सुशीला तामा‌ङ

सुशीला तामा‌ङका लेखहरु :

मेहन्दी क्रेज : संस्कृति कि देखासिकी ?

दुवै हातमा मेहन्दी लगाउन व्यस्त थिइन्, भक्तपुरकी मञ्जु कस्पाल । इन्द्रचोकमा भेटिएकी उनले बायाँ हातमा भने श्रीमान्को नाम लेखाइन्– राम शाक्य । मेहन्दीको आकर्षक बुट्टासँगै नाम लेखाएपछि श्रीमान्तिर हेरिन् र मुसुक्क हाँस्दै भनिन्, ‘हातमा नामसँगै मेहन्दी लगाउँदा ऊ खुसी हुन्छ के !’ मेहन्दीमा अरूको क्रेज देखेर आफूले पनि लगाएको उनले सुनाइन् । आफ्नो मान्छेको नाम लेखाउँदा खुसी र प्रेम बढ्ने उनको विश्वास छ ।

ढल्यो आधुनिक कलाको स्तम्भ

ललितकलाका आधुनिक प्रयोगवादी कलाकार उत्तम नेपालीको निधन भएको छ । ८५ वर्षीय नेपालीको त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा बुधबार निधन भएको हो । केही वर्षदेखि मुटुको रोगसँग लडिरहेका उनलाई श्वासप्रश्वासमा पनि समस्या थियो ।

‘तिमी मेटाउँदै जाऊ, म बनाउँदै जान्छु’

एउटा डिजिटल चित्रसँगै शुक्रबार चित्रकार किशोर ज्योतिले सामाजिक सञ्जालमा लेखे– ‘तिमी मेटाउँदै जाऊ, म बनाउँदै जान्छु । हेरौं पहिला मेरा सिर्जना सकिनेछन् या तिम्रो सेतो रङ ।’ उनले तयार गरेको चित्रमा ‘कलाकार’ लेखिएको एक हातमा रातो रङले पोतिरहेको कुचीसँगै उडिरहेका चराहरू देखिन्छ भने ‘सरकार’ लेखिएको अर्को हातले सेतो रङमार्फत मेटाउने कोसिस गरेको देख्न सकिन्छ ।

महामारीबाट ललितकला क्षेत्रले के सिक्ने ?

‘कला सिर्जनाका कलाकारहरु कुनै एउटा आर्ट ग्यालरी वा कला संग्रहालयमा मात्र सीमित हुनु हुँदैन । तिनीहरु सम्भव भएसम्मको हरेक गतिविधिहरुमा उपस्थिति हुनैपर्छ । कलाकार कलाका माध्यमबाट हरेक स्तरमा मानिसहरुका विचारको आश्रयदाता हुने कोसिस गर्नुपर्छ ।’ इटालीका चित्रकार मिकेलान्जेलोले पिस्टोलेटोले कलालाई एक कलाकारको सिर्जना मात्र नभएर सामाजिक उत्तरदायित्वका रुपमा परिभाषित गरेका छन् । मिकेलान्जेलोको भनाइप्रति कलाकार रवीन्द्र श्रेष्ठ सहमत देखिन्छन् ।

बैनीको दया छ भने...

बैनीको दया छ भनेरोदीघर दाइ नाच्यो नभने...चलन रोदीघरको, अनि भाका ठ्याक्कै टिप्न सकिने यो गीत नारायण गोपाल र तारा देवीले गाएका हुन् ।

पर लैजाऊ फूलहरू...

‘साँच्चिकै हुन पुग्यो...,पर लैजाऊ फूलहरू, छोपिदेऊ तारा जूनबन्द गर गीतहरू तिम्रो याद आउने चीजहरू,प्रेम दाइ !’

जसले कोरोनाले लगेका बुबाको खबर आमालाई सुनाउन सकेनन्

अवस्था सामान्य थियो भने यतिबेला उनी सेतो वस्त्रमा हुने थिए । परिवारसँगै बाबुको मृत्यु संस्कारमा जुटिरहेका हुन्थे । तर उनी टेकुस्थित शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालमा डेढ साताको बसेर शनिबार साँझमात्रै घर फर्किएका छन् ।

प्रदर्शनीमा ४९६ कलाकृति

प्रवेशद्वारबाट सोझै हेर्दा देखिन्छ कलाकृतिका लहर । वरिपरि आ–आफ्नै सुरमा अवलोकन गर्दै मन्त्रमुग्ध सहभागी । कलाकै सेरोफेरोमा रहेर छलफलमा व्यस्त रहेका कलाकारहरू अर्को खेमामा छन् । यतिबेला राजधानीको नक्सालस्थित रहेको नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठान कलामय बनेको छ । 

म्यान्मारका दिवंगत सम्झेर

कलाले निश्चित भाषा बोल्दैन । यसको खास भूगोल छैन । यसले अनेक रङ, रूप, भाषा, धर्म, संस्कृति र देशबारे एउटै लय बोल्छ । त्यही लयलाई पछ्याउँदै हिँड्छन् कलाकार । कलाको फरक भाषा र भूगोल हुँदो हो त म्यान्मारमा प्रजातन्त्र पुनः बहालीका लागि अनाहकमा ज्यान गुमाएका सयौं मानिसप्रति नेपालका कलाकार रवीन्द्र श्रेष्ठको मनमा सहानुभूति पलाउने थिएन ।

जो नाच्छन् अरूका लागि

कर्मले उनी केही भिन्न छन् । समाजको हितका लागि समर्पणको शैली अलि अनौठो छ । सिल्भर रङको पोसाक, टोपी र मास्कभित्र लुकेको छ उनको मानवता । सामाजिक सञ्जालमा उनको नाम छ ‘सिल्भर रोबोपस ।’ उनको यो वास्तविक नाम त होइन नै, सामाजिक सञ्जालको प्रोफाइल तस्बिरमा समेत उनले अनुहार लुकाएका छन् ।