आज विवाह महोत्सव : जन्तीलाई सहरभरि स्वागत

रंगभूमि मैदानमा स्वयंवरपछि राम र सीताका डोला जानकी मन्दिरमा भित्रिएसँगै विवाह सम्पन्न हुन्छ । त्यसपछि जन्ती अयोध्या फर्कन्छन् । 
अजित तिवारी

(जनकपुर) — साधु–सन्तको आ–आफ्नै शैलीको भेषभूषा । महिलाहरूको निरन्तरको गायन । हातमा चन्दन र शरिरमा केसरिया रंगको पोशाक । जनकपुरभरि जन्तीको आउजाउ । स्वागत गर्न स्थानीय तमतयार । विवाहपञ्चमीको पूर्वसन्ध्यामा जनकपुरले त्रेतायुगीन वैवाहिक संस्कारको झल्को दिइरहेको छ । 

ZenTravel

Meroghar

त्रेतायुगमा राम–सीताबीच विवाह भएको दिनलाई अहिले जनकपुरमा हरेक विवाहपञ्चमीमा प्रतीकात्मक उत्सवका रूपमा मनाइन्छ । अहिले पनि अयोध्याबाट ‘रामका जन्ती’ आउँछन् । वैवाहिक विधि सम्पन्न गरेर फर्कन्छन् । नेपाल र भारतका हिन्दू धर्मावलम्बीहरू सहभागी हुने यो उत्सव एकैसाथ हजारौं पर्यटक भित्र्याउने माध्यम पनि बनेको छ ।

विवाहपञ्चमीका दिन राम मन्दिरबाट जन्तीसहित रामको डोला र जानकी मन्दिरबाट सीताको डोला निकालेर रंगभूमि मैदानमा स्वयंवर गरिन्छ । त्रेतायुगमा उनीहरूको स्वयंवर यहीँ गरिएको जनविश्वास छ । स्वयंवरपछि दुवै डोला जानकी मन्दिरमा ल्याएर मिथिलाको संस्कृतिअनुसार वैवाहिक बिधि सम्पन्न गरिन्छ ।

यस वर्ष जन्तीलाई अयोध्यामा भारत, उत्तर प्रदेशका मन्त्रीहरूले बिदाइ गरे । जनकपुरमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले स्वागत गरिन् । स्वागत समारोहमा पर्यटनमन्त्री योगेश भट्टराई र प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतसहित मन्त्रिमण्डलका अधिकांश सदस्य उपस्थित रहे । दुवै देशका अधिकारीले त्रेतायुगदेखिको यो सम्बन्धलाई अझै प्रगाढ पार्ने प्रतिबद्धता जनाए । गत वर्ष विवाहोत्सवमा उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथ नै सहभागी थिए ।

‘वैवाहिक विधिलाई त्रेतायुगकै झल्को दिने प्रयास गरिएको छ,’ जानकी मन्दिरका उत्तराधिकारी महन्थ रामरोशन दासले कान्तिपुरसँग भने, ‘त्यही माहोल र विधिलाई निरन्तरता दिइएको छ ।’ उनका अनुसार त्रेतायुगीन वैवाहिक विधि, चलन र खानपानलाई नै प्राथमिकतामा राखिएको छ ।

मटकोर विधिका लागि शनिबार अपराह्न जानकी मन्दिरबाट निस्केको लावालस्करलाई घरघरबाट फूल–अविर छरेर स्वागत गरिएको थियो । मटकोरमा अयोध्याबाट आएका जन्तीहरू पनि सहभागी भए । नेपाली सेनाको ब्यान्ड टोलीको सांगीतिक धुन र महिलाहरूको गायनले रमाइलो अझ थपेको थियो । विराटनगरबाट आएका व्यवसायी सन्तोष चौधरीले विवाहपञ्चमीको माहौलले त्रेतायुगकै झल्को दिइरहेको बताए । ‘जन्तीलाई सबैतिर स्वागत गर्ने परम्पराले लोभ्यायो,’ उनले भने, ‘सबै आ–आफ्नै लयमा राम–सीताको विवाहको साक्षी बन्ने धुनमा देखिन्छन् ।’

