कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

जसले वेस्ट इन्डिज क्रिकेटको बलियो जग बसाले

एएफपी

काठमाडौँ — ‘थ्री डब्लू’ का अन्तिम डब्लू पनि रहेनन् अब । सर एभरटन विक्स ती खेलाडीमध्ये एक थिए, जसले बलियो वेस्ट इन्डिज क्रिकेटको जग बसाले । उनको निधनसँगै विश्व क्रिकेटले एक महान् खेलाडी गुमाएको छ । उनीबारे एएफपीले तयार पारेको सामग्री :

सर एभरटन विक्सको बुधबार निधन भयो, उनी ९५ वर्षका थिए । यससँगै विश्व क्रिकेटले गुमाएको छ, एक महान् ब्याट्सम्यान । कुनै समय वेस्ट इन्डिज क्रिकेटमा ‘थ्री डब्लू’ को जगजगी थियो । यो तीन लिजेन्ड क्रिकेट खेलाडीलाई दिइएको नाम हो । त्यसमध्ये अन्तिम डब्लू पनि अब रहेनन् । दोस्रो विश्वयुद्धपछि उनीहरूले बलियो वेस्ट इन्डिज क्रिकेटको जग बसालेका थिए । यो क्रम लामो समयसम्म सुदृढ ढंगले कायम पनि रह्यो ।

उनको प्रदर्शनको आँकडा आफैंमा गज्जब छ । जस्तो, उनले सन् १९४८ देखि १९५८ बीच ४८ टेस्ट खेले । त्यसमा उनले ४ हजार ४ सय ५५ रन बनाए र औसत थियो ५८.६१ । उनले कुल १५ टेस्ट शतक बनाए । त्यसमध्ये ५ शतक त लगातार टेस्टमा थियो । यो त्यस्तो कीर्तिमान हो, जसलाई छुन कसैले सकेका छैनन् । सायद सक्दैनन् पनि । यो त भयो आँकडा मात्रै । उनले जसरी ती रन बनाए, त्यो आफैंमा ठूलो थियो, महान् थियो ।

पूर्व वेस्ट इन्डिज कप्तान जेफरी स्टोलमेयर भन्थे, विक्स ५ फिट ६ इन्चको मासुको डल्लो हो । उनको भनाइ थियो, ‘विक्स कुनै नराम्रो काम गर्ने खालका थिएनन् । न त उनलाई कुनै प्रकारको रमाइलो गर्नुमा रुचि थियो । उनी त रनमात्र बनाउन चाहन्थे, यो नै उनको एकमात्र काम थियो । उनको स्ट्रोक्स पनि हेरिरहुँ भन्ने खालको हुन्थ्यो । उनी क्रिकेटलाई खुबै माया पनि गर्थे ।’ विक्सको स्क्वायर कट जति राम्रो थियो, उत्तिकै कभर ड्राइभ पनि सुमधुर हुने गर्थ्यो ।

उनको हुक जति सानदार थियो, उनको अनड्राइभ पनि उत्तिकै लचकदार हुन्थ्यो । सन् १९२५ को फेब्रुअरी २६ मा बार्बाडोजमा एभरटन डे कोर्से विक्सको जन्म भएको थियो । जम्माजम्मी १८ महिनाको अन्तरमा एक माइलभन्दा कम दूरीमा तिनै डब्लूको जन्म भएको थियो । बाँकी दुई डब्लू थिए, फ्रान्क वारेल र क्लायेड वालकट । ‘यी तीन डब्लूमध्ये रन बनाउन सबैभन्दा माहिर त विक्स नै थिए, उनलाई जर्ज हेड्लीसँग तुलना गर्न मिल्छ,’ इंग्ल्यान्डका पूर्व सफल ब्याट्सम्यान डेनिस कम्पट मान्छन् ।

हेड्लीकै आंशिक कारणले पनि यी विक्सले वेस्ट इन्डिज टिममा जम्ने अवसर पाएको भन्दा पनि हुन्छ । गुबी एलेनको नेतृत्वमा सन् १९४८ मा वेस्ट इन्डिज पुगेको इंग्ल्यान्डविरुद्ध २३ वर्षीय विक्सले सुरुआती तीन टेस्ट त खेल्न पाए, राम्रो गर्न सकेनन् । उनको व्यक्तिगत उच्च स्कोर नै ३६ मात्र थियो, त्यसैले उनी चौथो टेस्ट खेल्ने टिमबाट फालिए । तर यही टेस्टअगाडि ३९ वर्षीय हेड्ली चोटग्रस्त भए । खेल्न असमर्थ भए । त्यसैले विक्सले फेरि मौका पाए ।

