भासियो बेनी–जोमसोम सडक

घनश्याम खड्का, प्रकाश बराल

म्याग्दी/बागलुङ — धौलागिरि र अन्नपूर्ण हिमालबीचको ६ हजार ९ सय ६७ मिटर गहिरो अन्धगल्छीमा कालीगण्डकीले कटान गरेपछि बेनी–जोमसोम सडक ३ दिनदेखि अवरुद्ध छ । सडक विभागले पहरा खोपेर डाइभर्सन बनाउने प्रयास गरिरहेको छ । 

‘सडक भासिने निश्चितजस्तै थियो । तलबाट वाल उठाएर सडक जोगाउन सकिने अवस्था थिएन,’ बेनी–जोमसोम–कोरला सडक आयोजना प्रमुख मुकुन्द अधिकारीले भने, ‘सबैभन्दा साँघुरो र कठिन भूगोल रहेको भीरकाटे र बाँदरजुङ भीरमा एक–एक सय मिटर लामो सुरुङमार्ग वा अन्य विकल्पमा अध्ययन भइरहेको थियो ।’

यहाँ कालीगण्डकी लुकेर बगेको छ । नदी सडकबाट झट्ट देखिँदैन । यही साँघुरो गल्छीमा तलबाट कटान गर्दा सडक भासिएको हो । सडक आयोजनाअन्तर्गत ७ मिटर पिचसहित ११ मिटर चौडा बनाउने काम भइरहेको छ । ‘तीन डोजर र ब्रेकर लगाएर एकतर्फी डाइभर्सन खोल्ने प्रयास भइरहेको छ । कडा पहरा भएकाले खोप्न सकिएको छैन । पहिरो झरिरहेकाले मेसिन अडिनसमेत समस्या हुँदा काममा असहज भएको छ,’ विभागकी स्थानीय सुपरभाइजर रीता बरुवालले भनिन्, ‘कालीगण्डकीले थप बेस कटान गरेन भने सोमबारसम्म डाइभर्सन खोल्ने लक्ष्य छ ।’

आयोजनाका अनुसार वारिपारि कडा पहाड काटेर निर्मित अर्धसुरुङजस्तो सडकमा कालीगण्डकी जोडिएकाले डोजर वा विस्फोटक पदार्थ प्रयोग गरेर विस्तार सम्भव थिएन । विस्फोट गराउँदा गेग्रानले कालीगण्डकी थुनिने जोखिम भएकाले सुरुङमार्गको विकल्प खोजिएको हो । म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको महभीरदेखि मुस्ताङ सीमावर्ती बाँदरजुङ भीरसम्मको करिब २० किमि खण्डमा बढी भीरपहरा र साँघुरा गल्छी छन् ।

विभिन्न खोलामा रहेका बेलिब्रिज पनि कटानको उच्च जोखिममा छन् । रहुघाट, कालीगण्डकी र अन्य साना खोलामा पक्की पुल बनाउन फाउन्डेसन राख्ने क्रममा नदीको धार परिवर्तन भएकाले बेलिब्रिजको जोखिममा परेका हुन् । म्याग्दी खण्डमा खहरे खोलामा आउने बाढीपहिरोले दैनिक यातायात अवरुद्ध हुने गरेको छ । हरेक बिहान बेगखोलामा सवारी रोकिने गरेका छन् । दाना क्षेत्रको गुइँठे, तितरमा निरन्तर पहिरो खस्न थालेको छ ।

बाढीपहिरो तथा सडक अतिक्रमणका कारण मध्यपहाडी लोकमार्गको बागलुङ खण्डमा दर्जनभन्दा बढी ठाउँमा एकतर्फी मात्र सवारी सञ्चालन भएको छ । सवारीसाधन जोखिम मोलेर यात्री ओसार्न बाध्य छन् । गत वर्ष खसेको पहिरोले खोला थुनिएर बनेको ताल आसपास सडक भासिएको छ । ‘दैनिक हिँड्नै पर्छ, तर कति बेला पहिरो खस्छ, कतिबेला भासिन्छ भनेर डराएका छौं,’ बुर्तिबाङ जाने जिपका चालक रविन गौतमले भने, ‘पहिरो पन्छाउने काम पनि भएको छैन ।’

अछेते र खहरे क्षेत्रमा सडक हिलाम्य छ । बिहुँ, घोडाबाँधे र नरेठाँटीमा पनि दर्जनभन्दा बढी पहिरो खसेका छन् । हटियादेखि मनेवासम्मको खण्डमा सवारी चालकले आफैं पहिरो पन्छाएका छन् । ग्वालीचौरमा स्थानीयले जग्गा प्लटिङ गर्दा कालोपत्रेसम्मै डोजर लगाएपछि सडक भासिएको छ ।

एकतर्फी बनेको सडक अझै भासिने खतरा रहेको स्थानीय दुर्गाबहादुर थापाले बताए ।बडीगाड गाउँपालिका र ढोरपाटन नगरपालिकको सिमानामा पर्ने सडक भासिएपछि राति सवारीसाधन गुड्नै नसक्ने अवस्था रहेको गाउँपालिका अध्यक्ष मेहरसिंह पाइजाले जानकारी दिए ।

