स्थानीय तहमा बेथिति : २६ महिना विरोधमै बित्यो

भरत जर्घामगर

(सिरहा) — सिरहाका धेरै गाउँपालिका र नगरपालिकाका प्रमुख र उपप्रमुखको विवादास्पद कार्यशैली र विकासका कार्यमा दलीय आधारमा भेदभाव गरेको भन्दै विरोधको क्रम तीव्र बनेको छ । धेरै स्थानीय तहमा विवादको चुरो ‘आर्थिक पारदर्शिता’ बनेको छ । जनप्रतिनिधिले नेतृत्व लिएको २६ महिना बितिसक्दा पनि विवाद जारी रहनुले स्थानीय निराश बनेका छन् । 

ZenTravel

Meroghar

केही स्थानीय तहका वडा र गाउँपालिका केन्द्रहरूमा दिनहुँ विरोध र्‍याली भइरहेका छन् । सिरहामा ८ नगरपालिका र ९ गाउँपालिका छन् । यी स्थानीय तहले सञ्चालन गरेका योजना छनोटदेखि विकास निर्माण विवादमुक्त हुन सकेको छैन । कतिपय स्थानीय तहमा त दलीय उल्झनले योजना छनोटसमेत हुन सकेका छैनन् भने छनोट भएका योजना विवादकै कारण अधुरो छन् ।

खिचातानीकै कारण आइतबार लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधिसहित दलका कार्यकर्ता झडपमैं उत्रिए । त्यस क्रममा वडाध्यक्ष राजेश्वर साह सुडी घाइते भए । लक्ष्मीपुर पतारीमा नेकपा र कांग्रेसबाट निर्वाचित वडाध्यक्ष र कार्यपालिका सदस्यहरूले संघर्ष समिति गठन गरी गाउँपालिका अध्यक्ष रामबल्लभ साह र उपाध्यक्ष आशाकुमारी यादवसँग आय–व्यय सार्वजनिक गर्न माग गर्दै विरोध कार्यक्रम गर्दै आएका छन् ।

नरहा गाउँपालिकामा पनि उस्तै छ । त्यहाँको गाउँपालिका केन्द्रमा पनि वडाध्यक्षसहित कार्यपालिका सदस्यहरूले चरणबद्ध घेराउ र धर्ना कार्यक्रम गर्दै आएका छन् । कार्यपालिका सदस्य संगीताकुमारी यादवको संयोजकत्वमा गत कात्तिक २७ बाट ५ वटै वडामा भण्डाफोरसहित विरोध र्‍यालीपछि दोस्रो चरणमा आइतबारबाट केन्द्रमा घेराउ र धर्नामा सुरु भएको छ । धर्ना बसेकाहरूको एउटै माग छ, ‘गाउँपालिकाले आर्थिक हिनामिना गरेको आरोप लगाउँदै आय–व्यय’ सार्वजनिक र योजना छनोटमा ‘गाउँपालिका प्रमुखको मनोमानी’ ।

नरहा गाउँपालिकामा विरोधमा उत्रिएका संघर्ष समितिका सह–संयोजक रञ्जितकुमार यादवले आर्थिक वर्ष ०७४/७५ देखि हालसम्म गाउँपालिकाले कार्यसम्पादन गरेका योजनाहरूको आयव्यय सार्वजनिक गर्न माग गरे पनि सुनुवाइ नगरेकाले विरोधमा उत्रिन बाध्य भएको बताए । ‘हामीले हाम्रा मागहरूसहित गाउँपालिकादेखि जिल्ला प्रशासनमा गत कात्तिक २५ मा ज्ञापनपत्र बुझाइसकेका छौं,’ उनले भने, ‘गाउँपालिकाले सम्पदान गरेका कामको हिसाबकिताब सार्वजनिक नगर्नुको कारण भ्रष्टाचार भएको छ ।’ नरहा गाउँपालिका अध्यक्ष रामशरण यादवले आफूले कार्यपालिका सदस्य २८ जनामाझ वार्षिक आयव्यय सार्वजनिक गर्छु भन्दासमेत नमानेर उनीहरू दलीय प्रतिनिधिसमेत सहभागितामा सार्वजनिक गर्नुपर्ने बखेडा झिकी विरोध गरिरहेको प्रतिक्रिया दिए ।

लक्ष्मीपुर पतारीका संघर्ष समिति संयोजक चतुरानन्द ठाकुरले पतारी पोखरी निर्माण, दुर्गा भगवतीको मूर्ति र शिवलिंग स्थापना, सडक योजनालगायतमा आर्थिक अनियमितता गरेको, विकासका काममा दलीय आधारमा भेदभाव गरेको लगायत माग राखी ज्ञापनपत्र बुझाएर सचेत गराए पनि गाउँपालिका अध्यक्ष साह मनोमानी ढंगले चलेपछि गाउँपालिका घेराउ गर्न बाध्य भएको बताए ।

