जीर्ण जेलमा कोचाकोच

सुनिता बराल

(बर्दिवास, महोत्तरी) — न्यायिक र अर्द्धन्यायिक निकायमा मुद्दा छिनोफानोमा ढिलाइ हुँदा महोत्तरीको जलेश्वर कारागारमा धान्नै नसक्ने गरी थुनुवाको चाप बढेको छ । महोत्तरी, धनुषा र सर्लाही जिल्लाका न्यायिक तथा अर्द्धन्यायिक निकायले पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने व्यक्तिको चापलाई धान्न नसक्दा जलेश्वर कारागार अस्तव्यस्त बनेको हो ।

जम्मा १ सय ३५ जना कैदी तथा थुनुवा राख्ने क्षमताको कारागारमा अहिले ५ सय २ जना पुगेको कार्यालय प्रमुख कन्हैयाकुमार मिश्रले बताए । ‘दिनहुँ अभियोगी थपिने क्रम जारी छ,’ उनले भने, ‘पुराना मुद्दाको किनारामा समय लागेपछि थुनुवाको चाप बढ्दै गएको हो ।’

मुद्दा फैसला भएर कैद भुक्तान गरिरहेका १ सय ४३ जना, पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका ३ सय ३२ जना र चार आश्रित बालबालिकालाई अहिले कारागारमा व्यवस्थापन गर्न निकै समस्या भएको जेलर मिश्रले बताए ।

महोत्तरी कारागारमा ५ सयभन्दा बढी कैदी तथा थुनुवा अहिलेसम्मकै सबैभन्दा बढी सङ्ख्या हो । यसअघि ३ सय ५० को हाराहारीमा रहेका कैदी तथा थुनुवाको संख्यामा यस वर्ष वृद्धि भएर ५ सय नाघेको कारागार प्रशासनले जनाएको छ । जसमा ८० प्रतिशत थुनुवा धनुषा जिल्लाका छन् ।

क्षमताभन्दा झन्डै चार गुणा बढी कैदी/थुनुवा राख्दा खाना पकाउन, सुत्न, बस्न, र आराम गर्न ठाउँ अभाव भएको कारागारका मुल कैदी श्यामसुन्दर यादवले बताए । शौचालय र धारा पनि सीमित हुँदा दिसापिसाब गर्न, नुहाउन र लुगा धुन घण्टौं पालो कुर्नु पर्ने र सुत्न–बस्न नै ठाउँ नपाउँदा आफूहरूलाई समस्यो भइरहेको कैदी/थुनुवाहरूको गुनासो छ ।

सुत्नु, ट्वाइलेट जान, नुहाउन, लुगा धुन, खाना खान घण्टौं लाइनमा लाग्नुपर्ने दैनिकी भएको एक कैदीले दुखेसो गरे । कारागारमा कैदी/थुनुवाको चापले दैनिक जीवन असहज बन्दा कैदी/थुनुवा बिरामी हुने क्रम पनि बढेको कारागारले जनाएको छ । जिउभरि खटिरा आउने, जिउ चिलाउने, लुतोलगायत छालाको समस्याबाहेक श्वासप्रश्वाास सम्बन्धी समस्या दम, खोकी र झाडापखला जस्ता माहामरीजन्य रोग कारागारभित्रको स्वास्थ्य समस्या रहेको कारागारका स्वास्थ्यकर्मी नै स्वीकार गर्छन् । केही समयअघि मात्रै १ सयभन्दा बढी कैदी भाइरल ज्वरोबाट बिरामी परेका जलेश्वर कारागारका डाक्टर गौरी साहले बताए ।

कारागारमा कैदी/थुनुवाका लागि जाडो र गर्मी मौसममा गरी दुईपटक राज्यले मौसमअनुसारको लुगा दिइने कानुनी व्यवस्था भए पनि जलेश्वर कारागारबाट ठिक समयमा सो सुविधा नपाएको कैदी/थुनुवाहरू बताउँछन् । यता कार्यालयका सूचना अधिकारी मक्सुदन महासेठले थुनुवाको न्यूनतम आवश्यकता पनि पूरा गर्न नसकिएको स्वीकार गरे ।

कारागारमा दिनहुँ कैदी थपिँदै जाने भएकाले थुनुवा थपिएको अनुपातमा मौसम अनुसारका लुगा र उपचार खर्च भने ठिक समयमा नआउदा दिन नसकिएको महासेठले बताए ।

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७६ १२:०३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

तस्करीका सामान बरामद

ओमप्रकाश ठाकुर

(सर्लाही) — भारतीय सीमासँग जोडिएका नाकाहरूबाट प्रहरीले चार दिनयता लाखौंको सामान बरामद गरेको छ । प्रहरीले निगरानी बढाएपछि सीमामा तस्करीका सामान बरामद हुन थालेको हो ।

