नेपालमै निर्मित ‘सानो स्याट–१’ प्रक्षेपण हुँदै- विज्ञान र प्रविधि - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नेपालमै निर्मित ‘सानो स्याट–१’ प्रक्षेपण हुँदै

नेपालमै निर्मित पहिलो स्याटेलाइट आगामी बिहीबार फ्लोरिडा स्पेस सेन्टरबाट प्रक्षेपण हुने
गोविन्द पोखरेल

काठमाडौँ — नेपालमै निर्माण गरिएको पहिलो स्याटेलाइट ‘सानो स्याट–१’ आगामी बिहीबार प्रक्षेपण हुने भएको छ । स्पेस एक्सको फाल्कोन–९ रकेटमार्फत बिहीबार अमेरिकाको केप क्यानिर्भल फ्लोरिडा स्पेस सेन्टरबाट नेपाली समयअनुसार राति ९ बजेर १० मिनेटमा प्रक्षेपण हुन लागेको हो ।

‘सानो स्याट–१’ भक्तपुरको ओरियन स्पेसले निर्माण गरेको हो । २५० ग्राम तौल भएको यो स्याटेलाइट ५ सेन्टिमिटर घनाकारको छ । खल्तीमा पनि अट्न सक्ने यो स्याटेलाइटलाई ‘पकेट क्युब स्याट’ पनि भनिने ओरियन स्पेसका प्रमुख राकेशचन्द्र प्रजापतिले जानकारी दिए ।

‘बिहीबार राति प्रक्षेपण भएपछि त्यसै दिन यो स्याटेलाइटलाई पृथ्वीको कक्षमा छाडिनेछ,’ उनले भने, ‘पृथ्वीभन्दा ५ सय किलोमिटरको उचाइमा यसलाई ट्रान्सपोर्टर–३ यानभित्रको फोजा पोडमार्फत अन्तरिक्षमा छाडिनेछ ।’ यसअघि जापानमा निर्माण भएको नेपाली स्याट–१ प्रक्षेपण भएको महिना दिनपछि मात्रै अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रबाट अन्तरिक्षमा छाडिएको थियो ।

अन्तरिक्षमा हुँदा यो फुच्चे स्याटेलाइटले ७ किलोमिटर प्रतिसेकेन्डको गतिमा पृथ्वीलाई हरेक ९० मिनेटमा एक फन्को लगाउने निर्माणकर्ताहरूले बताएका छन् ।

स्विट्जरल्यान्डमा रहेका ओरियन स्पेसका सञ्चालक प्रजापतिले कान्तिपुरसँगको फोन कुराकानीमा भने, ‘हाम्रो यो स्याटेलाइटसँगै स्पेस एक्सले लगेका अन्य स–साना स्याटेलाइटहरू पनि छाडिनेछन् । यो अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रभन्दा माथिको उचाइबाट छाडिनेछ ।’

सानो स्याटको आयु २ वर्षको हुनेछ । प्रजापतिका अनुसार यसले मुख्य गरी दुईवटा काम गर्नेछ । पहिलो, पृथ्वीको कक्षमा हुने गामा रेडिएसनको मात्रा नाप्ने र दोस्रो सर्ट म्यासेज रिले गर्नेछ ।

फुच्चे स्याटेलाइटको ग्राउन्ड स्टेसन भक्तपुरको सूर्यविनायकमा छ । ओरियन स्पेसले काठमाडौं विश्वविद्यालयमा ग्राउन्ड स्टेसन निर्माण गर्ने तयारी गरेको छ । यो स्याटेलाइटलाई नास्टको ग्राउन्ड स्टेसनबाट पनि मोनिटरिङ गर्न सकिनेछ ।

स्याटेलाइटको इन्जिनियरिङ मोड्युल नेपालमै तयार भएपछि परीक्षणका लागि स्पेन पठाइएको थियो । स्पेनमा उक्त मोड्युलले अन्तरिक्षमा काम गर्छ/गर्दैन भनेर कृत्रिम अन्तरिक्ष वातावरणमा परीक्षण गरिएको प्रजापतिले जानकारी दिए । स्पेनमा परीक्षण भएपछि नेपालमै स्पेस मोड्युल तयार गरेर स्पेनको फोसा कम्पनीलाई निर्माणकर्ता प्रजापति र सौरभ पौडेलले बुझाएका थिए ।

यो फुच्चे स्याटेलाइटलाई अन्तरिक्षसम्म पुर्‍याउनका लागि ओरियन स्पेसको करिब ४० लाख रुपैयाँ खर्च र ५ वर्ष समय लागेको छ । डीएचएलसहित स्पेनमा स्याटेलाइट पुर्‍याउँदा र परीक्षण खर्च मात्रै ३ लाख रुपैयाँ लागेको प्रजापतिले बताए । अन्तरिक्षमा छाड्नका लागि फोसालाई २५ हजार युरो तिरिएको उनले बताए । कम्पनीले स्याटेलाइट प्रक्षेपण गर्न अघिल्लो वर्ष चन्दा संकलनसमेत गरेको थियो । त्यसबाट ६ हजार ८ सय ४१ स्वीस फ्र्यांक संकलन भएको थियो ।

