दूषित ५ डेरी उद्योगमा शिलबन्दी

कान्तिपुर संवाददाता

सिरहा — दूध तथा दुग्धजन्य खाद्य पदार्थको स्वच्छतालाई बेवास्ता गरी मापदण्ड विपरीत उद्योग सञ्चालन गरेर मानव स्वास्थ्यमाथि खेलवाड गरेको भन्दै प्रशासन र खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण डिभिजन कार्यालयले सिरहाका ५ डेरी उद्योगमा शिलबन्दी गरेको छ ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय सिरहाका शाखा अधिकृत कमल आचार्य, खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण डिभिजन कार्यालय सप्तरीका प्रमुख सुरेशकुमार सिंह, घरेलु कार्यालयका नायव सुब्बा काजीमान लिम्बुसहित उपभोक्ता मञ्च, सञ्चारकर्मी सम्मिलित नेतृत्वको टोलीले जिल्लाका सिरहा नगरपालिका क्षेत्र, मिर्चैया, नरहा, चोहर्वा क्षेत्रका दूध डेरी उद्योगमा अनुगमन सुरु गरेको हो ।

बुधबार र बिहीबार दुई दिनसम्म गरेको अनुगमनका क्रममा दुध तथा दुग्धजन्य खाद्य पदार्थको स्वच्छतलाई बेवास्ता गरी मापदण्ड विपरीत संचालित जिल्लाका ५ वटा दुध डेरी उद्योगलाई टोलीले शिलबन्दी गरेको हो ।

टोलीले जिल्लाका १३ वटा दुध डेरी उद्योगमा अनुगमन गरिसकेको अनुगमन टोलीमा संलग्न जिल्ला प्रशासन कार्यालय सिरहाका शाखा अधिकृत कमल आचार्यले जानकारी दिए । उनका अनुसार तीमध्ये ५ डेरी उद्योगमा शिलबन्दी गरिएको छ । शिलबन्दी गरिएकामा अधिकांश दूध डेरी उद्योगले खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण कार्यालयबाट अनुमति लिएका छैनन् ।

टोलीले सिरहा नगरपालिका १५ स्थित लक्ष्मी डेरी उद्योग, सोही नगरपालिका ३ का बजरंग, १ नम्बर वडाका च्वाइस दही तथा आइसक्रिम उद्योगमा शिलबन्दी गरेको छ । त्यसैगरी नरहा गाउँपालिका ५ स्थित सुधा डेरी उद्योग र मिर्चैया नगरपालिका ६ स्थित जयरामनाथ डेरी उद्योगमा शिलबन्दी गरिएको छ । अन्य उद्योगलाई सचेत गराइएको छ ।

शिलबन्दी गरिएका अधिकांश उद्योगले खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण कार्यालयबाट अनुज्ञा पत्र नलिएको, उत्पादन स्थल अत्यन्त फोहोर तथा दुर्गन्धित भएको, उत्पादित खाद्य पदार्थमा लेवल नभएको र मानव स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष असर गर्ने अवैद्य स्किमड मिल्क पाउडर प्रयोग गरेको पाइएको खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण डिभिजन कार्यालय सप्तरीका प्रमुख सुरेशकुमार सिंहले जानकारी दिए ।

‘उद्योगहरूले दुध तथा दुग्ध पदार्थमा खाद्य स्वच्छतासम्बन्धी निर्देशिका २०७५ बमोजिम न्यूनतम मापदण्ड पनि पूरा गरेको पाइएन,’ डिभिजन प्रमुख सिंहले भने, ‘यस्ता उद्योगबाट उत्पादित खाद्य पदार्थले मानव स्वास्थ्यमा हानि पुर्‍याउने भएकाले बेलैमा उद्योगमा शिलबन्दी गरी कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाएका हौं ।’

निर्देशिकामा दुध संकलन र बिक्री–वितरण गर्दा कम्तीमा एल्मुनियम वा स्टेनलेस स्टिलको भाँडो प्रयोग गर्नुपर्ने, भवन तथा भौतिक संरचना राम्रो हुनुपर्ने, उत्पादन स्थलमा टायल वा मार्वल प्रयोग गर्नुपर्ने, झ्याल ढोकामा जाली हुनुपर्ने, पानीको स्वच्छ तथा स्रोत राम्रो हुनुपर्ने, कामदारले एप्रोन, मास्क प्रयोग गर्नुपर्ने उल्लेख छ ।