जिल्लास्थित नेपाल भारतको सीमामा जाँचको जिम्मा पाएका सशस्त्र प्रहरीको १० नम्बर गणले असोज २ गते ग्रामीण भेगमा चल्ने ना३ख १९१२ नम्बरको यात्रुवाहक बसबाट ६० हजार मूल्य बराबरको अवैध सामान बरामद गरेको थियो । सीमामा निस्केको मोबाइल गस्ती टोलीले ब्रह्मपुरी गाउँपालिका–४ भेलहीमा जाँचका क्रममा यात्रुवाहक बसबाट किरानाका सामान, हार्डवेयरका सामान र कपडा भारतबाट भन्सार छली ल्याएको अवस्थामा बरामद गरी भन्सार बुझाएको छ ।

यस्तै असोज ३ गते नवलपुरबाट मलंगवातर्फ जाँदै गरेको ना२च ५९७८ नम्बरको पिकअप भ्यानबाट सशस्त्र प्रहरीले ५० बोरा सूर्तिजन्य गुटखा बरामद गरेको छ । सुराकीका आधारमा कविलासी नगरपालिका–८ अगर्वाबाट प्रहरीले पिकअप भ्यानसहित गुटखा नियन्त्रणमा लिएको जनाएको छ ।

नेपाल सरकारको कानुनअनुसार गुटखामा लेवल नभएको पाइएकाले पक्राउ गरिएको सशस्त्र प्रहरीको भनाइ छ । शुक्रबार साँझ पक्राउ गरिएको गुटखासहित पिकअप भ्यान आवश्यक कारबाहीका लागि आइतबार जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा बुझाइएको छ ।

शनिबार अबेर राति सशस्त्र प्रहरीले नेपालबाट भरततर्फ लान थालेको २० थान सिमलको काठको गोलिया बरामद गरेको छ । जिल्लाको दक्षिण पश्चिम क्षेत्र अन्तर्गत रामनगरको बिर्ताटोल हुँदै टायर गाँडामा भारत लान थालेको काठको गोलिया प्रहरीले बरामद गरेको थियो । रातको समयमा स्थानीयको अवरोधका कारण टायरगाडा र तस्कर भने फरार भएको प्रहरीले बतायो ।

नियन्त्रणमा लिएको काठ आइतबार सेक्टर वन कार्यालय मुर्तियामा बुझाइएको छ । यस्तै आइतबार बिहान मात्र नेपालबाट भारततर्फ अवैधरूपमा लैजाँदै गरेको १२ वटा गाईगोरु सशस्त्र प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । नेपाल भारत सीमा नजिकको ब्रह्मपुरी गाउँपालिका–४ भेल्हीबाट प्रहरीको गस्ती टोलीले गाईगोरुलाई नियन्त्रणमा लिएको हो ।

प्रहरीलाई देख्ने बित्तिकै गाईगोरु तस्कर भने फरार बनेका थिए । अन्दाजी १ लाख मूल्य बराबरको गाईगोरुलाई जिल्ला भन्सार कार्यालयमा बुझाइएको सशस्त्र प्रहरी १० नम्बर गणका गणपति सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक विनोदराज श्रेष्ठले बताए । ‘नेपाल भारत सीमामा निगरानी बढाएका छौं, निगरानी बढाएपछि चार दिनमा मात्र लाखौंको सामान बरामद गरेर आवश्यक कारबाहीका लागि पठाएका छौं,’ उनले भने, ‘खुला सीमाका कारण तस्करको रजगज छ, यसलाई निर्मूल पार्ने प्रयासमा छौं ।’

केही दिनअघि मात्र नेपाल भारत सीमाबाट प्रहरीले नम्बर नलेखिएको भारतीय नम्बरको ट्रयाक्टरमा १ सय ५० क्युफिट साल र टिकका चिरान काठ बोकेर भारततर्फ लाँदै गरेको अवस्थामा सर्लाही सदरमुकाम मलंगवा–५ भाँडसरको उर्लहिया दशगजा छेउबाट सशस्त्र प्रहरीको गस्ती टोलीले बरामद गरेको थियो । ट्रयाक्टरमा लाँदै गरेको काठसहित भारतको सीतामढी जिल्ला चिलरा–२ का २८ वर्षीय चालक दशरथ रामलाई नियन्त्रणमा लिई आवश्यक अनुसन्धानका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा बुझाइएको थियो ।

केही महिना अघिसम्म भारतबाट अवैधरूपमा सामान ल्याउने वा नेपालबाट अवैधरूपमा भारत निकासी हुने मालसमानमा प्रहरीकै साँठगाँठ रहने गरेको स्रोतको दाबी छ । तस्करहरूले नेपालबाट बालुवा, गाईगोरु र घरेलु मदिरा सर्लाहीको ग्रामीण भेग हुँदै भारत निकासी गर्दै आएका थिए भने भारतबाट तेल, चिनी, कपडा, हार्डवेयरका सामान र बिजुलीका सामान नेपाल भित्र्याउँदै आएका थिए । सामान्य घरायसी प्रयोगको सामानमा प्रहरीले रोकटोक र जाँच कडा पार्ने तर सेटिङमा आएको सामानको कुनै जाँच नै नहुने स्रोतले बतायो ।

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७६ १२:०१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT