१२ फिट लामो टुपी

भरत जर्घामगर

सिरहा — मानिक दहका त्यागी विष्णु दास बाबाको सय वर्ष पूरा गरेको बताउँछन् । उनको टुपी भने १२ फिट लामो छ । उनी बाबा सूर्यदेव यादवबाट त्याग, तपस्यापछि ‘विष्णु बाबा’ मा दरिएका हुन् ।

धनुषा, कलुवामारका उनी २५ वर्षको उमेरदेखि त्याग, तपस्या, आरधनामा हिँड्दै पछिल्लो ४० वर्षदेखि मानिक दह महादेव मन्दिरमा सहयोगीका साथ बस्दै आएका छन् । पौराणिक मानिक दहको डिलमा पाका वृक्षले घेरिएको महादेव मन्दिर परिसरमा उनको आश्रम छ । विभिन्न प्रजातिका वनस्पतिको वृक्ष ४० वर्षअघि उनैले रोपेर हुर्काएका हुन् ।


बिहान ३ बजे प्रातकालमा ब्युझेपछि उनको अध्यात्मिक कर्म सुरु हुन्छ । एक घण्टा नित्य कर्मपछि उनी बिहान ६ बजेसम्म ध्यानमा हुन्छन् । बिहान ९ बजेसम्म मन्दिरमा पूजापाठपछि उनी बुढ्यौली शरीरलाई भजनकीर्तनमा लगाउँछन् । जाडो होस वा गर्मी, हरेक बिहान उनी मानिक दहमा डुबुल्की मार्छन् । दिनमा भोजनपछि उनै सहयोगी शिष्यहरूसँग गफिन्छन् । साझ ३ घण्टा भजनकीर्तनमा रमाउँछन् । राति २ घण्टा ध्यानमग्न पछि उनी विश्राम लिन्छन् । ११५ वर्षे उमेरसम्म पनि उनी कहिल्यै बिरामी परेका छैनन् । उनी भन्छन्, ‘यो ध्यान, तपस्या र आरधनाको प्रतिफल हो ।’ अहिलेसम्म उनी ठमठमी हिड्छन् ।


त्यसो त उनको तपस्या लीलाको अनौठो कहानी छ । आफु बालकै छदा बुबा अनुप अधिकारी यादव र आमा गिरिजादेवीको निधन भयो । उनका बुबाको डेढ बिघा जग्गा थियो । बालकैमा बुबाआमाको निधनपछि काका खटरले हुर्काए । पछि जग्गा जमिन उनै काका छोरालाई छाडेर उनी तपस्यामा निस्किए ।

‘सानैदेखि मन्दिर, कुटीमा साधुसन्तकोमा गएर रमाउथेँ,’ उनले भने, ‘भागेर कुटी जान्थे“, काकाहरू आएर घर लैजान्थे ।’ यो क्रम धेरै वर्षसम्म चल्यो । २५ वर्षको भएपछि बिहेको कुरा चल्न थाल्दा घर छाडेर तपस्याका लागि भागेको उनी बताउँछन् । उनी सिरहाको उत्तरवर्ती घना चुरे जंगल क्षेत्रको चिसापानीमा भालु बाबाको शरणमा पुगेका थिए । चिसापानीमा भालु बाबा तपस्यामा बसेका थिए ।

पछि त्यो ठाउँको नाम भालु खोला रहन गयो । उनी ७ वर्षसम्म भालु खोलाको चिसोपानीमा बाबासँगै तपस्यामा बसे । त्यसपछि तपस्वी क्रम अझ बढेको उनी सुनाउँछन् । भारतको त्रिशुला पुगेर दुई वर्ष अग्नि तपस्या गरे । गर्मी महिनामा चारैतिर आगो बालेर बीचमा बसी उनी तपस्या गर्थे । भारतकै हाजिपुरमा १२ वर्षसम्म पानीमा टाड बनाएर ध्यानमा लीन भए ।

अग्नि र चिसोपानीको कठोर तपस्यापछि शिष्य र भक्तजनलाई उनले १२ सय मन चामलको भण्डारा खुवाए । भारतको त्रिशुला, ललमनिया, लदनियालगायत नेपालको पत्थगाढा, खप्टेडाडा, विष्णपुरा ७ स्थानमा उनका कुटी छन् । पछिल्लो ४० वर्षदेखि मानिक दह आश्रममा बस्दै आएका उनका अनगिन्ती शिष्य छन् ।