यो लोकप्रिय निर्णय थिएन, सायद उनको स्थानमा जमैकाका जेके होल्टले अवसर पाउनुपर्ने थियो । विक्स त्यस टेस्टको पहिलो दिनको मध्यतिर मात्र उनी किंग्सटन पुगे, बार्बाडोजबाट । तर यही टेस्टमा उनले १ सय ४१ रनको सानदार इनिङ्स खेले । त्यस इंग्लिस टिमका बलर थिए, एलेन, माउरिस ट्रेम्लेटदेखि जिमी लेकरसम्म । त्यो टेस्टमा वेस्ट इन्डिज १० विकेटले विजयी रह्यो । त्यसपछि त विक्सले पछाडि फर्केर हेर्नुपरेन र लगातार खेलिरहे ।

त्यसको एक वर्षपछि वेस्ट इन्डिज टिम भारत भ्रमणमा निस्केको थियो । त्यस सिरिजमा उनले दिल्लीमा १ सय २८, बम्बेमा १ सय ९४ र कोलकातामा १ सय ६२ र १ सय १ रन बनाए । मद्रासमा भएको खेलमा पनि उनी शतक नजिक त पुगेका थिए, तर ९० रनमा रनआउट भए । वालकट मान्छन्, त्यो ठीक निर्णय थिएन । तर विक्स लगातार ६ शतक बनाउनबाट भने चुके । सन् १९५० मा वेस्ट इन्डिजले इंग्ल्यान्डलाई ३–१ ले हराएको सिरिजमा पनि विक्स लयमा रहे ।

तर त्यो टेस्टको श्रेय भने स्पिनर जोडी सोनी रामदिन र अल्फा भ्यालेन्टाइनलाई दिनुपर्छ । त्यस सिरिजमा विक्सले सुरुमा तीन अर्धशतक बनाए । पछि ट्रेन्ट ब्रिजमा १ सय २९ रनको इनिङ्स खेले । उनको त्यो खेलमा सबैभन्दा प्रभावित रहेका थिए, नटिङ्घमसायरका इंग्लिस प्रारम्भिक ब्याट्सम्यान जर्ज गन । उनी भन्छन्, ‘मैले भिक्टर ट्रम्पको खेले हेरें, डन ब्रेडम्यानको पनि खेल हेरें । तर विक्ससँग शटका सबैभन्दा बढी प्रकार थियो । विक्सको प्रहार हेर्नमा निकै आनन्द लाग्ने खालको थियो ।’

गन त्यतिबेला ७१ वर्षका भइसकेका थिए । उनले १९०२ देखि १९३२ ताका इंग्ल्यान्डका लागि खेलेका थिए । सन् १९५७ मा उनी फेरि इंग्ल्यान्ड त आए, तर उनको प्रदर्शन पहिलो जत्तिको रहेन । खाली एक इनिङ्समात्र राम्रो खेले । त्यो लर्डसमा थियो र अवसर थियो दोस्रो इनिङ्सको । वेस्ट इन्डिज २ सय १७ रन पछाडि थियो । उनी क्रिजमा आउने बेला वेस्ट इन्डिज ८०–४ को स्थितिमा थियो र टिम ठूलो अन्तरको हारतर्फ अग्रसर थियो ।

इंग्लिस आक्रमणमा थिए, फ्रेड ट्रयुमन, ब्रायन स्टाथम र ट्रेभर बेली । नर्सरी एन्डबाट उनीहरूले खुबै घातक आक्रमण रचे । क्विक्स क्रिजमा आएका बेला अर्को छेउमा ग्यारी सोबर्स थिए । उनीहरूले ९५ मिनेटमा सय रन बनाए । विक्सको यसैक्रममा औंला पनि भाँचिएको थियो । तर उनले चोटकै बीचमा साढे तीन घण्टा बहादुरीपूर्वक ब्याटिङ गरे । उनले लर्ड्समा चारैतर्फ रन बटुले, १६ चौका प्रहार गरे । आखिरमा उनी ९० रन बनाएर आउट भए ।

