हुम्ला–मुगु जोड्ने पुल ४ वर्षदेखि अलपत्र

राजबहादुर शाही

(मुगु) — मुगु र हुम्ला जोड्न कर्णाली नदीको भट्टेचौरमा निर्माण थालिएको बेलीब्रिज ४ वर्षदेखि अलपत्र छ । मुगु–हुम्ला सडक सम्पन्न हुन लाग्दा पनि मुख्य पुलको काम पूरा नहुँदा सवारीसाधन आउजाउमा समस्या हुने देखिएको छ ।

साबिक जिल्ला प्राविधिक कार्यालयले आव ०७२/७३ मा ९ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरी ठेकेदार कम्पनीसँग निर्माणको सम्झौता गरेको थियो । तर ठेकेदार कम्पनी पृथ्वी/आशिष जेभीले पुल निर्माणमा लामो समयदेखि आलटाल गर्दै आइरहेको छ । दुई जिल्लालाई सडक यातायातसँग जोड्ने उद्देश्यले निर्माण थालिएको बेलीब्रिजको निर्माण ठेकेदारले आयोजनास्थलमा कडा ढुंगाको समस्या देखाएर बीचमै छाडेका हुन् । ठेकेदारले काममा लापरवाही गरेपछि पूर्वाधार कार्यालयले पुलको डिजाइन स्टमेट परिर्वतन गरेको थियो । परिवर्तित डिजाइनअनुसार ९ करोड रुपैयाँ बजेट घटाएर ८ करोड रुपैयाँको लागत स्टिमेट तयार पारी सोही कम्पनीलाई काम गर्न कार्यादेश दिएको थियो ।



लागत रकम घटेको भन्दै ठेकेदारले पुल निर्माणमा लापरबाही गरिरहेको कार्यालयले जनाएको छ । पुल निर्माणमा ढिलाइ हुँदा बालुवा, गिट्टी, फलामे छडलगायत निर्माण सामग्री आयोजनास्थलमा अलपत्र छन् । गमगढीदेखि बाम–चंखेली हुँदै हुम्लाको दार्मसम्मको सडक निर्माणको काम तीव्र बनाइएको छ । ग्रामीण पहुँच कार्यक्रमका अनुसार ट्र्याक खोलिएको सडकमा कर्णालीबाट सवारीसाधन तारेर यातायात सेवा सञ्चालन गरिएको छ । सडक निर्माणपछि छिमेकी जिल्ला हुम्लाका बासिन्दालाई आउजाउ र खाद्यान्न आपूर्तिमा सहज हुने जनाइएको छ ।


संस्थाका अनुसार अहिलेसम्म ५६ किमि ट्र्याक खुलिसकेको छ । ठेकेदारले पुल निर्माणमा आलटाल गरेपछि पुलको डिजाइन परिर्वतन गर्न १६ महिना लागेको थियो । संघीयता कार्यान्वयनको क्रममा सरकारी कार्यालयको संरचना परिवर्तन भएपछि ठेकेदारलाई थप फाइदा पुगेको पूर्वाधार विकास कार्यालयका निमित्त प्रमुख मोहनसिंह कार्कीले बताए । विभिन्न कारणले कारणले ढिलासुस्ती भए पनि पुल निर्माणको काम छिट्टै सुरु गरिने कम्पनीका प्रतिनिधि नवराज रावतले दाबी गरे । हिउँदमा कर्णाली नदीमा पानीको सतह घट्ने भएकाले काम गर्न केही सहज हुने उनको भनाइ छ ।


यसैबीच, निर्माणाधीन पुलको कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाही, सामाजिक विकासमन्त्री दल रावल, प्रमुख जिल्ला अधिकारी जयकुमार घिमिरेलगायतको टोलीले बिहीबार अनुगमन गरेको छ । एक साताभित्र काम अघि बढाउन मुख्यमन्त्री शाहीले ठेकेदार कम्पनीलाई निर्देशन दिएका छन् । ‘एक साताभित्रै पुलको काम सुरु नगरे ठेक्का तोड्ने प्रक्रिया थालिनेछ,’ उनले भने ।


प्रकाशित : मंसिर २१, २०७६ १२:३२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

२ शिक्षक, ५ विद्यार्थी

‘४ वर्षअघि ४२ विद्यार्थी अध्ययनरत थिए, अहिले विद्यार्थीविहीन विद्यालयको भवन पनि जीर्ण बन्दै गएको छ’
विप्लव महर्जन

(सल्यान) — कालीमाटी गाउँपालिका १, लक्ष्मीपुरको हिङबरेस्थित कालिका आधारभूत विद्यालय विद्यार्थीविहीन बनेको छ । कक्षा १ देखि ३ सम्म सञ्चालित विद्यालयमा ५ विद्यार्थी छन् । तर कोही पनि नियमित छैनन् ।