दलीय उल्झनमा स्थानीय तह
धर्ना र घेराउ भइरहेका स्थानीय तहमा खिचातानी बढ्नुमा दलीय संरचना समस्या बनेको छ । ५ वडा रहेको नरहा गाउँपालिकामा अध्यक्ष रामशरण यादव, उपाध्यक्ष गुलाव चौधरीसहित १, ४ वडामा पूर्वएमाले, ५ नम्बर वडामा पूर्वमाओवादी, २ मा कांग्रेस र ३ मा राजपाले जितेको छ । कांग्रेस, राजपासहित ती दलबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधि र कार्यपालिका सदस्यलगायत दल आर्थिक पारदर्शिताको माग राख्दै विरोधमा उत्रिएका हुन् । ६ वडा रहेको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिकामा अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र १, २, ३ वडामा समाजवादी पार्टी, ४ र ५ वडामा कांग्रेस र ६ नम्बर वडामा नेकपाले जितेको छ । कांग्रेस र एमालेबाट निर्वाचित वडाध्यक्षहरूले असार २५ मा सम्पन्न गाउँसभाले पारित गरेका नीति तथा कार्यक्रम पारित गरे पनि गाउँपालिका अध्यक्ष र उपाध्यक्षले वडास्तरीय बजेटमा दलीय आधारमा भेदभाव गर्नका लागि विशेष गाउँसभा गरेकाले विरोध जनाएको बताए ।

सुरुआतीदेखिकैं खिचातानी
जनप्रतिनिधि बहाली भएको केही महिनामै स्थानीय तहमा विवादको शृंखला सुरु भएको हो । कर्जन्हा नगरपालिकामा विकृति विसंगति रोक्ने उद्देश्यले नगरपालिमामा भइरहेको गतिविधिको पारदर्शी रूपले सार्वजनिक गर्न माग गर्दै स्थानीय राजनीतिक दलका अगुवा नेता कार्यकर्ताहरूले विभिन्न सूचना तथा विवरण उपलब्ध गराउन नगरपालिकामा ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् ।

स्थानीय राजनीतिक दलहरूले नगरपालिकास्तरीय १९ सदस्य सर्वदलीय समिति गठन गरी वर्ष ०७४/७५ मा वडा तथा नगरस्तरीय विनियोजन भएका बजेट, योजना इस्टिमेट र खर्चको विवरणलगायत ६ बुँदे मागपत्र नगरपलिकामा बुझाएपछि जिल्लाको स्थानीय तहमा कर्जन्हा नगरपालिकाबाट विवादको शृंखला सुरु भएको थियो । समितिले नगरपालिकाको मूलगेटमै पत्रकार सम्मलेन गरी ०७४/७५ मा वडा तथा नगरस्तरीय खरिद गरेका जिन्सी, सवारीसाधन र लागेको खर्च विवरण, वर्ष ०७५/७६ को योजना, नीति तथा कार्यक्रमको विवरण, कन्टेन्जेन्सी बापत कटाएको रकमबाट भएको काम र लागेको खर्चको विवरण, न्यायिक समितिको कार्यप्रगति विवरण र करको विवरण माग गरेका थिए । त्यस्ताका समितिको संयोजक रामऔतार राई नेतृत्वको टोलीले नगरपालिकाका मेयर गंगा पासमान र उमेयर ज्ञानु श्रेष्ठलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै माग गरिएको सूचना उपलब्ध गराउन आग्रह गरेका थिए ।

नगरपालिकामा पेस गरेको १५ बुँदे नगरका ११ वटा वडामा एक लाखका दरले विनियोजित ११ लाखको बजेट बिनानिर्णय वडा ६ को एक पोखरीको पुनर्निर्माणमा खर्च गरी अनियमितता गरेको, लोक सेवाको परीक्षा तयारी गर्न ५ लाखको बजेटमा ३ लाखको किताब मात्र खर्च गरी बजेट दुरुपयोग गरेको, निर्णयबिना वडा ६ को वेतहामा सडक निर्माण गर्न लगाई भ्रष्टाचार गरेको, आन्तरिक कोषबाट सवारीसाधन खरिद गरी अख्तियार दुरुपयोग गरेको, वर्ष ०७४/७५ को यथार्थ आय–व्यय विवरण प्रस्तुत नगरी १ करोड ५० लाख अघिल्लो बजेटबाट ल्याएको देखाई बजेट अपचलन गरी भ्रष्टाचार गर्न खोजेका आरोप लगाएका थिए ।

नागरिक समाज सिरहाका अगुवा राजकुमार राउत कुर्मी स्थानीय सरकार गठनसँगै सिंहदरबारको आर्थिक अनियमितताको रोग स्थानीय सरकारदेखि टोलटोलका घरसम्म पुगेको बताउँछन् । ‘स्थानीय सरकारमा दलीय उल्झन, नातागोता आफन्तलाई चेप्ने प्रवृत्ति बढेपछि बजेटको चरम दुरुपयोगसँगै स्वेच्छाचारी ढंगले अघि बढ्दा विकासको साटो विनाश हाबी भएको राउतको भनाइ छ ।

