संसद नै मूल बाटो

विश्वप्रकाश शर्मा

काठमाडौँ — कम्युनिस्ट कोही छौ भने यो देश छाडेर गए हुन्छ’, अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ट्विट देश निकालाको लवजमा थियो । ‘अमेरिकी साम्राज्यवाद मुर्दावाद’ भन्दै मुठी बटार्दै विद्यार्थी जीवन काटेका, डिभी भरेर पछि अमेरिका पुगेका मेरा थुप्रै कम्युनिष्ट साथीहरूको अनुहार सम्झिएँ । ट्रम्पको टिप्पणीले तिनलाई पक्कै दुःखित तुल्यायो होला ।

तर ती मित्रहरूप्रति सहानुभूति राखिरहँदा ‘तिम्रो अमेरिका तिमी नै राख, कम्युनिष्ट सरकार भएको मेरै सुन्दर देश नेपाल फर्किन्छु’ भनेर कोही एकजना मात्रैले पनि हिम्मत गर्लान् भनेर म आशा किन राख्दिन भने ती प्रायः सबैको हृदयमा रेडबुकको रङ खुइलिइसकेको छ । परिपक्व ढंगले ती ज्ञान राख्छन्, कम्युनिस्ट नाम मनस्थितिबाट हटाउन एकदमै साह्रो छ । तर कम्युनिष्ट दर्शनको बाटो हिँडेर देश र दुनियाँ बदल्न झनै गाह्रो छ । इतिहासको बहिखातामा तिनले पढेका छन्, कैयौं अनुहार जसले दुनियाँ बदल्ने नारा दिए, तर अन्त्यमा आफै बदलिए ।


इतिहास, सिद्धान्त र तथ्य

ती बदलिनु, कम्युनिष्ट दर्शनलाई धोका थियो, तर मानव सभ्यताप्रति बेइमानी थिएन । पूर्वी युरोपका अधिकांश कम्युनिष्ट पार्टी इमानदारसँग बदलिए । सुरुमा कम्युनिष्ट नाम अनि क्रमशः ‘कम्युनिष्ट काम’ त्यागे । सैन्य ट्यांकको फलामे दिवारबाट निक्लिएर युक्रेनहरूले स्वतन्त्रताको परेवा उडाइरहेको क्षण सोभियत संघ दुनियाँको नक्साबाट धुवाँझैं उडेर इतिहासमा विलिन भइरहेको थियो ।


बर्लिनको पर्खाल ढालेर कार्ल मार्क्सको जर्मनीमा पूर्व र पश्चिमका आफन्तले अँगालोमा बेरिएर उद्घोष गरे, ‘कम्युनिष्ट दर्शनले दुनियाँ बदल्न सक्दैन, हामी लोकतन्त्रको बाटोबाट मानव समुन्नति निर्माण गर्छौं’ । लामै हन्डर खाएपछि मात्रै दुनियाँका दर्जनौं देशले कम्युनिष्ट दर्शनलाई बुझे अनि थन्क्याए पुस्तकालयको पुरानो र्‍याकमा ।


इतिहास, सिद्धान्त र तथ्य यही सत्य बोलिरहेका छन् । तर हामी सत्ता र विद्रोह दुवैतिर ‘कम्युनिष्ट पार्टी’ बोकिरहेका छौं । दुबैको एउटै नाम छ– नेकपा, झण्डा उही कचिया र हथौडा, अभिवादन एकै लालसलाम, आदर्श उनै मार्क्स, एंगेल्स, लेनिन, स्टालिन र माओ । तर एकै गोत्रका यी दुईको टकराव झेलेर देशगणना गरिरहेको छ, उर्वर युवाहरूको लास एक, दुई, तीन...!


