कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

आफ्नै ओतमा हाइसन्चो

सरकारले जनता आवास कार्यक्रममार्फत विपन्न वर्गका लागि नयाँ घर बनाइदिएपछि उनीहरूको जीवन सहज बनेको छ 
आश गुरुङ

(लमजुङ) — इन्द्रमाया बोटे ७८ वर्षकी भइन् । केही वर्षअघि पतिको निधन भयो । ससुराको पालामा ढुंगामाटोले बनेको र खरले छाएको एकतले घरमा उनी बस्दै आएकी थिइन् । कान्छो छोरा, बुहारी अनि नातिनातिना एउटै कोठाजस्तो घरमा बस्दा असुविधा थियो ।

अहिले जस्ताले छाएको २ कोठे घर बनेको छ । घर बनाउने कुनै बाटो नभएकी उनलाई जनता आवास कार्यक्रमले सहयोग गरेको हो । घर बनाउन उनले ३ लाख ३२ हजार रुपैयाँ पाइन् । ‘भुइँचालोले हल्लाएको घरका चुच्चोबाट ढुंगामाटो बजारिएर कुन दिन राति ठहरै हुन्छु जस्तो लाग्थ्यो । अब त हाइसन्चो भयो,’ उनले भनिन् ।


६६ बर्षीय खड्कबहादुर बोटे र ५३ वर्षीया सन्तुमाया बोटेको घर खरले छाएको थियो । छानो चुहिन थालेपछि जस्ता ल्याएर टाले । तैपनि पानी चुहिरह्यो । छोराबुहारी सँगै बस्ने । घर जस्ताले छाउन आर्थिक हैसियतले पुगेन । वर्षौंदेखि त्यही खरले छाएको घरमा बसे । सरकारले दिएको पैसाबाट घर बनेपछि उनीहरूले जुनी फेरिएको अनुभव गरेका छन् । खड्गबहादुरले भने, ‘यो जुनीमा मैले घर बनाउन सकिनँ । छोरोले पनि सकेन । सरकारले बनाइदियो । जुनी फेरिएझैं लागेको छ,’ उनले भने ।


इन्द्रमाया र खड्कबहादुरको मात्रै होइन, मध्यनेपाल नगरपालिका–४ रम्घा दुईपिप्लेका विष्णुबहादुर बादी, सम्शेरबहादुर बादीलगायत विपन्न नागरिकका पनि नयाँघर बनेका छन् । उक्त क्षेत्रका बोटे, बादी, केही दलित तथा अपांगता भएका जनजातिका २८ घर जनता आवास कार्यक्रममार्फत बनेका छन् । बेंसीसहर नगरपालिका–११ चिती बरबोटमा चेपाङका ९ घर र दोर्दी गाउँपालिका–९ भीरकुनाका चेपाङ साथै दलितका १३ घर कार्यक्रमअन्तर्गत निर्माण भएका छन् ।


कार्यविधिअनुसार लाभग्राहीले १० प्रतिशत रकम थपेर घर बनाउनु पर्छ । यसमा शौचालय र बरण्डा अनिवार्य बनाउनु पर्ने शर्त छ । कार्यक्रमका सबइन्जिनियर विक्रम दुराका अनुसार लाभग्राहीले २ लाख रुपैयाँसम्म थपेर घर बनाएका छन् । संघीय सरकारले यो कार्यक्रम प्रदेश सरकार जिम्मा दिएको छ । प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले कार्यक्रम कार्यान्वयन गर्दै आएको छ । मन्त्रालयले सहरी विकास तथा भवन कार्यालय गोरखामार्फत कार्यक्रम सञ्चालन गरेको कार्यालयका निमित्त प्रमुख इन्जिनियर सुरेश खनालले बताए । उनले भने, ‘हिजो झुपडीमा बस्दा चुहिने पानीसँगै रात कटाएका, भत्किएका घरमा बसेका, अरुको डेरामा बसेकालाई सजिलो भएको छ ।’


कार्यक्रमको लमजुङ संयोजक गण्डकी प्रदेश सांसद धनञ्जय दवाडीले कार्यविधि सच्याएर काम गरेपछि एक वर्षमै ५० घर बनाउन सफल भएको जनाए । गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले लोपोन्मुख र अल्पसंख्यक समुदायमा सञ्चालित जनता आवास कार्यक्रम सफलोन्मुख भएको दाबी गरे । आइतबार दुईपिप्लेमा आयोजित घर हस्तान्तरण कार्यक्रममा उनले भने, ‘जनताको गाँस, बास र कपासका लागि प्रदेश सरकार छ । नागरिकको बाँच्न पाउने अधिकारको सम्मान गर्छौं ।’ प्रकाशित : माघ १४, २०७६ ०९:४०

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

घरमै बसेर विदेशमा व्यापार

प्रकाश बराल

(बागलुङ) — दशकअघि जापान गएकी मीना सापकोटा अहिले पनि बागलुङबाट बुटिक भरेका कपडा मगाउँछिन् । जापानमा बस्ने अन्य नेपाली र जापानी युवतीका लागि समेत उनले कपडा मगाउने गरेकी छन् । यहाँकी सन्ध्या राजभण्डारीले तयार पारेर सामान पठाइदिन्छिन् ।