कम्पटन थप्छन्, ‘यत्तिको बहादुरीपूर्ण इनिङ्स मैले बिरलै मात्र देखें । यो महान ब्याट्सम्यानको गुणले भरिएको प्रदर्शन थियो ।’ यो तिनै दिन थियो, जतिबेला वेस्ट इन्डिज एक सामान्य टिमबाट विश्वकै उत्कृष्ट टिम बनेको थियो । विक्स र उनका थ्री डब्लू साथीले नै अरू नाम चलेका खेलाडीका लागि स्थान निर्माण गरे । जस्तो कि ग्यारी सोबर्स, रोहन कन्हैया, क्लाइभ लोएड, भिभ रिभर्ड्स आदि आदि । सन् १९५८ मा उनले संन्यास लिए । सन् १९९५ मा उनको नाम अगाडि थपियो, ‘सर’ पनि । प्रकाशित : असार १९, २०७७ ११:३९

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘बालबालिका कोरोना संक्रमणको उच्च जोखिममा छन्’

बुनु थारु

काठमाडौँ — कोरोना भाइरस(कोभिड–१९) संक्रमण हरेक उमेर समूहमा हुन सक्छ । जसमा बालबालिका पनि जोखिममा छन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार हालसम्म १८ वर्षमुनिका २ हजार १ सय ९८ जना बालबालिका संक्रमित भइसकेका छन् । संक्रमितमध्ये अधिकांश ११ वर्षमाथिका छन् । ५ सय २ जना १० वर्षमुनिका छन् । बिहीबार मात्रै १० वर्षमुनिका ४८ जना बालबालिकामा संक्रमण पुष्टि भएको छ ।

कान्ति बाल अस्पतालका निर्देशक डा. कृष्ण पौडेलसँग नेपालका बालबालिकामा कोभिड-१९ संक्रमणको अवस्थालगायतका विषयमा बुनु थारूले गरेको कुराकानी :

बालबालिकामा कोभिड–१९ को जोखिम कत्तिको हुन्छ ?

कोरोना संक्रमण सबै उमेर समूहमा देखिए पनि सामान्यतया बालबालिकालाई वयस्कहरूले कोभिड–१९ को जोखिम गराउन सक्छन् । बालबालिकामा अभिभावक तथा घरका सदस्यबाट संक्रमण सरेको देखिएको छ । बालबालिकाबीच पनि सर्ने जोखिम त रहन्छ तर अहिले विश्वभर विद्यालय बन्द छन् । त्यसैले संक्रमण कम छ । उनीहरूलाई घरपरिवारका सदस्यबाट सर्ने जोखिमचाहिँ बढी हुन्छ । एक तथ्यांकमा चीनको वुहानमा ८२ हजार मानिस संक्रमित हुँदा २१०० जति बालबालिकामा मात्र संक्रमण देखिएको थियो । त्यो भनेको कम्तीमा २.६ प्रतिशत हुन आउँछ ।

अमेरिकामा गरिएको एक अध्ययनमा १.७ प्रतिशत बालबालिकामा संक्रमण देखिएको थियो । नेपालको तथ्यांक हेर्ने हो भने १४ हजार संक्रमित नाघिसक्दा ०–१० वर्ष उमेरकामा ४०० जनाभन्दा बढीमा संक्रमण देखिएको छ भने ११–२० वर्ष उमेर समूहका करिब ३ हजार जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ । बुधबारसम्म १८ वर्षमुनिका २ हजार ६१ बालबालिकामा संक्रमण देखिएको छ । यसरी नेपालमा कोभिड संक्रमित बालबालिका २० देखि ३० प्रतिशत हाराहारी छन् ।

विदेश र भारत जाने बालबालिका वा किशोरकिशोरीको जनसंख्या हेर्ने हो भने १५–१९ वर्ष उमेर समूहमा बढी देखिएको छ । त्यसमा पनि बालबालिकामा १४–१५ वर्षकामा बढी छ । त्यसैगरी १० देखि अलि सानो उमेरमा कम देखिएको छ । जो बालबालिका संक्रमित वयस्कहरूकामा बढी सम्पर्कमा आउँछन् र जो घरबाहिरका काममा धेरै जान्छन्, उनीहरूलाई बढी जोखिम हुन्छ । विद्यालय बन्द भएकाले स्कुल जाने उमेरका (५ देखि १५) लाई संक्रमणको जोखिम कम भएको हो कि भन्ने लाग्छ ।

विश्व र नेपालको तुलना गर्दा बालबालिकामा संक्रमणको अवस्था कस्तो छ ?