नेपालको अन्तरिक्ष शिक्षालाई प्रमोसन गर्नका लागि आफूले यो काम गरेको प्रजापतिले जनाएका छन् । प्रजापति स्विट्जरल्यान्डको पहिलो स्याटेलाइट मिसनमा सहभागी वैज्ञानिक हुन् । लाखौं खर्च गरेर फुच्चे स्याटेलाइट उडाउँदा कुनै फाइदा नभए पनि कम्पनीमा कार्यरत इन्जिनियरहरूले विभिन्न तालिम तथा भ्रमणमा जाने अवसर पाएको उनले बताए । नेपाली स्याट–१ प्रक्षेपण गर्दा नेपाल सरकारको करिब दुई करोड रुपैयाँ खर्च भएको थियो ।

सम्बन्धित समाचार

अन्तरिक्ष सपना

प्रकाशित : पुस २४, २०७८ २२:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मेयर कप हाफ म्याराथन : राई र बुढाले उचाले उपाधि 

अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — सिन्धुपाल्चोमा आयोजित ‘मेयर कप हाफ म्याराथन’को उपाधि नेपाल आर्मीका गजेन्द्र राईले जितेका छन् । 

चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिकाको प्रायोजन र चौसागढी नगर खेलकुद विकास समितिको आयोजनामा शनिबार साँगाचोकगढीबाट सुरु भएको म्याराथुन दौडमा निर्धारित २१ किलोमिटर दुरी एक घण्टा ३६ मिनेट १२ सेकेण्डमा पूरा गर्दै उनले मेयर कप हात पार्न सफल भए । एक घण्टा ३६ मिनेट २४ सेकेण्डमा दौड पूरा गरेर श्रीकास राई द्वितीय, एक घण्टा ३८ मिनेट ११ सेकेण्डमा दौड सकेर नवराज साउद तृतीय र चौथो रामजी बस्नेतले एक घण्टा ४१ मिनेट १९ सेकेण्डमा निर्धारित दुरी पूरा गरे ।

महिलातर्फ म्याराथानमा आर्मीकै विश्वरुपा बुढाले एक घण्टा ५६ मिनेट ५ सेकेण्डमा दौड सकाएर प्रथम मेयर कप उपाधि उचालिन् । हुमी बुढामगरले दुई घण्टा १३ मिनेट १७ सेकेण्डमा सकेर दोस्रो र निर्मला राई २ घण्टा २० मिनेट ८ सेकेण्डमा आफ्नो दौड सकाएर तेस्रो भइन् । उनीहरुले क्रमश : प्रथमले ४४ हजार ४ सय ४४, दोस्रो २२ हजार २ सय २२, तेस्रो ११ हजार १ सय ११ र चौथोले ५ हजार ५ सय ५५ सहित मेडल, प्रमाणपत्र पाए ।

त्यसैगरी ४०–५९ उमेर समूहको भेट्रान्स महिलातर्फ प्रथम राधा श्रेष्ठ, द्वितीय उमाकुमारी दंगाल र तृतीय सुस्मा पाण्डे भइन् । पुरुषतर्फ प्रथम भिमबहादुर गुरुङ, दोस्रो धर्म महर्जन र तेस्रो दामोदर बुढामगर भए । सुपर भेट्रान्सतर्फ प्रथम रामकृष्ण महर्जन, दोस्रो पुष्पलाल श्रेष्ठ र तेस्रो गोविन्द सिलवाल भए ।

जिल्लातर्फ पीपलडाँडाका शिवकुमार पहिलो भए । मेयर कप म्याराथनमा जिल्लाभरका एक सय ७० धावक सहभागी थिए ।

वाग्मती प्रदेशका पूर्वसामाजिक विकासमन्त्री युवराज दुलालले उद्घाटन गरेको म्याराथन प्रतियोगितामा दक्षिण एशियाली कीर्तिमानी धावक बैकुण्ड मानन्धर पनि उपस्थित भएर हौसला बढाएका थिए ।

म्याराथुन प्रतियोगिता पर्यटन प्रवर्द्धनको लक्ष्यसहित गरिएको चौसागढी नगर खेलकुद विकास समितिका सहसंयोजक अमृतमान श्रेष्ठले बताए । किर्तिमानी मानन्धरलाई सम्मान र विजेता टिमलाई जनप्रतिनिधि र सुरक्षाकर्मीले पुरस्कार वितरण गरेका थिए ।

प्रकाशित : पुस २४, २०७८ २२:०९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×