कम्युनिष्ट नाम, काम र धामको भूत, भ्रम र भविष्यबाट मुक्त हुन सामान्य नेपालीलाई अझै केही हन्डरबाट गुज्रनुपर्ने हुनसक्छ । किनभने प्रधानमन्त्रीसमेत भइसकेका एक ख्याति प्राप्त विद्वान, मार्क्सवादका व्याख्यातालाई मार्क्सवादको भ्रमबाट मुक्त हुन ४० वर्ष लाग्यो ।


नेपालको अग्रगतिको बाटो कम्युनिष्ट दर्शन होइन भनेर बुझ्न ४० वर्ष लगाउने कस्ता विद्वान ? भन्ने प्रश्नमा अलमलिनुभन्दा आजको पुस्ताले यस्ता बदलावलाई सकारात्मक सन्देशका रूपमा लिनुपर्छ । नकारात्मक सन्देश त के हो भने एकातर्फ विप्लवलाई कम्युनिष्ट दर्शनको हिंसा र दल विशेषको ‘सर्वहाराको अधिनायकवाद’ त्यागेर आऊ भन्ने तर अर्कोतर्फ जतनका साथ ‘कम्युनिष्ट दर्शन’ च्यापिरहने । कम्युनिष्ट शब्दावली सापट लिएर भन्नुपर्दा विसर्जनवादी भएर ‘संसदीय भास’मा चुर्लुम्म भइसके, तर मनमा, मस्तिष्कमा, टोपीमा, कन्दनीमा र पटुकीमा कम्युनिष्ट दर्शन कसिएकै छ । त्यसको प्रमाण निषेधको राजनीति र अधिनायकवाद उन्मुख व्यवहार हो ।


एक प्रश्नमा घोत्लिऊँ । संसदीय लोकतान्त्रिक व्यवस्थालाई विप्लवको बन्दुकबाट खतरा बढी कि कमरेड केपी ओलीहरूको व्यवहारबाट ? संसदीय व्यवस्थाको असफलताको जगमा विप्लव उनको भाषाको ‘वैज्ञानिक समाजवाद’ स्थापना गर्न चाहन्छन् । तर यो व्यवस्था उनको कामनाले असफल हुने छैन, भयो भने तिनका कारण हुनेछ, जसको मुखमा लोकतन्त्र र बगलीमा स्टालिनवाद छ । गलत बाटोमा विप्लव विलकुलै प्रस्ट दृष्टिकोणसाथ इमानदार देखिन्छन् ।


तर सत्तारुढ कम्युनिष्ट नेतृत्वभित्र कम्युनिष्ट दर्शनको ‘ह्याङओभर’ र लोकतान्त्रिक संविधानको हस्ताक्षरको द्वन्द्व चलिरहेको छ । परिणाममा यी न पूर्ण कम्युनिष्ट रहे, न पूर्ण लोकतन्त्रवादी भए । त्यसैले प्रधानमन्त्रीको लेख ‘देश बदल्ने बाटो’ मा एक भारी शब्द भेटिन्छ । तर ‘देश बदल्ने संसदीय लोकतन्त्रको बाटो’ भनेर सैद्धान्तिक प्रस्टता देखिन्न । तब ठिक यहींनेर मदन भण्डारीको अभाव खड्किन्छ ।


मदन भएको भए नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलन यतिविधि द्विविधाग्रस्त सायद हुने थिएन । बहुदलीय जनवादका प्रणेताले संसदीय प्रणालीको बाटोलाई सैद्धान्तिक आवरणमात्रै दिनु भएन, त्यतिबेलाको ‘र्‍याडिकल थट’ लाई रेडकार्पेटमा हिँडाएर मार्क्सवादको बन्द ‘सेल्टर’ बाट खुलामञ्चमा उतार्नुभएको थियो । उहाँ रहिरहेको भए कमरेड प्रचण्डका शब्द विश्लेषण गर्दा ‘सायद दसवर्षे जनयुद्ध नहुन सक्थ्यो’ ।


त्यस्तो परिस्थितिमा विप्लव आज क्रान्तिकारी दुस्साहसको बाटोमा होइन, शान्तिपूर्ण सिर्जनाको बाटोमा हुनसक्थे । मदनले भन्नुभएकै थियो, सिद्धान्तका लागि जीवन होइन, जीवनका लागि सिद्धान्त हुनुपर्छ । तर आज सत्ता प्राप्तिपछि बहुदलीय जनवादलाई कात्रो ओढाएर कमरेडहरूले जीवनको उर्वरतालाई होइन, सैद्धान्तिक अलमलको ‘गोविन्द गाई’ लाई अघि लगाउन खोजेको देखिन्छ । त्यसैले हामीले टिप्पणी गरेका हौं, हामी जीवनको खबर खोज्दैछौं, कमरेडहरू मृत्युको समाचार बाँडिरहनुभएको छ ।


