गोरखाको मास्कीछापका १ सय १४ धरमा धारा- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

गोरखाको मास्कीछापका १ सय १४ धरमा धारा

हरिराम उप्रेती

गोरखा — एक गाग्री पानी लिन सहिद लखन गाउँपालिका–५ मास्कीछापकी रेउतीमायाँ थापालाई घण्टौं लाइन बस्नुपर्थ्यो । चैत–वैशाखको सुक्खायाममा मूल सुक्ने समस्याले स्थानीय आजित थिए । एक सयभन्दा बढी घर रहेको बस्तीमा अहिले घरैपिच्छे धारा जडान भएको छ । 

‘बिहान ६ बजे धारामा पुग्यो भने आठ बजेतिर पालो आउँथ्यो, खानेपानीका लागि अहिलेसम्म समस्या झेल्यौँ,’ थापाले भनिन्, ‘अब भने आँगनमै धारा छ, चाहिएको पानी जति बेला पनि उपभोग गर्न पाएका छौँ ।’

खानेपानीको समस्या बढ्दै गएपछि स्थानीयको पहल र गैरसरकारी संस्था तथा गाउँपालिकाको लगानीमा ‘एक घर एक धारा’ जडान भएको हो । यसका लागि ८८ लाख खर्च भएको छ । ५० लाख पूर्णिमा परियोजना र ५ लाख गाउँपालिकाको लागतमा घाखोला खानेपानी आयोजनाले पूर्णता पाएको हो । ३३ लाख बराबरको स्थानीयले श्रमदान गरेको स्थानीय लुना थापाले बताइन् । ‘एक घरबाट ४० दिन श्रमदान गरेका छौँ,’ उनले भनिन् । पाइपलाइन खन्ने, पाइप बिच्छ्याउने लगायत काममा स्थानीय आफैँ खटिए । १६ सय ५७ मिटरको मुख्य पाइप लाइनबाट गाउँ आएको पानी १ सय १४ घरमा वितरण गरिएको हो ।

भूकम्पले जमिन हल्लाउँदा प्रयोग गर्दै आएको खानेपानीको मुहान सुक्ने समस्या थपिएको स्थानीयले बताए । मास्कीछापमा यसअघि ११ वटा सामूहिक धारा थिए । बस्ती बढ्दै जाँदा खानेपानीको अभाव थपिँदै गएको उनीहरूको भनाइ छ । अहिले सौरधारा, घाखोलाको पानी एकीकृत गरी बस्तीमा ल्याइएको हो । खानेपानी आयोजना मर्मतका लागि २ कर्मचारी राखिएका छन् । सबै घरमा मिटरजडित धारा छन् । त्यसबापत न्यूनतम शुल्क उठाएर मर्मत खर्चने तयारी छ ।

खानेपानी आयोजनाको शनिबार गण्डकी प्रदेशका भौतिक पूर्वाधारमन्त्री रामशरण बस्नेतले उद्घाटन गरे । गाउँ पुगेका मन्त्रीसमक्ष स्थानीयले सडकमा नाला ब्यवस्थापन गरिदिन माग गरे । ‘एक घर एक धारा आयो, धाराको पानी सडकमा बग्ने समस्या थपियो,’ स्थानीय नुनबहादुर थापाले भने, ‘पक्की नाला भए सडकमा पानी जान्थेन ।’ मन्त्री बस्नेतले प्रदेशभरि नै एक घर एक धारा अभियानका रूपमा अघि बढेको बताए । ‘सीमित स्रोतसाधन परिचालन गरी विकासका काम भइरहेका छन्,’ उनले भने ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७७ १३:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खलंगामा पहिरो खसेको खस्यै

पहिरो नियन्त्रणमा बेवास्ता, बस्ती जोखिममा
भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — गत बुधबार रातिदेखि खलंगा–रिम्ना सडक अवरुद्ध छ । सडक अवरुद्ध भएपछि झण्डै दुई दर्जन यातायातका साधन चार दिनदेखि गन्तव्यमा पुग्न सकेका छैनन् । लगातारको वर्षाले शान्तिचौतारा–थाप्लेचौर सडकखण्डको पाँच ठाउँमा पनि पहिरो खसेको छ ।