तिनै शिष्यले पठाएको अन्न पानी अहिले पनि उनका आश्रम पुग्ने भक्तजन, तीर्थयात्रीलाई निःशुल्क भोजन गराउँछन् । हरेक वर्ष चैत ३० देखि वैशाख १ गतेसम्म उनी मानिक दह मेला आउने भक्तजनलाई भोजन गराउँछन् । त्यसैगरी गरिब, असहायलाई आश्रममा लक्ष्मीपूजालगायतका पर्वहरूमा भोजन गराउँछन् । गरिब, असहाय र तीर्थयात्रीलार्ई भोजन गराउन पाउँदा खुसी लाग्ने उनले बताए ।


अध्यात्ममा लागेदेखि अयोध्या, बद्रीनारायण, रामेश्वर आश्रममा बसिसकेका उनी अध्यात्मले समाजलाई विखण्डन हुनबाट जोगाउने र सामाजिक मर्यादा कायम गराउन सहयोग पुग्ने बताउँछन् । ‘ध्यान र तपस्या हरेक मानवका लागि अत्यावश्यक छ,’ उनी भन्छन्, ‘नियमित ध्यान र तपस्याले अलौंकिक संसारमा पुर्‍याउँछ ।’ नागरिकताको प्रमाणपत्रहरूसमेत नबनाएका उनले पाको उमेरको प्रमाण १२ फिट लामो टुप्पी र बुढ्यौली शरीर भएको बताए ।

२५ को हुँदा टुप्पी पाल्न थालेका उनले कपाल खौरिए पनि टुप्पी राखेका छन् । उनी टुप्पीलाई मर्यादा गर्छन् । गुजुल्टो पारेको टुप्पीलाई उनका सहयो रामपरीक्षण महतो, कप्लेश्वर दासलगायत पाँच सहयोगीले खोलेर देखाए । १०८ विष्णु दास बाबा नाम कहलिएका उनले तपस्वी, साधु सन्तलाई नागरिकता, शैक्षिक प्रमाणपत्र आवश्यक नभएको बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ ११:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

शृंखलाबद्ध हत्या,फेला परेनन् अपराधी

नगर क्षेत्रमा शृंखलाबद्ध रुपमा आपराधिक घटना भइरहदा पनि प्रहरी प्रशासनले सुरक्षामा चासो नदेखाएको भन्दै मोरङको पथरी शनिश्चरेमा स्थानीयको प्रदर्शन, दिनभर तनाव
विनोद भण्डारी

विराटनगर — मोरङको पथरी शनिश्चरे नगर क्षेत्रमा शृंखलाबद्ध रूपमा आपराधिक घटना भइरहँदा पनि प्रहरी प्रशासनले सुरक्षामा चासो नदेखाएको भन्दै स्थानीयले प्रदर्शन गर्दा मंगलबार दिनभर तनाव भयो  । प्रदर्शनकारीले इलाका प्रहरी कार्यालयमा ढुंगा प्रहार गरेका थिए  ।

प्रदर्शनकारीले इलाका प्रहरी कार्यालयमा ढुंगा प्रहार गरेका थिए । त्यसपछि प्रहरीले तीन राउन्ड हवाई फायर गरेर भीड तितरवितर पारेको थियो ।

प्रदर्शनकारीले पथरी नगरपालिका र उद्योग वाणिज्य कार्यालयमा ताला लगाएर यातायात अवरुद्ध गरेका थिए । स्थानीयले सोमबार पनि प्रदर्शन गरेका थिए । प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच पटकपटक झडप हुुँदा प्रहरीले लाठीचार्ज र केही सेल अश्रुग्यास प्रयोग गरेको थियो ।

प्रदर्शनकारीका प्रतिनिधि, प्रहरी नायब उपरीक्षक नवराज ढुंगाना र नगर प्रमुख दिलीपकुमार राईबीच भएको वार्तापछि यातायात सञ्चालन भएको थियो । घटनाको निष्पक्ष छानबिन गर्न समिति गठन गर्ने र दोषी पत्ता लगाई कानुनी कारबाही गर्ने सहमति वार्तामा गरिएको थियो ।


पथरी शनिश्चरे १ त्रिवेणी चोकको साझा लाइनमा डेरा गरी बस्ने एसआरएस कस्मेटिक एन्ड गिफ्ट हाउस सञ्चालिका रिना बस्नेतको गत शनिबार रहस्यमय मृत्यु भएको थियो । प्रहरीले गम्भीर रूपमा अनुसन्धान नगरेको भन्दै स्थानीयले विरोध गरेका थिए ।