सडक भासिएपछि बिजुलीका पोलसमेत खोलामा खसेका छन् । बुर्तिबाङसम्म केन्द्रीय प्रसारण लाइन पुर्‍याउन विद्युत् प्राधिकरणले पोल गाड्ने काम गरिरहेको थियो ।

प्रकाशित : असार ३०, २०७६ १०:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

वर्षाले रोपाइँ ठप्प

लक्ष्मी साह

(बारा) — लगातारको वर्षाले बारामा रोपाइँ ठप्प भएको छ । केही दिन अघिसम्मको खडेरीले धान रोप्न नपाएका किसान अहिले अत्यधिक वर्षाले खेत डुबानमा पर्दा चिन्तित छन् । 

रोपाइँको चटारो हुनुपर्ने बेला अनावृष्टि र अतिवृष्टिले रोपाइँ प्रभावित बनेको छ । वर्षाको पानीको निकास हुन नसकेपछि जताततै डुबान छ । तराईमा वर्षाकै भरमा अधिकांश ठाउँमा रोपाइँ हुने गरेको छ । तर, धेरै वर्षाले किसानले रोपाइँ गर्न पाएका छैनन् ।

‘कहिले पानीकै अभाव त कहिले पानी नै पानीले रोपाइँ हुन नसक्दा किसान पिरोलिएका छन्,’ कृषि ज्ञान केन्द्रका प्रमुख जितेन्द्र यादवले भने, ‘यसरी वर्षाको असन्तुलनले उत्पादन घट्ने निश्चित छ ।’ उनका अनुसार असारमा एक चौथाई मात्र रोपाइँ भएको छ । ज्ञान केन्द्रका अनुसार जिल्लाको झन्डै ६० हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा वर्षे धान रोपाईं हुने गरेको छ ।

‘यतिबेला आधाआधी रोपाइँ भइसक्नुपर्छ । तर, कहिले खडेरी त कहिले अतिवृष्टिले रोपाइँ हुन सकेको छैन ।’ कलैया उपमहानगरपालिका २३ का किसान रामचन्द्र यादवले वातावरण परिवर्तनसँगै किसानको खेतीमा असर परिरहेको उनले बताए । ‘यतिबेला खेत हरियाली देखिनुपर्ने हो तर, केही दिन अघि सुख्खैसुख्खा र अहिले पानीमय डुबानमा देखिन्छ,’ सिम्रौनगढ नगरपालिका–८, कचोर्वाका किसान प्रदीप यादवले भने, ‘रोपाइँ नहुँदा किसान फुर्सदिलासँगै चिन्तित छन् ।’

यता, कोल्हवी नगरपालिका–७ धोधडपास्थित दाँदर खोलामा आएको बाढीले त्यहाँ निर्माणाधीन ५ करोडको दोहर सिँचाइ योजनाको झन्डै १ करोड बराबरको कच्चा पदार्थ सिमेन्ट, गिट्टी, निर्माणमा प्रयोग गरिने मेसिनलगायतमा क्षति पुर्‍याएको प्रहरीले जनायो । यसैगरी प्रसौनी गाउँपालिका–६, बंगरी खोलामा आएको बाढीले त्यहाँ निर्माणाधीन बंगरी सिँचाइ योजनाको झन्डै ७० लाखको त्यस्तै निर्माण सामग्री बगाएको छ ।

सहरी क्षेत्रमा पानीको निकासका लागि व्यवस्थित नाला र गाउँघरमा कुलो नभएपछि सहर, गाउँ, हाट बजार, विभिन्न विद्यालय जलमग्न भएका छन् । पानी परेसँगै मौसमको गडबडीले सिमरा–काठमाडौंको उडान प्रभावित भएको सिमरा नागरिक उड्ययन कार्यालयका एक अधिकारीले जनाए । अविरल वर्षाले विद्यार्थीहरू विद्यालय जान पाएका छैनन् ।

गाउँका कच्ची सडक तहसनहस भएपछि सावारी आवागमन प्रभावित भएको बस व्यवसायी संघका सचिव विक्रम पटेलले बताए । सदरमुकामबाट गाउँमा ओहोरदोहोर गर्ने बस चलेका छैनन् । बजार र सहरमा किनमेल गर्ने तथा अन्य कामले आउने मानिसको आवागमन निकै कम भएको छ ।

सरकारी कार्यालयमा सेवाग्रही घटेका छन् । विकास निर्माणका काम ठप्प छन् । अधिकांश खेत डुबानमा परेको छ । दर्जनौं कच्ची घर भत्केर लाखौं क्षति भएको छ । पोखरीमा पानी ‘ओभर फलो’ हुँदा दर्जनौं किसानका माछा नोक्सानी भएको छ ।

प्रकाशित : असार ३०, २०७६ १०:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्