अमेरिकामा बस्दै आएकी आकांक्षा श्रेष्ठले पनि राजभण्डारीको ‘साइट’ हेरेपछि ५ वर्षदेखि सामान मगाउन थालेकी छन् ।

अनलाइनबाटै ‘अर्डर’ लिने राजभण्डारीले कुरियरमार्फत विदेशमा कपडा निर्यात गरेर गज्जबको आम्दानी गर्दै आएकी छन् । बागलुङ नगरपालिका–२ की ३३ वर्षीया राजभण्डारीले एक दशकअघि बुटिकका सामान बनाएर
देशभित्रै बेच्थिन् । पछिल्लो ५ वर्षदेखि उनको व्यापार अनलाइनमा परिणत भएको छ । सुरुमा आफन्तमार्फत फाट्टफुट्ट विदेशमा सामान पठाएकी राजभण्डारीले अहिले व्यावसायिक उत्पादन थालेकी हुन् । सदरमुकामको बाघचोक नजिकै उनको पसल छ । घरको एक कोठामा कपडाको काम गरिरहेकी राजभण्डारीले माग बढेपछि व्यवसाय विस्तार गरेकी छन् । सुन पसल छाडेर श्रीमान् उमेशले पनि श्रीमतीलाई साथ दिएका छन् ।

इन्टरनेटको माध्यमबाट काम गर्दा राजधानी वा ठूलो सहरमा बस्नुपर्ने बाध्यता नभएको उनले सुनाइन् । ‘ग्राहक भेट्न महँगो सटर भाडामा लिनु पर्दैन,’ उनले भनिन्, ‘काम गुणस्तरको गर्न सकियो भने विश्वास जित्न सकिने रहेछ ।’ जापानमा बस्ने आफन्तबाट अर्डर लिन थालेपछि उनको व्यवसाय बढ्दै गयो । अहिले अस्ट्रेलिया, युरोप र अमेरिकामा बस्ने नेपाली र त्यहीँका नागरिकले पनि सामान अर्डर गरिरहेका हुन्छन् ।

मूल्य, गुणस्तर र समयको ख्याल गरेर माग भएका सामान तोकिएकै समयमा उत्पादन गरिदिँदा उनको व्यवसाय फस्टाएको हो । ‘विदेशमा बस्नेले अनलाइन व्यापार गर्छन्, चाहेको समयमा पाइयो भने आफ्नो छिमेकीको छाडेर विदेशबाट पनि मगाउने रहेछन्,’ उनले भनिन्, ‘मेहनत र गुणस्तरले बजार बढ्ने अनुभव गरेकी छु ।’ उनको पसलबाट लेहेङ्गा, गाउन, सारी, ब्लाउज, लेस, स्टोन र पोतेलगायत निर्यात हुने गरेको छ । उनको पसलमा अहिले ६ हजारदेखि ६५ हजार रुपैयाँसम्म पर्ने लेहेङ्गा छन् ।

ती अर्डरअनुसार बनेका हुन् । विशेषगरी पसलमै जाँदा पाइने मूल्यबाहेक ३ हजार रुपैयाँसम्म बढी रकम तिर्दा अमेरिका र युरोपमा समेत पठाउन सकिने उनले बताइन् । ‘कुरियरमार्फत पठाउने भएकाले ठूलो खर्च लाग्दैन, समयमै पुर्‍याउन पनि सकेकी छु,’ उनले भनिन्, ‘विवाहमा लगाउने कपडाका लागि पनि विदेशबाट अर्डर आउने गरेको छ ।’ उनले सन्ध्या क्रियसनमार्फत व्यवसाय सञ्चालन गरेकी हुन् ।

आमाबाबुबाटै सिलाइ जानेकी राजभण्डारीले काठमाडौंको कुपण्डोलमा ३ महिना डिजाइनको तालिम लिएकी थिइन् । त्यसपछि लेडिज सामान उत्पादन गरेर केही समय सदरमुकाममै विक्री गर्दागर्दै उनले जापान र अस्ट्रेलिया गएका छिमेकीलाई पठाउन थालिन् ।

अहिले उनको पसल देखेर आउनेभन्दा चार गुणा बढी विदेशबाटै अर्डर हुने गर्छ । सात जनालाई रोजगारीसमेत दिएकी छन् । सातामा डेढ लाखदेखि तीन लाख रुपैयाँसम्मको कारोबार गर्दै आएको उनले बताइन् । आफैले मेहनत गरेकाले कम्तीमा २० देखि ३० प्रतिशत नाफा निकाल्न सकेको उनको भनाइ छ । यो पेशाबाट सिजन गयो भनेर कहिले पनि खाली हात बस्नु नपरेको उनको अनुभव छ ।

प्रकाशित : माघ १४, २०७६ ०९:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×