स्थानीयवासी सडकमा उत्रिएपछि प्रहरीले रिनासँग पटकपटक टेलिफोन सम्पर्कमा रहँदै आएका सुन्दर हरैचा ३ का कमल नेपाललाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । वैशाख ६ गते राति पथरीमा भएको सांगीतिक कार्यक्रम हेरेर १३ वर्षीय छोरा साइमनसँगै ११ बजे फर्किएकी बस्नेत भोलिपल्ट बिहान आफ्नै कोठा अगाडि बाटोमा निर्वस्त्र रूपमा मृत फेला परेकी थिइन् । टाउकोमा चोट लागेको अवस्थामा घोप्टो परेको शव बिहान स्थानीयले देखेपछि प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । प्रहरीले हत्या नै भएको कुराको प्रमाण फेला परिनसकेको बताउँदै आएको छ । तर स्थानीय र उनका आफन्तले नियोजित हत्या भएको दाबी गरेका छन् ।

रिनाका जेठाजु दुर्गाबहादुर बस्नेतले कसैले उनको टाउकोमा प्रहार गरी हत्या गरेको दाबी गरेका छन् । रिनाको शव पोस्टमार्टमका लागि बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान लगिएको छ । प्रहरीका अनुसार पोस्टमार्टम रिपोर्ट आएको छैन । रिनाका पति सन्तोष वैदेशिक रोजगारीको सिलसिलामा दुबईमा छन् ।

शृंखलाबद्ध आपराधिक घटना हुँदा पनि प्रहरी प्रशासनको अनुसन्धान फितलो भएको र शान्ति सुरक्षामा गम्भीरता नदेखाएको स्थानीयको आरोप छ । पथरी नगरकी उपप्रमुख यमुना विष्ट बा“स्तोलाको अगुवाइमा संविधानसभा सदस्य चण्डीप्रसाद राईसहितका जनप्रतिनिधिको टोलीले इलाका प्रहरी चौकीका प्रमुख निरीक्षक कमल बजगाईंलाई गम्भीर हुन सुझाएको थियो । बजगाईंले घटनाको सूक्ष्म अनुसन्धान भइरहेको र पोस्टमार्टमको रिपोर्ट आएपछि वास्तविकता बाहिर आउने बताए ।

यसअघि नगरको पथरी बजारमा सञ्चालित सिक्का बारमा आएका पथरी शनिश्चरे ७ का २७ वर्षीय षडराज तामाङको पनि यस्तै प्रकारको रहस्यमय मृत्यु भएको थियो । तामाङको पनि टाउकामा चोट लागेको र घोप्टो परेको अवस्थामा राति सडकमा शव फेला परेको थियो ।

त्यसअघि सुस्त मनस्थितिकी रमा बरालको पथरी बजार क्षेत्रको पीपलबोट चोकमा शव फेला परेको थियो । बजारको पश्चिममा रहेको श्रीजंघा वनमा पथरी शनिश्चरे १ का २५ वर्षीय गोविन्द दर्नालको पनि हत्या भएको थियो । त्यही स्थानमा अर्का एक अज्ञात व्यक्तिको पनि हत्या भएको थियो । ती घटनामा संलग्न कसैलाई पनि प्रहरीले पक्राउ गर्न सकेको छैन ।

त्यस्तै नगरको जिरीखिम्ती टोलभन्दा पश्चिम उत्तरको जंगलमा झापाकी एक महिलाको शव फेला परेको थियो । पथरी प्रहरीकै कार्यक्षेत्रभित्र कानेपोखरी जंगलमा भारतीय एक महिलाको शव पनि हत्या गरेको अवस्थामा फेला परे पनि कोही पक्राउ परेका थिएनन् । नगरमा एकपछि अर्को शंकास्पद हत्या भए पनि प्रहरीले अनुसन्धानमा गम्भीरता नदिएपछि प्रहरी प्रशासनविरुद्ध सडकमा उत्रिनुपरेको स्थानीयले बताए ।

पथरी उद्योग वाणिज्य संघ र लायन्स क्लब अफ पथरी र लायन्स क्लब अफ पथरी योङ हर्ट नामक संस्थाको अगुवाइमा स्थानीयले प्रहरी र नगरपालिकालाई सोमबार ज्ञापनपत्र बुझाउँदै पथरी उद्योग वाणिज्य संघकी पूर्वउपाध्यक्ष कविता पराजुलीको संयोजकत्वमा २५ सदस्यीय संघर्ष समिति बनाएर चरणबद्ध आन्दोलन गर्ने घोषणा गरिएको छ ।


उनीहरूले सुन्दरहरैंचाका एक युवाले रातिसम्म बारम्बार फोन गरेको रिनाका छोरा साइमनले जनाए पनि उनलाई अनुसन्धानको दायरामा नल्याइएकोप्रति स्थानीय आक्रोशित बनेका थिए । त्यसपछि प्रहरीले नेपाललाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । सुन्दरहरैंचा घर भएका प्रेमी भनिएका नेपालले राति अबेरसम्म आमालाई फोन गरेको र उनी दिउँसैदेखि तनावमा रहेको छोरा साइमनले बताउँदै आएका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ ११:१४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्