विद्यालयमा दुई शिक्षकको दरबन्दी छ । विद्यालयका अनुसार कक्षा १ मा दुई, २ मा एक र ३ मा दुई विद्यार्थी भर्ना भएका छन् । ‘भर्ना भएका विद्यार्थी नियमित नआउँदा विद्यालय सधैं सुनसान हुन्छ,’ प्रधानाध्यापक हुर्मत थापाले भने, ‘विद्यार्थी अभावमा न नियमित पठनपाठन गर्न सकिएको छ, न बन्द ।’ उनका अनुसार खानेपानी, सडक, स्वास्थ्यचौकीलगायत असुविधाका कारण गाउँबाट अन्यत्र बसाइ सर्ने क्रम बढेपछि विद्यार्थी अभाव भएको हो ।

सबै विद्यार्थी उपस्थित भए एउटै कक्षामा राखेर पठनपाठन गराउने गरिएको उनले जानकारी दिए । ‘विद्यार्थी नहुँदा दैनिक पठनपाठन गराउन जाँगर लाग्नै छाडेको छ । आफूसँग भएको ज्ञान बाँड्न पाइएको छैन,’ उनले भने, ‘कुनै समय कालिमाटी गाविसकै उत्कृष्ट मानिने विद्यालय विद्यार्थीविहीन बन्न थालेको छ ।’ उनले अहिले गाउँमा ७ घरधुरी मात्रै बस्दै आइरहेको जनाए ।

शिक्षा नियमावलीअनुसार एक शिक्षकबराबर ४५ विद्यार्थी हुनुपर्ने प्रावधान छ । विद्यालयमा भने एक शिक्षकको भागमा २ विद्यार्थी मात्र छन् । विद्यार्थी संख्या बढी भएका विद्यालयमा सरुवा भएर जान खोजे पनि दरबन्दी मिलान नभएकाले समस्या भोग्दै आइरहेको अर्का शिक्षक रुद्रवीर थापाले बताए । ‘अभिभावक सबै निरक्षर छन्, विद्यार्थीलाई सधैं काममा लगाउँदा बालबालिकाको पठनपाठन नियमित छैन,’ उनले भने, ‘विद्यार्थी आए २ शिक्षकले पालोपालो समूह शिक्षण गर्ने गरेका छौं ।’ गाउँ बाहिरका विद्यार्थी टाढा भएको भन्दै आउन नमान्दा विद्यार्थी अभावको समस्या झेल्नुपरेको उनले जानकारी दिए । विद्यार्थीलाई एउटै बेन्चमा राखेर शिक्षण गराइरहेको उनी बताउँछन् ।

४ वर्षअघि विद्यालयमा ४२ विद्यार्थी अध्ययनरत थिए । विद्यार्थीविहीन विद्यालयको भवन जीर्ण बन्दै गएको उनले जानकारी दिए । विद्यार्थी नभएकै कारण फर्निचर, शैक्षिक र खेल सामग्री थन्काएर राख्नुपरेको उनको भनाइ छ । ‘विद्यालय बन्द गरी बाहिर सरुवा गर्न पटकपटक गाउँपालिकासँग अनुरोध गरिए पनि बेवास्ता भएको छ,’ उनले भने, ‘विद्यालय नियमित खोले पनि विद्यार्थी नहुँदा अधिकांश दिन पठनपाठनै हुँदैन ।’ विद्यालय २०४९ सालमा स्थापना भएको हो । कक्षा ५ सम्म सञ्चालन गरिएको विद्यालय विद्यार्थी घटेपछि १–३ मा झरेको हो । गाउँमा एक दशकअघि ५० घरधुरी थिए । अधिकांश घरधुरी दाङ बसाइ सरेपछि गाउँ सुनसान बन्दै गएको छ । स्थानीयका खेतबारी झाडीमा परिणत हुन थालेका छन् । गाउँको जनसंख्या कम भएकै कारण विद्यार्थी अभाव भएको विद्यालयले जनाएको छ ।

विद्यार्थीविहीन कालिका आधारभूत विद्यालयलाई शारदा खोलाको किनारमा रहेको चापीज्यूला बस्तीमा सार्ने तयारी भइरहेको कालीमाटी गाउँपालिकाले जनाएको छ । विद्यालय सारेर आगामी शैक्षिक सत्रदेखि पठनपाठन गराउने योजना रहेको गाउँपालिका अध्यक्ष दानबहादुर खत्रीले बताए । उनका अनुसार धुम्कास्थित प्राथमिक विद्यालयलाई मर्ज गरी निमावि तह सञ्चालन गर्ने गाउँपालिकाको योजना छ । त्यसका लागि आवश्यक प्रक्रिया सुरु भइरहेको र चापीज्यूलामा भवन निर्माणको काम छिट्टै सुरु हुने उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७६ १२:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×