमशः देखाउँदै छलफल केन्द्रित रहँदा केही दर्शक भने अलमलमा परे । त्यही माहोललाई अझै रोचक बनाउन सूत्रधारको भूमिकामा थिए रंगकर्मी सोमनाथ खनाल । 

चार देशका कला एक ठाउँ

‘कला सिर्जनामा रमाउनेलाई कुन देशको कला उत्कृष्ट छ भन्ने भावना कहिल्यै पनि हुँदैन । हामीले आ–आफ्नै शैली, विषयवस्तु र माध्यममा समाज र मुलुकको विविध पक्ष उठान गरिरहेका हुन्छौं । तिनै कला र सिर्जना एकअर्कामा आदानप्रदान र अनुभव साटिरहेका हुन्छौं,’ बंलादेशकी चित्रकार तयेबा बेगम लिपिले यसरी वर्णन गरेजस्तै लाग्छ, बबरमहलस्थित सिद्धार्थ आर्ट ग्यालरीमा प्रदर्शनरत कलाकृति ।