विवाह महोत्सवकै लागि जानकी मन्दिरलाई बेहुलीझैं सिंगारिएको छ । मन्दिरको बाहिरी र भित्रि परिसरमा पर्यटक खचाखच छन् । उनीहरू त्यहाा समूहमा बसेर गीत गाउँछन । वैवाहिक बिधिमा सहभागि हुन्छन् ।
विवाह महोत्सवकै बेला उप–निर्वाचन परेकाले यस वर्ष सहभागीको संख्या केही घटेको छ । महोत्तरीको सीमा सिल गरिएकाले भारतबाट आउने तीर्थालु उतै रोकिएका छन् । अघिल्ल वर्ष विवाहपञ्चमीको अघिल्लो दिनदेखि नै जनकपुरमा भीड लाग्थ्यो । शनिबार धनुषाबाहेक प्रदेश २ का ७ वटै जिल्लामा उपनिर्वाचन थियो । निर्वाचनका कारण सीमामा सुरक्षाकर्मीको कडाइ र सवारी आवागमन रोकिएका कारण विवाहोत्सवमा सहभागी कम देखिएका हुन् ।

प्रकाशित : मंसिर १५, २०७६ ११:४५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गढीमाईमा एक हजारको भिआईपी पास 

कान्तिपुर संवाददाता

सिमरा — गढीमाई मन्दिरमा दर्शन गर्न मेला व्यवस्थापन समितिले शनिबारदेखि भिआईपी पासको व्यवस्था गरेको छ । भिआइपीहरूलाई दिइने यस्तो पास व्यस्तताका कारण लाइन बस्न नसक्ने सर्वसाधारणका लािग पनि सशुल्क वितरण गरिँदै छ । 

‘दर्शनार्थीले एक हजार रुपैयाँ नगद तिरेर भिआईपी पास लिने व्यवस्था मिलाईएको छ,’ समितिका महासचिव मोतिलाल कुशवाहाले भने, ‘जो सुकैले पैसा तिरेर सजिलै दर्शन गर्न पाउछन ।’ दर्शनार्थीले घण्टौं लाइनमा कुर्नुपर्ने भएकोले पैसा हुनेहरूको लागी विशेष पासको सुविधा दिइएको उनले बताए ।

यस्तो विशेष सुविधा खोज्ने दर्शनार्थीलाई यसअघि उपलब्ध गराउन नसकिएको गढीमाई नगरपालिकाका प्रमुख उपेन्द्र यादवले बताए । ‘मन्दिरको पश्चिमद्वारबाट विशेष पास लिएका भक्तजनलाई प्रवेश गराइन्छ,’ उनले भने, ‘पश्चिमद्वारमै शुल्क लिएर विशेष पास वितरण भईरहेको छ ।’

पास नलिएका व्यक्तिलाई सुरक्षाकर्मीले पश्चिम गेटबाट प्रवेश गर्न दिँदैनन् । तर, घन्टौंको लाइनबाट मुक्ति पाउन सर्वसाधारण भिआइपी पास लिन तछाडमछाड गरिरहेका देखिन्छन् ।

कलैया उपमहानगरपालिकाबाट आएकी मान्तीदेवी ठाकुरले समितिले भेदभाव गरेको गुनासो गरिन् । ‘मन्दिरमा पुजा गर्न पनि पहुचवाला र पैसावालाका लागि सुविधा थपिएको छ,’ उनले भनिन्, ‘समितिले सेवा गर्न भन्दा पनि पैसा कमाउन यस्तो तरकिब निकालेको हो ।’ पैसा नहुने आफूहरूजस्ताले २/३ घण्टा लाइन दर्शन गरेको ठाकुरले बताए ।

शनिबार पनि गढीमाईमा ठुलो संख्यामा भक्तजन आइपुगेका थिए । मन्दिर परिसर खचाखच थियो । मेला सुरु भएयता सबैभन्दा बढी भक्तजन शनिबारै आएको समितिले जनाएको छ । भीड बढेसँगै मेलामा मिठाइ, प्रसाद, बच्चाहरूको खेलौना, खाना–नास्ताको होटल, पार्किङ्ग व्यवस्थापनमा कारोबार निकै बढेको छ ।

मन्दिरवरपर भिख माग्नेहरू धेरै भएकाले भक्तजनहरू झन्झट मानिरहेका थिए । कलिला बालबालिकादेखि बृद्धबृद्धासम्म सडकमै लम्पसार परेर भिख मागिरहेका हुन्छन् । ‘भीख माग्नेहरू सडकको दुवै पट्टी बसेर दर्शनार्थीलाई बाध्य बनाइरहेका हुन्छन,’ एक दर्शनार्थीले भने । भीख माग्नेहरूलाई मेला व्यवस्थापन समिती र स्थानीय प्रशासनले व्यवस्थापन गर्नुपर्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : मंसिर १५, २०७६ ११:४३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×