मधु शाही

मधु शाहीका लेखहरु :

प्रलोभनमा पारेर भारत

बुबा छैनन्, आमाले दोस्रो बिहे गरिन् । त्यसपछि एक्लिएकी पाँच वर्षीया पूजा माझीले विद्यालयको दैलो टेक्न पाइनन् । आर्थिक अभावले पेटभरि खान र आङ ढाक्ने लुगा पाएकी छैनन् । ‘आमाले रक्सी खाएर पिटेको पिट्यै गर्नुहुन्छ,’ पूजाले भनिन्, ‘घरै बस्न मन लाग्दैन ।’ 

उद्यमी बन्दै दलित महिला

केही वर्षअघि बिरामी परेकी ममता कुलारा औषधि गर्न पैसा नभएपछि ऋण खोज्न गाउँघर डुलिन् । तर, पाँच सय रुपैयाँ ऋण दिन कसैले पत्याएन । आफूसँग पैसा नहुँदा भौंतारिनुपरेको त्यो क्षण ५० वर्षीया ममताको मनमा अझै तिखो भएर गडेको छ ।

नरैनापुरमा आन्तरिक पर्यटक बढ्दै

चार वर्षअघिसम्म नरैनापुर गाउँपालिकासम्म पुग्ने बाटो थिएन । यातायातका साधन नचल्दा नेपालगन्जसँगै जोडिएको पालिकासम्म पुग्न मान्छेलाई सास्ती खेप्नुपर्थ्यो । राप्ती नदीको कटान र बर्सेनि बाढीले हिँडडुलमा समस्या थियो ।

महिला सेललाई बजेट अभाव

बलात्कार भएको गुनासो लिएर एक युवती महिला तथा बालबालिका प्रहरी केन्द्रमा पुगिन् । उनी डराएकी थिइन् । आमाबुबासँगै आएकी उनलाई घर जान असुरक्षित महसुस भयो । त्यसपछि उनले प्रहरी केन्द्रकै आवास गृहमा बस्नु उपयुक्त ठानिन् ।

घुम्टो उघार्दै स्वयंसेविका

चुल्होचौको सम्हाल्नु, बाहिर निस्किनुपरे मुख छोपिने गरी घुम्टो ओढ्नु । एक वर्षअघि श्यामकुमारी यादवको दुनियाँ घरको चौघेरामै सीमित थियो । नरैनापुर गाउँपालिका–४ की उनी सकेसम्म मानिसदेखि टाढै हुन्थिन् । खुलेर बोल्ने आत्मविश्वास थिएन ।

महिलाकै भरमा खेती

बर्खा लागेकाले अहिले यहाँ धान रोप्ने चटारो छ । अरू बेला घरधन्दामै व्यस्त रहने नरैनापुरका महिला यतिबेला खेतमा देखिन्छन् । काँधमा धानको बीउ ओसार्दै धान रोप्दै गरिरहेका भेन्टिन्छन् । अचम्म त के छ भने धान रोप्न र खेती गर्न यहाँ महिलाकै जिम्मेवारी बढी हुन्छ । पुरुषले हलो वा ट्र्याक्टरले खेत जोत्नेमात्रै काम गर्छन् ।

पीर बोकेर परदेश

जिल्लाभित्र यातायातका साधन सञ्चालन भएकाले आइतबार ओहोरदोहोर गर्नेको निकै भीड थियो । कोरोना संक्रमणमा कमी आएपछि बजार, कार्यालय र सर्वसाधारणका गतिविधि खुला गरिएका छन् । त्यसैले रूपन्देहीस्थित बेलहिया–सुनौली नाका हुँदै भारततर्फ प्रवेश गर्ने सर्वसाधारण आइतबार मध्याह्न लामबद्ध देखिए ।

सधैं बाढीको डर

वर्षामा कर्णालीको भेल कति बेला बढ्छ भन्ने टुंगो हुन्न । बर्दियाको राजापुर नगरपालिका–३ तिहुनीका प्रह्लाद भट्टलाई वर्षायामका धेरैजसो रात निद्रा लाग्दैन । टर्च बालेर कर्णाली नदीको जलस्तर हेर्न पुग्छन् । पानी कति बढ्यो, बाढी आयो/आएन, निगरानी गर्छन् ।

विभेदविरुद्ध बाँकेमा सांकेतिक विरोध र्‍याली

काठमाडौंमा जातकै कारण कोठा पाउनबाट बञ्‍चित भएकी सञ्‍चारकर्मी रुपा सुनारको समर्थन गर्दै शनिबार बाँकेमा युवाहरुले सांकेतिक विरोध प्रदर्शन गरेका छन् । 

निषेधाज्ञा खुकुलियो, सतर्कता भुलियो

निषेधाज्ञा खुकुलो भएसँगै लुम्बिनी प्रदेशका जिल्लामा स्वास्थ्य सुरक्षा सतर्कता घटेको छ । मास्क नलगाउने बढेका छन् । असारमा बिहेको लगनसँगै खेतीपातीको याम छ । बजार खुलेपछि किनमेल गर्नेको भीड लाग्न थालेको छ ।