बिहीबारदेखि मौसममा सुधार आउने मौसमविद्को आकलन- समाचार - कान्तिपुर समाचार

बिहीबारदेखि मौसममा सुधार आउने मौसमविद्को आकलन

विगतका चरम मौसमी गतिविधि विश्लेषण गर्दै मौसम विभाग
अब्दुल्लाह मियाँ

काठमाडौँ — बंगालको खाडी र मध्य भारतमा रहेको न्यूनचापीय प्रणालीमा पश्चिमी वायु प्रणालीको बलियो प्रभाव थपिएपछि दुई दिनदेखि देशभर देखिएको मौसमी प्रभाव बिहीबारदेखि कमजोर बन्दै जाने मौसमविद्हरुले आकलन गरेका छन् ।

‘पर्सिदेखि क्रमिक रुपमा मौसममा सुधार आउँछ,’ जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाकी मौसमविद् सजिना शाक्यले कान्तिपुरसित भनिन्, ‘आज र भोलि भने धेरै स्थानमा मौसम यस्तै रहन्छ ।’महाशाखाका अनुसार बंगालको खाडी हुँदै आएको यो प्रणालीको बढी असर सूदूर पश्चिम प्रदेशमा देखिएको छ । सूदूरपश्चिममा दुई दिनअघि नै यो प्रणाली भित्रिएको थियो । प्रणाली भित्रिएसँगै सूदूरपश्चिमका विभिन्न स्थानमा भारी वर्षा भएको छ ।

वर्षाका कारण सेती, महाकालीलगायतका नदीमा बाढी आएको छ भने नदीले कटानसमेत गरेको छ । सूदूरपश्चिमका हिमाली जिल्लाहरुमा समेत भारी वर्षा भएपछि बाढी र पहिरो निम्तिएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार देशभरका मानव सञ्चालित र स्वचालित सबै वर्षा मापन केन्द्रमा वर्षा रेकर्ड भएको छ । मनसुनपछि पनि केही स्थानमा आरीघोप्टे वर्षा भएको छ ।

हिमाली क्षेत्रमा हिमपातसमेत भएको छ । बाक्लो हिमपातको सम्भावना भएकाले पदयात्रा नगर्न मौसमविद्हरुले सुझाएका छन् । सूदूरपश्चिमको डडेलधुरामा २४ घण्टामा मनसुन अवधिमाजस्तै वर्षा भएको छ । डडेलधुरामा २२०, दिपायलमा १८७.५, धनगढीमा १४०.२ मिमि वर्षा रेकर्ड भएको छ । प्रदेश १ का केही स्थानमा पनि भारी वर्षा भएको छ । सूदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र वाग्मती प्रदेशका केही स्थानमा अझै भारी वर्षाको सम्भावना भएकाले सचेत रहन विभागले सूचित गरेको छ । कतिपय नदीमा जल सतह बढेको र अझै बढ्न सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन ध्यानाकर्षण गराइएको छ ।

विभागले गत साता नै मुलुकबाट मनसुन बाहिरिएको घोषणा गरेको थियो । मौसमविद्हरुले भने अहिलेको मौसमी प्रणालीलाई मनसुनपछिको मौसमी गतिविधि भनेका छन् । धानबाली भित्र्याउने समयमा भारी वर्षा भएपछि देशभरका किसान मर्कामा परेका छन् ।

विगत विश्लेषण गर्दै विभाग

जलतथा मौसम विज्ञान विभागले विगतका अक्टोबर महिनामा भएका चरम मौसम (एक्स्टि्रम वेदर) बारे विश्लेषण सुरु गरेको छ । ‘अघिल्ला वर्षहरुमा यो महिनामा यस्तो मौसम कहिले कहिले थियो भनेर हामीले तथ्य केलाइरहेका छौं,’ विभागकी वरिष्ठ मौसमविद् इन्दिरा कँडेलले भनिन् ।

जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी विभिन्न वैज्ञानिक अध्ययनहरुले पनि केही वर्षयता वर्षाको चरित्र बदलिएको र चरम मौसमी गतिविधिहरु बढेको उल्लेख गरेका छन् । यो वर्षको मनसुनमा पनि विभिन्न स्थानमा आरीघोप्टे वर्षा भएको थियो र त्यसले ठूलो क्षति निम्त्याएको थियो ।

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७८ १४:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपालले बिहारलाई २८० मेगावाटसम्म बिजुली पठाउन थाल्यो

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेपाल विद्युत प्राधिकरणले भारतको बिहार राज्यलाई २८० मेगावाटसम्म बिजुली पठाउन थालेको छ । विद्युत साटासाट (इनर्जी एक्सचेन्ज) को अवधारणामा प्राधिकरणले उक्त विद्युत बिहारलाई दिएको हो ।

प्राधिकरणका प्रवक्ता महेश भट्टराईका अनुसार हिउँदमा फिर्ता दिनेगरी बिहारले विद्युत लिइरहेको छ । ‘अहिले बिहारलाई माग गरेअनुसार विद्युत् दिइरहेका छौं । दैनिक अधिकतम २ सय ८० मेगावाटसम्म माग भइरहेको छ,’ भट्टराईले भने। बिहारले माग गरेको विद्युत् कुलेखानी सञ्चालन गरेर भए पनि प्राधिकरणले आपूर्ति व्यवस्थापन गरिरहेको छ । प्रवक्ता भट्टराईका अनुसार बिहारले दैनिक माग र आपूर्तिको अवस्था हेरेर विद्युत सापटी माग्ने गरेको छ । ‘पछिल्लो दुई दिन बिहारले विद्युत मागेको छैन । त्यसअघि दैनिक रुपमा जति माग भएको थियो प्राधिकरणले अधिकतम २ सय ८० मेगावाटसम्म पठाएको छ,’ उनले भने । रामनगर, रक्सौल र कटौया प्रसारणलाइनबाट बिहारमा विद्युत् आपूर्ति भइरहेको छ । यस्तो विद्युत हिउँदयाममा नेपालले फिर्ता पाउनेछ ।

वर्षायाममा नेपालले पठाएको विद्युत र हिउँदमा बिहारले पठाएको विद्युत् परिमाणमा फरक देखिएमा त्यसको अतिरिक्त मूल्य तिर्ने गरी दुई पक्षबीच सम्झौता भएको छ । नेपाल र भारतबीच इनर्जी एक्सचेन्जका लागि सम्झौता भएपनि विद्युत् व्यापार (इनर्जी ट्रेड) का लागि भने दोहोरो सम्झौता हुन बाँकी छ । भारतले नेपाललाई विद्युत बेचेपनि नेपालले भने भारतलाई विद्युत बेच्न सकेको छैन । पछिल्लो समय भारतमा कोइला अभावमा थर्मल प्लान्टहरु बन्द हुँदा विद्युत कटौती बढ्दै गएको छ । नेपाल र भारबीच विद्युत व्यापारका लागि संरचना तयार रहेपनि कानूनी अड्चनहरु सुल्झन सकेका छैनन् । अहिले दुई देशबीच ३३ र १३२ केभी प्रसारणलाइनबाट ३ सय ७० मेगावाटसम्म विद्युत प्रवाह गर्नका लागि संरचना उपलब्ध छ ।

४ सय ५६ मेगावाट उत्पादन क्षमताको माथिल्लो तामाकोशी सञ्चालनमा आएपछि वर्षायाममा नेपालको विद्युत् खेर जाने अवस्था रहेको छ । अहिले नेपालभित्रको पिक डिमाण्ड १ हजार ३ सय २० मेगावाट बराबर छ ।


प्रकाशित : कार्तिक २, २०७८ १४:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×