मदन हुनुहुन्थ्यो भने संसदलाई संवादको साझा थलो बनाएर सबैथरी ‘र्‍याडिकल फोर्स’को सामयिक रूपान्तरणलाई सायद सम्भव तुल्याउनु हुन्थ्यो । कम्युनिष्ट ‘ट्रेडमार्क’ छाड्ने साहस गर्न सक्नुहुन्थ्यो । ‘जबज’मा ‘जम्प’ गरिरहँदाको उहाँको गतिशीलताले संसदीय व्यवस्था र संसदलाई के जातिको टाउको राखेर अर्को के जातिको मासु बेच्ने पसल भनेर गरिने शास्त्रीय आरोपलाई खारेज गरिसकेको थियो ।


संवेदना र समाधान

मदनका उत्तराधिकारीहरूले संसदीय लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण गर्न महत्त्वपूर्ण ढंगले साझेदारी गरे, जसको हामी प्रशंसा गर्छौं । तर सत्ताको नेतृत्व गरिरहेको यो घडी संसदीय व्यवस्थाप्रति आम नागरिकको आस्था बढ्नेगरी कार्य गरिरहेका छैनन् । बरु संसदलाई कहिले कार्यपालिकाको लाचार छाया बनाएका छन् त कहिले साझा र गम्भीर दायित्वबाट विमुख पारेका छन् । ताजा उदाहरणमा जाऊँ ।


मुलुक बाढीले डुबेका बेला करिब १० दिनको घरविदा बसेर संसद आज ‘सिंहदरबार’ पस्दैछ । के जिम्मेवार संसदको कर्तव्य निर्वाह भयो, यसबाट ? प्रतिपक्षले विपत्को घडीमा संसदले सरकारलाई निर्देशित गर्न र सघाउन लिखित प्रस्तावसाथ अन्य विवाद र बहसलाई स्थगन गर्न प्रस्ताव दर्ता गर्‍यो । तर दर्जनौंको मृत्युमा न एक मिनेट मौनधारण गर्‍यो संसदले, न आवश्यक छलफल भयो, न कुनै निर्णय न कुनै साझा संकल्प । मानवीय पीडाप्रति कुनै संवेदना नराखी संसदको ढोकामा ताला ठोकेर घरतिर लाग्दा त्यसले संसदप्रति नागरिकको आस्थालाई अभिवृद्धि गर्‍यो कि संसदप्रति वितृष्णा बढाउन चाहनेहरूलाई बल पुर्‍यायो ?


विगतमा हामीले कैयौं कमजोरी पालैसँग गर्‍यौं, जसले संसद र संसदीय व्यवस्थाप्रति आलोचना र नेताहरूप्रति वितृष्णा बढायो । पछि शान्ति स्थापना, संविधान निर्माणजस्ता विषयमा अनेक फरक मतका बाबजुद मुख्य दल एक ठाउँ उभिएर संसदलाई बहुसंख्यक नेपालीको भावना बमोजिम सार्थक लक्ष्यमा पुर्‍याए । विगतका कमजोरी आत्मसात गर्दै संसदीय प्रणालीलाई परिमार्जित गर्ने निर्णयमा एक भए ।


निरन्तरको परिमार्जनले नै बलियो बन्छ, संसदीय व्यवस्था । सत्ता–प्रतिपक्षबीच अनेक विमतिका बाबजुद आवश्यकताका बेला राजनीतिभन्दा माथि उठेर, दलभन्दा देशलाई प्रधान बनाउँदा मात्रै संसदप्रति नागरिकको विश्वास जीवन्त राख्न सकिन्छ । तब मात्रै संसद कसैले भनेको ‘मासु बेच्ने पसल’ होइन, सबैको अपनत्वको मूल बाटो बन्न सक्छ ।