रेडक्रस भवन र राष्ट्रिय अनुसन्धान कार्यालयमुनि रहेको सडकमा वर्षेनि पहिरो बढ्दै गएपछि ती कार्यालयसहित सदरमुकाम खलंगा असुरक्षित बनेको हो । सरकारी निकायले पहिरो नियन्त्रणका लागि पहल नगर्दा सदरमुकाममा जोखिम बढ्दै गएको छ । भिरालो भूबनोट, वन फडानी, उचित ढल निकासको अभावलगायत कारण आसपासका गाउँहरु पहिरोको चपेटामा परेको नागरिक अगुवा धनसरा शाहीले बताइन् । उनका अनुसार भौगर्भिक अध्ययन, माटो परीक्षण र वातावरण प्रभाव मुल्यांकनबिना सडक निर्माण गरिँदा गाउँगाउँमा पहिरोको जोखिम बढ्दै गएको छ ।

उक्त सडकको वैकल्पिक मार्ग न्युरोड–ठाँटीबजार हुँदै गैरीखाली पुग्ने सडक निर्माणमा बेवास्ता गरिँदा स्थानीयले वर्षौदेखि सास्ती भोगिरहेका छन् । ‘पहिरोका कारण बिरामीलाई समयमै अस्पताल लैजान समस्या छ,’ शाहीले भनिन्, ‘४/५ दिनदेखि खलंगा, ठाटी र थाप्ले बजारसँग जिल्ला अस्पतालको सडक सम्पर्क विच्छेद छ ।’ पहिरोले सडक अवरुद्ध भएपछि स्थानीय बासिन्दा पिठ्युमा भारी बोकेर आवजावत गर्न वाध्य भएको उनले बताइन् । उनका अनुसार रेडक्रस भवन नजिकको सडकमा मान्छे हिँड्ने बाटोसमेत छैन ।

पैदलयात्री पहिरो खसेको ठाउँमा भुण्डिएर आवजावत गर्न वाध्य भएको स्थानीय कमल सिंहले बताए । ‘यी ठाउँमा पहिरो खसेको खस्यै हुन्छ,’ उनले भने, ‘तर स्थानीय सरकारले वर्षौदेखि बेवास्ता गरिरहेको छ ।’ सडकबाट खसेको पहिरो झण्डै ३ सय मिटर तल पुगेको उनको भनाइ छ । सडकमुनिको जंगल पहिरोले चिराचिरा बनेको उनले बताए ।

गत वर्ष पनि रेडक्रस आसपासका क्षेत्रमा पहिरो खसेको थियो । सरकारी निकायले करिब १० लाख रुपैयाँ खर्च गरी अस्थायी संरचना निर्माण गरेर सडक सुचारु गराएका थिए । जाजरकोट–डोल्पा सडकको शान्तिचौतारा–थाप्लेचौर सडकखण्ड पनि लामो समयदेखि भत्किएको सिंहले बताए । सडकका कारण न्युरोड, ठाँटी, सिमलगैरी र भेलागाउँ पहिरोको उच्च जोखिममा परेको उनको भनाइ छ । ‘सडक र भवनलगायतका संरचना अन्धाधुन्ध निर्माण गरिन्छ, तर नालीको व्यवस्था गरिदैन,’ उनले भने, ‘भिरालो भूबनोट र कमजोर जमिनका कारण पनि खलंगामा भूक्षय बढ्दै गएको छ ।’

कमजोर ठाउँमा जथाभावी संरचना निर्माण गर्दा पनि भूक्षय बढ्दै गएको पूर्वाधार कार्यालयका सवइन्जिनियर टेकन्द्र रोकायले बताए । उनका अनुसार माटो परीक्षण बिना सडक र भवन निर्माण गर्नु, जमिनले थेग्ने क्षमता एकीन नगरेर निर्माण कार्यहरु गरिनु, घर निर्माण गर्दा निस्किएको माटो जथाभावी फालिनु, जथाभावी ‘सेफ्टी टंकी’ बनाइनुलगायत कारणले पनि खलंगा जोखिममा परेको हो । उनले बजारमा ढल निकासको व्यवस्था नहुँदा पनि धेरै बस्तीहरु खतरामा परेको जनाए । भेरी करिडोरको बाइपासका रुपमा रहेको शान्तिचौतारा–थाप्लै हुँदै कालेगाउँ जोड्ने सडकको स्तरोन्नतिका क्रममा ग्याभिङ, नालीलगायत संरचना गुणस्तरीय नहुँदा पनि भूक्षय बढिरहेको उनी बताउँछन् । शान्तिचौतारादेखि थाप्लेचौरसम्मको सडकमा गएका पहिरोलाई दिगोरुपमा नियन्त्रण कम्तीमा १० करोड रुपैयाँ बजेट आवश्यक पर्ने उनले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७७ १३:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×