अब्दुल्लाह मियाँ

अब्दुल्लाह मियाँका लेखहरु :

अब वन्यजन्तुमैत्री पूर्वाधार !

निकुञ्ज, आरक्ष र वनभित्र वन्यजन्तुको ओहोरदोहोरमा अवरोध नपुग्ने गरी पूर्वाधार निर्माण गर्नुपर्ने भएको छ । सडक, रेल, जलविद्युत्को बाँध, ग्यास पाइपलाइन, सिँचाइ, नहर तथा तटबन्ध बनाउँदा वन्यजन्तुको बासस्थान खण्डीकरण हुन थालेपछि सरकारले अब बन्ने संरचना वन्यजन्तुमैत्री हुनुपर्ने गरी निर्देशिका तयार गरेको हो ।

कोसीटप्पु खलबल्याउने योजना

कोसीटप्पु मुलुकको एक मात्र वन्यजन्तु आरक्ष । २०३२ सालमा स्थापना भएको यो आरक्ष दुर्लभ अर्ना (जंगली भैंसी) का लागि प्रख्यात छ । चराको त मुख्य बासस्थल नै भयो । हाँस, लालसर, गरुड, जलेवालगायत ४ सय ९० प्रजातिका चराको आश्रयस्थल भएकाले सन् १९८७ देखि यो आरक्ष रामसार सूचीमा छ ।

चुरेलाई चलाए झनै जोखिम

भदौ ११ को आरीघोप्टे वर्षापछि चुरे क्षेत्रबाट ढुंगा–माटो–रूखसहितको लेदो आउँदा बुटवलका दर्जनौं घरमा क्षति पुग्यो । नवलपरासी र कपिलवस्तु डुबानमा परे । बुटवल उपमहानगरका ३ र ४ वडाका करिब पाँच दर्जन घर उच्च जोखिममा छन् । बुटवल बजारको बाक्लो बस्ती रहेका लक्ष्मीनगर, ज्योतिनगर, गोलपार्क, आदर्शनगरसहित सुखानगरक्षेत्रमा पनि खतरा बढेको छ ।

चुमनुब्रीमा बाटो न खाद्यान्न

पहिरोको उच्च जोखिममा रहेका उत्तरी गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिकामा बस्ती सुरक्षित ठाउँमा सार्ने व्यवस्था मिलाइदिन स्थानीय बासिन्दाले संघीय सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन् । गत असारको पहिरोका कारण बस्तीहरू जोखिममा छन् भने घोडेटोसमेत पुरिएका छन् । 

सर्वोच्चको आदेशपछि प्रमुखबाट हट्ने भए हिउँचितुवा विज्ञ क्षेत्री 

सर्वोच्च अदालतले गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्र आयोजना (जीक्याप) को प्रमुखमा सत्यनारायण साहलाई नै कायम राख्न अन्तरिम आदेश जारी गरेको छ । 

सर्वोच्चको आदेशविपरीत दुई केबलकारको फाइल अघि बढाउन दबाब

वन तथा वातावरणमन्त्रीसमेत रहेका प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको दबाबमा मन्त्रालयले सर्वोच्च अदालतको आदेशविपरीत अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा बनाउन लागिएका दुईवटा केबलकार आयोजनाको ईआईए (वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन) सहमति प्रक्रियासम्बन्धी फाइल मन्त्रिपरिषद्मा लैजान कसरत थालेको छ । 

गोदावरी–फूलचोकीलाई संरक्षित क्षेत्र घोषणा गरिँदै

वन तथा वातावरण मन्त्रालयले जैविक विविधताका हिसाबले महत्त्वपूर्ण गोदावरी–फूलचोकी क्षेत्रको संरक्षणका लागि निकुञ्ज घोषणा गर्नेसहित ६ वटा मोडल अघि बढाएको छ ।

आरीघोप्टे वर्षा ‘आकलनभन्दा बाहिरको’

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित जल मापन केन्द्रमा रेकर्ड भएको सोमबारको वर्षा १९ वर्षयताकै धेरै हो । सोमबार राति १ बजेदेखि बिहान पौने ८ बजेसम्म केन्द्रमा १२१.५ मिमि वर्षा रेकर्ड भएको छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका मौसमविद् नीराजन सापकोटाका अनुसार यही केन्द्रमा २३ जुलाई २००२ मा १७७ मिमि वर्षा रेकर्ड भएको थियो । 

काठमाडौं र आसपासमा आरीघोप्टे वर्षा 

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आइतबार रातिका लागि काठमाडौंसहित वरिपरिका जिल्लामा भारी वर्षाको खासै आकलन गरेको थिएन । तर, केही दिनयता काठमाडौंमा बढेको तापक्रमसँगै स्थानीय वायुमण्डलमा देखा परेको वायुमा बंगालको खाडीबाट आएको जलवाष्पयुक्त वायु मिसिएपछि एक्कासी मौसममा बदलाब आयो ।

'संवेदनशील मुलुकलाई ग्लोबल रिसोर्स फन्डिङमा सहयोग हुने विश्वास छ'

केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले महत्त्वपूर्ण उपलब्धिलाई विश्वसामू पुर्‍याउने उद्देश्यले ‘सगरमाथा संवाद कार्यक्रम’ गर्ने घोषणा गरेको थियो । पहिलो कार्यक्रमको विषय ‘जलवायु परिवर्तन, पर्वतीय वातावरण र मानव जातिको भविष्य’ राखेर मितिसमेत तय गरिए पनि कोभिड संक्रमणले उक्त कार्यक्रम दुई पटक स्थगित भयो ।