‘त्यही प्रवृत्ति अब विरोधको शैलीमा हरेक स्थानीय तहमा देखिन थालेको छ,’ उनले भने ‘अब जनप्रतिनिधिले आफूलाई सच्याउन ढिलाइ गर्न हुन्न, अझै समय घर्किसकेको छैन ।’

प्रकाशित : मंसिर २५, २०७६ १०:४३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

‘निजगढ विमानस्थल देशकै मेरुदण्ड’

लक्ष्मी साह

(बारा) — बारास्थित प्रस्तावित दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबारे पछिल्लो समय सर्वोच्च अदालतबाट आएको आदेशप्रति सरोकारवालाको चासो बढेको छ । वातावरण विनाश गरेर विमानस्थल बनाउन नहुने भन्दै सर्वोच्चमा गरिएको रिट दायरपछि भएको प्रारम्भिक सुनुवाइमा विमानस्थलको काम यथास्थितिमा राख्न अदालतले अन्तरकालीन आदेश दिएपछि यसप्रति सरोकारवाला पक्षको चासो बढेको हो । 

अदालतको आदेशपछि यहाँका विमानस्थल सार्वजनिक सरोकार समितिलगायतका पदाधिकारी, विमानस्थल निर्माणका लागि निरन्तर आवाज उठाउँदै आएका सामाजिक अगुवा, राजनीतिक दलका नेताहरू झस्केका छन् । त्यसैले निर्माणको लागि दबाब सिर्जना गर्न अदालतको आदेशप्रति उनीहरू चासो देखाएका हुन् । राजनीतिक दलका नेता, पूर्वमन्त्री, सामाजिक अगुवालगायत विमानस्थल निर्माणका लागि बनेको दबाबमूलक विभिन्न सरोकार समितिको चासो बढेको हो । उनीहरूले अदालतको आदेश राष्ट्रको हितमा हुनुपर्ने विश्वास व्यक्त गर्दै न्यायालयलाई सुझाएका हुन् ।

विमानस्थल मुलुकको समृद्धिको मेरुदण्ड भएकाले निर्माणमा बाधा अवरोध नपुर्‍याउन उनीहरूले सामूहिक आग्रह गरेका छन् । नेपाली कांग्रेस संसदीय दलका पूर्वसचेतक शोभाकर पराजुलीले मंगलबार सिमरामा पत्रकार सम्मेलन गर्दै मुलुकको समृद्धिलाई पछाडि धकेल्ने मनसायले सर्वोच्च अदालतमा गरिएको रिट खारेज हुनुपर्ने माग गरे । ‘राष्ट्रको पक्षमा आदेश होस्,’ पूर्वसभासदसमेत रहेका कांग्रेस नेता पराजुलीले भने, ‘अदालतले विमानस्थल निर्माणको विषयलाई राष्ट्रको उन्नतिसँग दाँजेर हेरोस् ।’ अन्तरकालीन आदेशको गाँठो फुकाएर विमानस्थल अविलम्ब बन्नुपर्ने उनले बताए ।

‘बारामै विमानस्थल निर्माण गर्न राष्ट्रिय सहमति बनिसकेकाले त्यसलाई बिगार्ने दुष्प्रयास कोही कसैबाट नहोस्,’ उनले भने । यसैगरी दुई दिनअघि आधा दर्जन विमानस्थल सरोकार समितिले विमानस्थल बन्न नदिन षड्यन्त्र भइरहेको आरोप लगायो । समितिले बृहद् विकास रोक्ने तत्त्वको प्रभावमा नपर्न न्यायालयलाई सुझायो । अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, फास्टट्र्याक, विशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज), ५ लेनको निर्माणाधीन व्यापारिक मार्गलगायत अन्य विकाससित सरोकार राख्ने आधा दर्जन सार्वजनिक सरोकार समितिले यस्तो आरोप लगाएका हुन् । समितिका पदाधिकारीहरूले छुट्टै पत्रकार सम्मेलन गरी विमानस्थल बनाउने विरोधीहरूको अभियान असफल भइरहँदा अब पछिल्लो समयमा आएर अदालतलाई प्रयोग गरी षड्यन्त्र गरिरहेको उनीहरूले आरोप लगाए ।

‘जबजब विमानस्थल निर्माणले गति लिन्छ, तबतब विरोधीहरू सल्बलाउँछन्, विरोधीहरू अहिले अदालतको अन्तरकालीन आदेश लिएर सल्बलाएका हुन्,’ विमानस्थल निर्माण सरोका समितिका संयोजक ढुण्डीराज उप्रेतीले भने, ‘हामीलाई विश्वास छ, विकासविरोधी तथा आत्मघाती रिट अदालतबाट खारेज हुन्छ ।’ पत्रकार सम्मेलनमा युवा तथा खेलकुद पूर्वमन्त्री पुरुषोत्तम पौडेलले देशको अर्थतन्त्र, रोजगारसित सरोकार राख्ने राष्ट्रिय गौरवको आयोजनामा हस्तेक्षप नगर्न सुझाए ।

प्रकाशित : मंसिर २५, २०७६ १०:४०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×