त्यसैगरी निर्देशिकामा ढल नालाको व्यवस्था हुनुपर्ने, हातधुने सुविधा, भण्डारण सुविधा, प्रयोगशालाको उचित व्यवस्थापन, स्यानिटेशनबारे जानकारी हुनुपर्ने, उपकरण तथा प्रशोधन यन्त्रहरू फुड ग्रेडको हुनुपर्ने लगायत उल्लेख छ । तर अनुगमन गरिएका उद्योगमा उल्लेखित मापदण्ड पूरा गरेको नपाइएको डिभिजन प्रमुख सिंहले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : भाद्र ७, २०७६ १०:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ज्वरोका बिरामी बढे

मौसम परिवर्तन र सरसफाइको अभावमा लमजुङ तथा म्याग्दीमा स्वास्थ्य समस्या । बेड अभावमा म्याट ओछ्याएर बिरामीको उपचार
आश गुरुङ

लमजुङ — सहर तथा गाउँका स्थानीयमा भाइरल ज्वरो फैलिएको छ । कतिपय परिवार नै बिरामी भएर स्वास्थ्य संस्थामा आउने गरेका छन् । स्वास्थ्य संस्थामा आउने बिरामीलाई टाइफाइड, निमोनिया र झाडापखलाको समस्या बढी छ ।

दूषित पानीको प्रयोगबाट हुने यस्ता खाले बिरामी अधिकांशमा भाइरल ज्वरो देखिएको उपचारमा संलग्न चिकित्सकहरूले बताएका छन् । लमजुङ जिल्ला सामुदायिक अस्पतालका मेडिकल अधिकृत डा. सुलोचन पन्तका अनुसार टाइफाइडका सबै बिरामीमा ज्वरो हुने भयो, निमोनिया भएका बिरामीमा पनि ज्वरो छ । झाडापखलाका बिरामीमा समेत ज्वरो रहेको उनले बताए ।

बेंसीसहरस्थित लमजुङ जिल्ला सामुदायिक अस्पताल, लमजुङ मोडेल अस्पताल, बेंसीसहर अस्पताल तथा अन्य मेडिकल तथा फार्मेसीमा ज्वरोका विरामीको भीड लागेको छ । यस्तै, सुन्दरबजार, भोर्लेटार, दुईपिप्ले, धमिलिकुवा लगायत अस्पताल साथै गौंडा, दुराडाँडा प्राथामिक स्वास्थ्य केन्द्र र गाउँगाउँमा रहेका स्वास्थ्य संस्थामा पनि उपचारका लागि ज्वारोका बिरामी बढी आउने गरेको ती स्वास्थ्य संस्थाले बताएका छन् ।

बिरामीमध्ये बालबालिका रबृद्धबृद्धा बढी छन् । युवायुवतीमा पनि उत्तिकैमात्रामा डाइफाइड, निमोनिया र झाडापखलाको समस्या छ ।

लमजुङ जिल्ला सामुदायिक अस्पतालमा लडेर हातखुट्टा भाँचिएका र मर्केर अस्पताल आउनेहरू पनि उत्तिकै छन् । ६० शैय्यको अस्पतालमा भुइँमा म्याट ओछ्याएर उपचार गर्ने गरिएको छ । करिडोरमा थप १० वटा शैय्या राखेर उपचार गराउने गरिएको छ । एक्कासी ज्वरो आएपछि इमरजेन्सीमा आउने र भर्ना हुने विरामी समेत थुप्रै रहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार ठाउँ अभावमा अलि सामान्य देखिने विरामीलाई औषधी दिएर घरमै पठाउने गरिएको छ ।

अस्पताल प्रमुख हेमन्त श्रेष्ठका अनुसार दैनिक औसतमा २ सय ८० देखि २ सय ९० बिरामी स्वास्थ्य परीक्षणका लागि आउने गरेका छन् । बढीमा दिनका ३ सय ३८ सम्म परीक्षणका लागि आउने गरेको उनले बताए । ‘धेरै बिरामीमा ज्वरो छ । ज्वरो भएका विरामीमा टाइफाइड र निमोनियाको समस्या छ,’ उनले भने । गर्मीयामको समय, बर्खायामको समय हावापानी छिनभरमै परिवर्तन हुने, खानेपानीमा फोहर मिसिएकाले पनि धेरै बिरामी पर्ने गरेका छन् ।