प्रतिपक्षको प्रश्न

तत्कालीन माओवादी विद्रोहलाई बल प्रयोगबाटै सिध्याउने भनेर गरिएको प्रयत्नको सुरुवातमा र पछि हिंसाको शान्तिपूर्ण समाधानका लागि संसदमा कांग्रेस, एमाले ‘एक’ भएर उभिए । त्यसले संसदलाई बलियो बनायो, संसदीय प्रक्रियाबाटै द्वन्द्वको निकास हुनसक्ने मान्यतालाई स्थापित गर्‍यो ।


त्यसबेला नेतृत्व गरेको आजको प्रतिपक्ष यतिबेला सोध्न चाहन्छ– नागरिकले दिएको मत मुलुकका प्रधान पदहरूमा विराजमान हुनु भनेर मात्रै हो या मुलुकका प्रधान समस्या हल गर्न समर्थ हुनु भनेर पनि हो ? विप्लव विद्रोहबारे सत्तारुढ कम्युनिष्ट पार्टीको केन्द्रीय समितिको बैठक बसेर निश्चित धारणा आउनुपर्छ कि पर्दैन ? प्रतिपक्ष सहितको साथ गाँसेर संसदमार्फत समाधान खोज्नुपर्छ कि पर्दैन ? सीके राउतसँगको सम्झौता कार्यान्वयन विवादास्पद दोस्रो बुँदासँगै टुंगियो कि भूमिगत केही पाक्दैछ ? संसदले केही थाहा पाउनु पर्दैन ? दुई तिहाइको सिरानी हाल्न उपेन्द्र यादवसँग गरिएको सम्झौता, स्वास्थ्य मन्त्रालयको ‘स्लाइन’ चढाएपछि रात गई बात गई कि अर्को मधेस विद्रोहको प्रतीक्षा ?


संसदलाई संवाद, बहस, निकास र विकासको मञ्चकारूपमा बुझ्न सरकारले जति उदारता र हार्दिकता राख्छ, राष्ट्रले उति नै गति लिन्छ । सरकारलाई सफल हुन त्यसले मार्गप्रशस्त गर्छ । निषेध र आवेगले बहुमतको विवेकलाई बन्धक बनाउन सक्छ । तर संसद र संसदीय लोकतन्त्रको सौन्दर्यमा सुवास भर्न सक्दैन ।


@bishwaprakash77 प्रकाशित : श्रावण ८, २०७६ ०८:२०

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कांग्रेस जागरणसँगै अधिवेशन

विश्वप्रकाश शर्मा

प्रमुख प्रतिपक्षी दलको भूमिका देशले प्रभावकारी अस्तित्वका साथ खोज्नु यस बेला विशेष रूपले सान्दर्भिक भएको छ । कम्युनिस्ट पार्टीको सरकारले राष्ट्रिय जीवनका अनेक क्षेत्रमा हस्तक्षेप बढाउँदै लगेपछि प्रतिपक्षी दलले त्यसको दृढ प्रतिवाद गरोस् भन्ने जनअपेक्षा बढ्नु स्वाभाविक हो ।

नेपाली कांग्रेससँग नागरिकका कैयौं गुनासा थिए र छन्, पटकपटक मुलुकको नेतृत्व गरेको दलसँग कतिपय सन्दर्भमा प्रश्न र गुनासा हुनु स्वाभाविक हो तर नागरिक पंक्ति के कुरामा कांग्रेससँग सदैव ढुक्क र विश्वस्त देखिन्छ भने कांग्रेसले लोकतन्त्रका मानकहरूमाथि न हस्तक्षेप गर्छ न त सत्तालाई बलियो बनाउने भ्रममा लोकतान्त्रिक मूल्यविरुद्ध कसैसँग सम्झौता गर्छ । त्यसैले सपनाको कम्युनिस्ट सत्तासँग छोटो समयमै मोहभंग भएको विशाल नागरिक पंक्ति यति बेला कांग्रेसतर्फ भरोसाको नजर घुमाउँदै छ र त्यो पंक्तिले आफ्नो सैद्धान्तिक विश्वासको रक्षा गर्न सक्ने प्रतिपक्षी दलको घरेलु जीवनप्रति पनि खुलेर चासो राख्न थालेको छ । यो बिल्कुलै स्वाभाविक किन छ भने एउटा लोकतान्त्रिक दलको जीवन उसको घरेलु मामिला मात्रै होइन, आम सरोकारको विषय पनि हो ।

कांग्रेस अब कसरी अघि बढ्छ ? अधिनायकवाद–उन्मुख सत्ताकांक्षालाई रोक्न कस्तो पहल गर्छ ? घरेलु जीवनलाई कसरी व्यवस्थित गर्छ ? अन्तरिम व्यवस्था कि महाधिवेशनमा प्रवेश गर्छ । ‘पञ्चायती’ विधेयकहरूलाई निस्तेज कसरी तुल्याउँछ ? जागरण अभियानको दोस्रो चरणको स्वरूप के हुनेछ ? यस्ता आम जिज्ञासा कांग्रेसतर्फ केन्द्रित हुन थाल्नु भनेको कांग्रेसप्रति नागरिक आशाको पुनर्जागरणको चरण हो । कांग्रेस पार्टी परिवारले समस्याको बिस्कुन सुकाएर आवेगसाथ होइन, रूपान्तरणको ऐक्यबद्ध जागरणसाथ त्यो आशालाई विश्वासमा बदल्नु छ ।

'जबज’ जनवादी केन्द्रीयताले निलेपछि !
नेपाली कांग्रेससामु यतिबेला प्रधान दुई कार्यभार छन् । पहिलो, पार्टीको संशोधित विधानअनुरूपका संरचना राष्ट्रव्यापी रूपमा निर्माण गर्ने घरेलु कार्यभार । दोस्रो, मुलुकको संविधान रक्षार्थ आफ्नो राष्ट्रिय भूमिकालाई समयको मागबमोजिम प्रभावकारी बनाउने दायित्व । विभागहरूलाई पूर्णता, भ्रातृ संस्थाहरूको व्यवस्थापन, प्रशिक्षणलाई गति, जागरण अभियानको दोस्रो चरणको तयारी र चौधौं महाधिवेशनको पृष्ठभूमि निर्माण पहिलो कार्यभारभित्रै पर्छन् । घरेलु कार्यभारलाई व्यवस्थित सम्पादन गर्न सक्दा त्यसले दिने संगठित ऊर्जाले राष्ट्रिय कार्यभार निर्वाह गर्न गतिशीलता दिनेछ । वर्तमान सरकारले लोकतान्त्रिक संविधान र कम्युनिस्ट दर्शनको शासकीय बाटोबीचको अन्तर्द्वन्द्वमा लोकतन्त्रलाई ‘लिप सर्भिस’ र शास्त्रीय बाटोमा लगिरहेको छ । एउटा मात्रै मुद्दा भए त्यसलाई घटनाका रूपमा लिन मिल्थ्यो तर अनेक घटना र दर्जन विधेयकका शृंखलाले घटना होइन, प्रवृत्तिलाई प्रतिनिधित्व गर्छ ।

निषेधको राजनीति र अधिनायकवाद–उन्मुख आकांक्षा यो सवा वर्षको सार हो वर्तमान सरकारको । यद्यपि प्रतिरक्षामा दिइने तर्क बलिया छन्– १४ वर्ष जेल बसेको, लोकतान्त्रिक संविधानका पानापानामा हस्ताक्षर गरेको र जनताबाट निर्वाचित भएको ! यथार्थ के हो भने वर्तमान सरकार प्रमुख संसदीय लोकतान्त्रिक प्रणालीको माग गरेर १४ वर्ष जेल बस्नुभएको थिएन । इतिहासको तीतो सत्य स्मरण गर्नुपर्दा बल प्रयोगबाट राज्यसत्ता हासिल गर्ने र सर्वहाराको अधिनायकवाद स्थापना गर्ने घोषित लक्ष्यका साथ भएको झापा विद्रोहले जेल पुर्‍याएको थियो उहाँ र उहाँका सहयोद्धाहरूलाई । त्यतिका वर्ष जेल बस्दै गर्दा उहाँको पार्टीले संसदीय लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धाको बाटो अंगीकार गरिसकेको थिएन ।

मदन भण्डारी नाम गरेको एउटा जिउँदो नायकले मार्क्सवादको अस्थिपञ्जरमा बहुदलीय जनवादको आत्मालाई ‘ट्रान्सप्लान्ट’ गरेपछि उहाँहरूको कार्यदिशा संसदीय लोकतान्त्रिक मार्गमा समाहित भएको हो तर २०७५ जेठ ३ देखि त्यही जबजलाई खोपाको भीमसेन बनाएपछि लोकतान्त्रिक संविधानका पानापानामा गरेको हस्ताक्षरको मसी मात्रैले अधिनायक आकांक्षालाई छेक्न कसरी पो सक्छ र ? रह्यो जनताबाट निर्वाचित भएको तथ्य, जो सत्य हो तर सवा वर्षको शासनले व्यवहारत: पुष्टि गरेको छ– लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट निर्वाचित हुनु र लोकतान्त्रिक चरित्रको हुनु एउटै कुरा होइन ।

राष्ट्रिय जागरणको सार्थकता
कम्युनिस्ट पार्टीको मूल नेतृत्वमा अधिनायकवादी आकांक्षा बलशाली हुँदै गए पनि यसका हजारौं कार्यकर्ताबीच कम्युनिस्ट दर्शन कि लोकतन्त्र भनेर कसैले इमानदार सर्वेक्षण गरे बहुसंख्यकले लोकतन्त्र र लोकतान्त्रिक संविधानका पक्षमा मत जाहेर गर्नेछन् । राष्ट्रिय जागरण अभियानको प्रथम चरणको एक महिनामा कांग्रेसमा प्रवेश गरेका ३१ हजार ६ सय ४२ मध्ये ८० प्रतिशतभन्दा बढी सत्तारूढ कम्युनिस्ट पार्टीमा सक्रिय रहेकाहरू छन् । कांग्रेसले आफूलाई रूपान्तरित र व्यवस्थित गर्दै अघि बढ्ने सामर्थ्य विकास गर्दा जागरणको तेस्रो चरणसम्म कांग्रेसमा समाहित हुने नयाँ सदस्यको संख्या दसौं गुणा बढ्ने देखिन्छ ।

हिमाल, पहाड, तराई–मधेस नेपाली कांग्रेस राष्ट्रिय जागरण अभियानको प्रथम चरणमा २ हजारभन्दा बढी कार्यक्रम देशव्यापी रूपमा आयोजना भए । पार्टीलाई गति दिन पर्याप्त छलफल र बहस भए । राजनीतिक दलका कार्यक्रम समयानुकूल रूपान्तरित र छरितो हुनुपर्छ भन्ने मान्यतासाथ केही हदसम्म परिमार्जनको नवीन अभ्यासको थालनी भयो । काम गर्ने तर प्रचार गर्न नसक्ने, आलोचना बेहोर्दै आएको पार्टीले अभियानका क्रममा एकातर्फ सरकारमा हुँदा आफूले गरेका राम्रा कामको प्रचारलाई प्राथमिकता दियो भने अर्कातर्फ कम्युनिस्ट सरकारका कमजोरीमाथि प्रहार बढायो ।

अभियानका क्रममा सबै कांग्रेसजन भिन्नभिन्न ढंगले जागृत भए । जागरण अभियान अघि बढाउने निर्णय २०७५ मंसिर २८ को केन्द्रीय समिति बैठकले गरेबमोजिम गत पुस ८ मा सम्पन्न महासमिति बैठकले पारित गरेको थियो । यो तथ्यको ज्ञान केन्द्रीय समितिमै रहेका कतिपय बौद्धिक साथीहरूमा पुर्‍याउन नसक्नु केन्द्रीय कार्यालयको निश्चय नै कमजोरी थियो तर अभियान महत्त्वपूर्ण के कारणले रह्यो भने यसले घरमा सुत्न कसैलाई दिएन, विरोध गर्नेहरूलाई पनि सम्मानपूर्वक प्रमुख अतिथिका रूपमा घरबाट तानेर मञ्चमा पुर्‍यायो । अभियानका क्रममा पार्टीका थुप्रै कमीकमजोरी साथीहरूले ठाउँठाउँमा औंल्याउनुभएको छ । तिनलाई आत्मसात् गर्दै, सच्याउँदै र सच्चिँदै अघि बढ्ने इच्छाशक्तिले दोस्रो र तेस्रो चरणको अभियानलाई सार्थक तुल्याउनेछ ।

डेनमार्क भेलाको सन्देश
सम्भवत: यो प्रथम पटक हो नेपालको कुनै राजनीतिक दलले सात समुद्रपारि विश्वस्तरीय कार्यक्रम आयोजना गरेको । नेपाली कांग्रेसको नीति, अनुसन्धान तथा प्रशिक्षण प्रतिष्ठानले ३३ देशका नेपाली जनसम्पर्क समितिका लागि आयोजना गरेको डेनमार्क प्रशिक्षण केवल पढाउनका लागि थिएन, नेपालबाट गएका हामी सहभागीले पढ्नका लागि पनि थियो । ‘साइन्टिफिक प्यानल’ का विज्ञहरू र डेनिस संसद्का दिग्गजहरूबाट ‘ग्लोबल वार्मिङ’ को चुनौती सामना गर्न नेपालजस्तो अल्पविकसित राष्ट्रको भूमिका के हुन सक्छ, युरोपेली समाजवादको उपलब्धि र अनुभव नेपालका लागि कति व्यावहारिक छ, त्यहाँको स्वास्थ्य प्रणाली, कृषिको आधुनिकीकरणजस्ता विषयबारे हामी लाभान्वित भयौं ।

नेपालको कुनै प्रतिपक्षी दलले नेपालको समृद्धिमा नेपाली डायस्पोराको भूमिकाउपर बाहिरी मुलुकमा विषय चिन्तन गरेको यो प्रथम पटक हो । प्रतिपक्षले विमतिका नाममा देशभित्रका भौतिक संरचना भाँच्छ भन्ने विगतको तीतो स्मृतिभन्दा देशबाहिरका नेपली मनहरू देशका लागि गाँस्नतर्फ जिम्मेवार प्रतिपक्ष लाग्छ भन्ने सुखद सन्देश हो डेनमार्क भेला । नेजसस डेनमार्कको संयोजनमा २ सय ५ जना सहभागी रहेको कार्यक्रमले अलग ऊर्जा सम्प्रेषण गरेको छ ।

अब अन्तरिम प्रक्रियामा
जिम्मेवार प्रतिपक्षको भूमिकालाई प्रभावकारी ढंगले अघि बढाउन कांग्रेसले आफ्नो घरेलु जीवनलाई सुदृढ र सशक्त बनाउनु छ । असार २२ देखि हुँदै गरेको केन्द्रीय समिति बैठकले पार्टीको घरेलु र राष्ट्रिय दुवै कार्यभारबारे जरुरी निर्णय लिनु छ । विधानको अन्तिम टुंगोलगत्तै जागरण अभियानमा प्रवेश गर्दा त्यसअनुरूपका संरचना ‘प्यारासुट जम्प’ गरेर गाउँ पुग्ने स्थिति थिएन । विधान कार्यान्वयनका लागि आवश्यक नियमावलीको संशोधित मस्यौदा केन्द्रीय समितिले पारित गरेपछि मात्रै नवीन संरचना निर्माणका लागि मार्गप्रशस्त हुनेछ । यी संरचनाको निर्माण पार्टीको चौधौं महाधिवेशनको पृष्ठभूमि निर्माण पनि हो ।

विधानमा नवीन संरचनाका लागि तदर्थ समिति गठनको कुनै धारा छैन । धारा ७२ को ४ ले गरेको व्यवस्थाले हामीलाई अन्तरिम प्रक्रियामा लैजान्छ । जागरणसँगै अधिवेशन र अधिवेशनसँगै जागरणको हार्दिक एकता र हार्दिक प्रतिस्पर्धाको बाटो हिँडेर कांग्रेसले स्वयं आफ्नो अनि सिंगो देशको नेतृत्व सबल ढंगले गर्नु छ ।

twitter : @bishwaprakash77

प्रकाशित : असार २२, २०७६ ०८:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×