३०.१२°C काठमाडौं
काठमाडौंमा वायुको गुणस्तर: १८४

डा. प्रज्वल पुडासैनी

डा. पुडासैनी निजामती कर्मचारी अस्पताल (सिभिल अस्पताल) तथा भक्तपुर स्किन एण्ड कस्मेटीक सेन्टर (बीएससीसी) मा छालारोग विशेषज्ञका रुपमा कार्यरत छन् ।

डा. प्रज्वल पुडासैनीका लेखहरु :

छालामा देखिने क्यान्सरका प्रकार, पत्ता लगाउने विधि र उपचारका उपाय 

छालामा विभिन्न प्रकारका क्यान्सर रोग देखा पर्न सक्छन् । सबै प्रकारको क्यान्सर पत्ता लगाउने वा उपचार गर्ने प्रक्रिया पनि बेग्लै नै हुने गर्छ । हामी यहाँ त्यस्तै केही क्यान्सरका बारेमा चर्चा गर्न गइरहेका छौं । 

नेपालमा छैन दुर्लभ रोगका बिरामीको तथ्यांक

हरेक वर्षझैं यो वर्ष पनि फेब्रुअरी महिनाको अन्तिम दिन दुर्लभ रोगबारे सचेतना जगाउनका लागि 'विश्व दुर्लभ रोग दिवस' मनाइँदै छ । दुर्लभ रोगबारे जानकारी दिन र रोग पहिचानका निम्ति पहुँच नपुगेकासम्म स्वास्थ्यकर्मीको पहुँच पुर्‍याउने ध्येयले यो दिवस मनाउन थालिएको हो ।

नेपालमा भेटिनेमध्ये धेरैलाई नसाको कुष्ठरोग

हरेक वर्षझैं यो वर्ष पनि जनवरी महिनाको २९ तारिख कुष्ठरोग सचेतनाका लागि 'आजै जागौं, कुष्ठरोग निवारण गरौं' भन्ने नाराका साथ मनाइँदै छ । कुष्ठरोग अन्त्य गर्ने ध्येयले यो वर्ष मूलत: कुष्ठ रोगलाई निर्मुल गर्न सम्भव छ, केही गरौं, आजैदेखि जुटौं र पहुँच नपुगेकाहरुसम्म स्वास्थ्यकर्मीको पहुँच पुर्‍याउँ भन्ने उद्देश्य राखिएको छ । 

छालाको स्याहार

चिसो हावामा आर्द्रता र ओस अर्थात् ‘मोइस्चर’ कम हुन्छ । लामो समय हिटर वा आगोछेउ बस्दा छालाका कोषिकामा पानीको मात्रा कम भई विभिन्न समस्या देखिने गर्छन् ।

डेंगीपछि कपाल झर्ने समस्या : ‘टेलोजेन एफ्लुभियम’ के हो? 

इलामकी ५२ वर्षीया महिला निजामति कर्मचारी अस्पतालमा कपाल झर्ने समस्या लिएर आइन् । दुई महिना अघि डेंगी संक्रमण भएको उनलाई कपाल झर्न थालेको २ हप्ता भएको रहेछ । त्यसबाहेक उनलाई तौल कम हुने र थकाइ लाग्ने समस्या पनि देखिएको थियो । उनी कपाल झरेर तालुपना होला भनेर चिन्ताले निद्रा नलाग्ने समस्याबाटसमेत पीडित थिइन् ।उनी अहिले चिकित्सकीय परामर्शपछि औषधि सेवन गरिरहेकी छिन् र उनको स्वास्थ्यमा सुधार आइरहेको छ ।

तिहारमा तातो तेल वा आगोबाट दुर्घटना भए यसरी गरौं प्राथमिक उपचार

नेपालमा तिहार निकै हर्षोल्लासका साथ मनाइने चाडहरूमध्येमा पर्छ । तिहार भनेको फूल, दियो बत्ती, देउसी-भैलो र सेल रोटीको पर्व पनि हो । तिहारमा आगो बाल्ने, पटका पट्काउने, झिलिमिली बत्ती बाल्ने र सेल रोटी पकाउने क्रममा आगोले वा तातो तेलले पोलेर धेरै दुर्घटनाहरू पनि हुने गरेका छन् । यसैले पनि चाड मनाउँदा हामी निकै सजग हुनु आवश्यक छ ।

डेंगीमा हुने छालाका समस्या र उपचार

हालै अस्वाभाविक रुपमा देशभर देखिएको डेंगी रोगले प्रकोपको रुप लिएको छ ।‘एडिस इजेप्टी’ नामक लामखुट्टेको टोकाइबाट हुने डेंगी भाइरसको संक्रमण बर्सेनि रुपमा देखिन्छ । 

छालामा सनस्क्रिन प्रयोग किन आवश्यक छ ? 

सनस्क्रिन भनेको घामबाट बच्नको लागि प्रयोग गरिने क्रिम हो । घाममा विभिन्न हानिकारक विकरणहरु हुन्छन् । जस्तै ‘अल्ट्राभोइलेट ए’(युभिए), युभिबि आदि । युभिएले छालालाई कालो बनाउन सक्छ । जस्तै चर्को घाममा स्वीमिङ गर्दा छाला डढ्न सक्छ । यी विकीरणहरुले फोटो एजिङ गराउँछन् जसले अनुहारमा चाउरीपना आउने, कालो दाग बस्ने, छालालाई आफ्नो उमेरभन्दा वृद्ध उमेरको देखाउँछ ।

सेतो दुबी छुँदैमा सर्दैन

जुन महिनालाई सेतो दुबी सचेतना महिनाका रुपमा  विशेषत: अमेरिकी प्रान्तमा मनाइए पनि विश्वभर नै  सेतो दुबीको सचेतना जगाउन आवश्यक छ । विश्वको करिब एक प्रतिशत जनसंख्यालाई भएको यो रोगमा छालालाई कालो वा खैरो रंग प्रधान गर्ने मेलनओसाईट नामक कोषिकामा वंशाणुगत र वातावरणका कारणले असर गर्ने गरेको पाइएको छ ।

मंकीपक्सबारे जान्न पर्ने तथ्य

विश्वका १२ युरोपेली देशमा ९२ जनामा पुष्टि भइसकेको मंकीपक्स रोग चासोको विषय बनेको छ । कोभिडले आक्रन्त पारेको विश्वलाई मंकीपक्स फेरि एक चुनौती बन्ने हो कि भन्ने डर हामी सबैमा रहेको छ।