डा. पन्तका अनुसार दुषित पानी, दिसा मिसिएको पानी, सरसफाइमा ध्यान नदिँदा, हात नधोइ खाना खाँदा, खानेकुरामा फोहर वा दिसा मिसिएको पानी तथा किटाणु पर्दा टाइफाइड र झाडापखालाको समस्या देखिएको हो ।

यी बिरामीलाई ज्वरोको समस्या रहेको र अहिले बर्षातको समय चिसो हुने भएकाले निमोनिया पनि बढेको उनले बताए । उनले पानी फिल्टर गरेर वा उमालेरमात्रै खान, बासी सडेगलेका नखान, ताजामात्रै खान सुझाव दिए । कतिपय युवायुवतीले बजारका जंकफुडहरू बढी खानाले पनि समस्या देखिएको उनले बताए ।

बेनीमा रगतमासीको प्रकोप
म्याग्दी– सदरमुकाम बेनीमा वितरण गरिएको खानेपानी प्रदुषित हुँदा पखला लाग्ने तथा दिसामा आउँ ( रगतमासी/मासी) पर्ने रोग प्रकोपको रुपमा फैलिएको छ ।

बेनी नगरपालिका वडा ७ र ८ बेनीबजार क्षेत्रमा भदौ २ देखि आउँ पर्ने रोग प्रकोपको रुपमा फैलिएको हो । शुक्रबारसम्म बेनी अस्पतालमा १५ जना विरामी भर्ना भई उपचार गरिरहेका छन् । छुट्टै ४५ जना आउँका बिरामीले इमर्जेन्सीमा भर्ना भएका छन् । एक सयबढी आउँका बिरामीले ओपीडीमा स्वास्थ्य परीक्षण गरी औषधी खाएका छन् ।

‘भदौ ३–५ गते १५ जनाबढी पखाला र आउँले शरीरमा पानीको मात्रा कम भैसकेका र मुखबाट औषधि खुवाउन नसकिने बालबालिका भर्ना भएका छन्,’ बेनी अस्पताल इन्डोर विभागकी नर्सिङ अधिकृत शिला खरेलले भनिन, ‘बढी बिरामी आकस्मिक सेवा लिएर फर्केका छन् । ओपीडीमा पनि उत्तिकै भिड छ ।’

१८ हजारबढी जनसंख्या रहेको बेनी बजारमा मात्र एक्कासी आउँका बिरामी देखिएपछि अस्पतालले आपतकालिन् बैठक राखेर बिरामी राख्ने बेड, औषधि तथा स्वास्थ्यकर्मीलाई तयारी अवस्थामा राखेको जनाएको छ । ‘एउटै क्षेत्रका धेरै जना बिरामी एक्कासी एउटै रोगबाट ग्रसित भै अस्पताल आएपछि प्रकोप घोषणागरी नियन्त्रणमा जुटेका छौं,’ बेनी अस्पतालका सूचना अधिकारी प्रकाश सुवेदीले भने, ‘स्वास्थ्यकर्मी, औषधी र बेडलाई थपेर राखेका छौं । पानीजन्य रोग भएकोले बेनी खानेपानी संस्थासँग मिलेर खानेपानीको ल्याब टेस्ट गरिरहेका छौं ।’

बेनी–जोमसोम सडक विस्तार क्रममा पाइपलाइनमा क्षति पुगेपछि लामो समय खानेपानी अवरुद्ध भएको थियो । उक्त समय बाहिरी स्रोतबाट व्यवस्थापन गरिएको पानी पानी प्रदुषित हुँदा आउँ रोगको प्रकोप देखिएको हो ।

बेनीका एक हजार ३३ घरधुरीका १८ हजार ५ सय ९७ जनालाई खानेपानी वितरण गरेको बेनी खानेपानी उपभोक्ता संस्थाले सेडिमेन्टेसन तथा स्लोस्यान्ड फिल्टर हुँदै डिसेन्फेक्सन प्रक्रियाबाट पानी वितरण गर्दै आएको छ । खानेपानी अवरुद्ध भएपछि आपतकालिन रुपमा बाह्य सोतलाई सोझै वितरण लाइनमा जोडेको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र ७, २०७६ ०९:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्