पक्कै पनि संक्रमणको अवस्था अन्य देशमा भन्दा फरक छ । तथ्यांक हेर्दा नेपालमा बालबालिकामा बढी संक्रमण देखिएको छ । यसका विभिन्न कारण हुन सक्छन् । जस्तै– चीनको कुरा गर्दा जनसंख्या वृद्धिदर कम छ । एक जोडीले एउटामात्र बच्चा पाउँछन् । बालबालिका कम छन् । नेपालमा अरू देशको भन्दा जनसंख्या वृद्धिदर बढी छ । १.३५ प्रतिशत छ । एउटा जोडीले कम्तीमा २ जना बच्चा जन्माइरहेका हुन्छन् ।

त्यसैगरी बाहिर र नेपालको कुरा गर्दा बालबालिका हेर्ने चलन पनि फरक छ । हामी बच्चाहरूलाई काखमै राखेर बोक्छौं, सँगै सुताउँछौं । आमाबाबुले नै ठूलो हुँदासम्म खुवाइदिने गर्छन् । विदेशतिर बच्चाहरूलाई छुट्टै सुताइरहेका हुन्छन् । छुट्टै हिँडाउँछन् । नेपालमा अरू देशको तुलनामा बढी देखिनुको कारण आमाबाबुसँगको बढी सामीप्यता पनि हुन सक्छ । त्यसका साथै १५–१६ वर्षका किशोरकिशोरी धेरै कमाउन जाने गर्दछन् । बालबालिकामा जोखिम बढ्नुका कारण सानो उमेरमै काम गर्न विदेश जानुपर्ने पनि एउटा कारण हुन सक्छ ।

कान्ति बाल अस्पतालमा बालबालिकाको उपचार कसरी भइरहेको छ ?

हामीले १५ वर्षभन्दा मुनिका बालबालिकाको मात्र उपचार गर्दै आएका थियौं । अब १८ वर्ष उमेर समूहसम्मका लागि पनि उपचार गर्ने सोचेका छौं । किनकि विश्व स्वास्थ्य संगठनले पनि १८ वर्षसम्मका लागि बालबालिका मानेको छ ।

ओपीडी र इमर्जेन्सीमा आउने बालबालिकालाई हात धुन लगाएर, ज्वरो नापेर पठाउने गरेका छौं । त्यसैगरी धेरै कुरुवा नआउन् भनेर गेटमा पासको व्यवस्था गरिएको छ । यद्यपि त्यो हाम्रा लागि चुनौतीपूर्ण छ । एउटै बच्चाका लागि कम्तीमा २ जना कुरुवा आउने गरेका छन् । ज्वरोबाहेक अन्य बिरामीलाई छुट्टै कक्षमा हेर्ने व्यवस्था छ । लकडाउनपछि पनि ओपीडी नियमित चलिरहेको छ । सबै पेइङ क्लिनिक वा विस्तारित सेवा र मिति दिएर सार्न मिल्ने अप्रेसन भने सुरु गरिएको छैन ।

लकडाउनले बिरामीको संख्यामा कमी आएको छ । लकडाउन तथा सार्वजनिक यातायात नखुलेर पनि हो, बिरामी आएका छैनन् । ओपीडीमा यो समयमा सामान्यतया ४०० देखि ५०० बालबालिका आउँथे । अहिले १०० जनाजति मात्रै आइरहेका छन् । इमर्जेन्सीमा दैनिक ३०० देखि ४०० सम्म आउँथे, अहिले ६० देखि ७० जनाजति आउने गरेका छन् । अहिले धेरै टाढाबाट मात्रै आउने गरेका छन् । कोही रेफर गरिएका, आईसीयू चाहिनेहरू महँगो भाडा तिरेर, एम्बुलेन्स रिजर्भ गरेर आउने गरेका छन् । त्यसैले आईसीयू बेड लकडाउनभरि कहिल्यै पनि खाली भएको छैन । सर्जिकल प्रक्रियाहरूमा इमर्जेन्सी अप्रेसनहरू भइरहेको छ । लकडाउनले गर्दा बिरामीको संख्यामा कम भए पनि सेवाहरू रोकिएको छैन ।

कोभिड रोकथामका लागि अस्पतालले कस्तो तयारी गरेको छ ?

कोभिड शंकास्पद बिरामीका लागि हामीले इमर्जेन्सी र बहिरंग कक्षमा जाँचका लागि छुट्याएका छौं । ज्वरो र श्वासप्रश्वासका बिरामीलाई स्वास्थ्यकर्मीले पीपीई लगाएर हेर्छन् । शंकास्पद लक्षण छ र परीक्षण गर्नुपर्छ भने आइसोलेसन वार्डमा राख्छौं । आइसोलेसन बेड ३ वटा लेभलमा बनाएका छौं । स्वास्थ्यकर्मीले परीक्षण गर्दा बच्चाको स्वास्थ्य स्थिर छ र मुखको औषधि वा ज्वरोको औषधि दिएर हुनेलाई लेबल १ को आइसोलनमा राख्छौं । यसमा अभिभावक सावधानी अपनाएर बस्न सक्छन् र स्वाब लिएर परीक्षणका लागि पठाइन्छ ।

बच्चामा निमोनियाको लक्षण छ, सुईबाट औषधि दिनुपर्ने, स्लाइन दिनुपर्ने तथा अक्सिजन लिनुपर्ने छ भने लेभल २ को आइसोलेसनमा राख्छौं । सास फेर्न गाह्रो हुने, रेस्पिरेटरी फेलियर हुन लागेका बच्चा छन् र कुनै जोखिमयुक्त ठाउँबाट सम्पर्कमा आएका छन् भने लेभल ३ को आइसोलेसनमा राख्छौं । त्यसमा आईसीयूसरहको सुविधा हुन्छ । लेभल १ को आइसोलेसनमा १० बेड छ, लेभल २ मा ८ र लेभल ३ मा ३ बेड छ । आवश्यकताअनुसार यसलाई बढाउँदै लानुपर्ने हुन्छ ।

हालसम्म कतिवटा स्वाब परीक्षण गरिएको छ ?

दैनिक ४ देखि ६ जनाको स्वाब परीक्षणका लागि पठाउने गरेका छौं । आरडीटी परीक्षण हालसम्म ५२८ जनाको भएको छ भने पीसीआर १७५ जनाको गरिएको छ । भाग्यमानी भन्नुपर्छ, हालसम्म कुनै पनि नमुना पोजिटिभ देखिएको छैन ।

अहिले कस्ता खालका बिरामी बढी आएका छन् ?

यो मौसममा अघिल्ला वर्षजस्तै प्राय: रुघाखोकी, श्वासप्रश्वास र निमोनियाका बिरामी आउने गरेका छन् । वर्षातको मौसममा पानीबाट सर्ने रोगहरू बढी छन् । झाडापखाला, आउँ, जन्डिस, टाइफाइड बढी देखिएको छ । त्यसैगरी मलेरिया, डेंगु आदि पनि देखिन्छन् । पोहोर यो समयमा डेंगुका बिरामी धेरै थिए । अहिले झाडापखाला र श्वासप्रश्वासका बिरामी बढी आएका छन् ।

सेवा विस्तारको तयारी कस्तो छ ?

आईसीयू पूर्ण रूपमा चलाउँदा अहिले ३६५ बेड हुन्छ । स्वीकृत बेड भने ३२२ हो । अहिले हामीले ३३० देखि ३४० वटा बेड चलाएका छौं । आईसीयूको पूर्ण बेडका लागि दरबन्दी छैन । पूर्ण क्षमतामा आईसीयू चलाउन सकिएको छैन । त्यसबाहेक बिस्तारै अस्पताललाई ५०० बेडदेखि ७५० बेडको बनाउने हिसाबले गुरुयोजना तयार गरेका छौं । यो वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा पनि कान्ति बाल अस्पताललाई बाल स्वास्थ्य अध्ययन संस्थान बनाउने कार्यक्रम छ । यसका लागि अवधारणापत्र तयार हुँदै छ, त्यसमा अस्पताल विस्तार बनाउने कुरा आउँछ ।

त्यसैगरी अस्पतालमा कोभिड जोखिमका लागि इन्फेक्सन प्रिभेन्सन कमिटीलाई सक्रिय बनाएका छौं । कमिटीले अस्पतालमा भएका सरसफाइको निरीक्षण, स्वास्थ्यर्मीहरूलाई सुरक्षित रहन तालिम दिने आदि काम गर्छ । संक्रमणको जोखिम कम होस् भनेर स्टाफहरूको सिफ्ट पनि त्यहीअनुसार मिलाइएको छ ।

प्रकाशित : असार १९, २०७७ ११:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×