बढ्यो चन्दको दौडधुप- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बढ्यो चन्दको दौडधुप

बुधबार दाहाल र बिहीबार नेपाललाई भेटेका चन्द प्रधानमन्त्री देउवालाई पनि भेट्ने तयारीमा, तीनबुँदे सहमति कार्यान्वयनमा मुख्य चासो
बबिता शर्मा

काठमाडौँ — केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारसँग तीनबुँदे सहमति गर्दै हिंसात्मक बाटो त्यागेर खुला राजनीतिमा आएपछि नेकपाका महासचिव नेत्रविक्रम चन्द काठमाडौंबाहिर सक्रिय थिए । राजधानी आएका बेला उनी ओलीबाहेकका नेताहरूलाई खासै चासो दिँदैनथे । ओली र तत्कालीन गृहमन्त्री रामबहादुर थापासँग भेटघाट हुन्थ्यो । सत्ता समीकरणमा फेरबदल आएपछि भने चन्दले अन्य दलका शीर्ष नेतासँगको भेटलाई तीव्रता दिएका छन् ।

माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल, एमाले नेता माधवकुमार नेपाल, नेकपाका महासचिव नेत्रविक्रम चन्द र स्थायी कमिटी सदस्य धर्मेन्द्र बाँस्तोला बिहीबार नेपाल निवास कोटेश्वरमा । तस्बिर : गंगा दाहालको फेसबुकबाट

चन्द बुधबार माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललाई भेट्न उनकै निवास खुमलटार पुगे । माओवादी केन्द्रबाटै विद्रोह गरेर हिँडेका चन्दले दाहालसँग सरकारसित भएको विगतको सम्झौतालाई मूल रूपमा उठाएका थिए । बिहीबार उनी एमालेका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाललाई भेट्न उनको निवास कोटेश्वर पुगे । त्यही बेला माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष दाहाल पनि कोटेश्वर नै आए । चन्दका साथमा उनको पार्टीका स्थायी कमिटी सदस्य धर्मेन्द्र बाँस्तोला पनि थिए । चन्दले प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई भेट्ने भएका छन् । चन्दको यो दौडधुप ओलीबाट देउवा, दाहाल र नेपालतर्फ किन सोझियो त ? नेकपाका नेता बाँस्तोलाको जवाफ छ, ‘विगतका सहमति कार्यान्वयनमा हाम्रो चासो छ । त्यसैका लागि भेट भइरहेको हो ।’

दाहाल र नेपालसँगको भेटमा अघिल्लो सरकारसँग भएको तीनबुँदे सहमति कार्यान्वयनबारे छलफल भएको उनले बताए । जेलमा रहेका नेता–कार्यकर्ता छुटाउने सहमति कार्यान्वयन चन्दका लागि मुख्य प्राथमिकतामा छ । नेता बाँस्तोलाले दाहाल र नेतासँगको भेटमा समसामयिक राजनीति, बदलिँदो परिस्थितिलगायतका विषयमा पनि सामान्य छलफल भएको जानकारी दिए । ओली सरकारसँग गत फागुन २१ मा तीनबुँदे सहमति गर्दा केही नेता–कार्यकर्ता छुटे पनि १ सय २३ जना अझै कारागारमा छन् ।

माओवादी केन्द्रका स्थायी कमिटी सदस्य वर्षमान पुनले पनि भेटमा चन्दले सम्झौता कार्यान्वयनको विषयमा चासो राखेको बताए । ‘विप्लवजीहरूले पहिलेको सरकारसँग सम्झौता गर्नुभयो, त्यो कार्यान्वयन भएन । नयाँ सरकारले कार्यान्वयन गरोस् भनेर चासो राख्नुभएको छ । हिजोको सरकारले बेइमान गर्‍यो भनेर विभिन्न दललाई अनुरोध गरिराख्नुभएको छ,’ उनले भने । सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर गरेका दिन तत्कालीन प्रधानमन्त्री ओलीले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका नेता–कार्यकर्तालाई थुनामुक्त गर्न सुरु गरिसकेको बताएका थिए ।

फेरि वाम ध्रुवीकरणको चर्चा

एकपछि अर्को विकसित राजनीतिक घटनाक्रम र शीर्ष नेताहरूबीच आपसी टकरावले २०७४ को चुनावपूर्वको वाम गठबन्धन तहसनहस भए पनि त्यसमा आबद्ध नेताहरूले फेरि वाम ध्रुवीकरणको चर्चा गर्न थालेका छन् । माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष दाहाल र एमाले वरिष्ठ नेता नेपालसहितका नेताबीच ओलीबाहेकको वाम ध्रुवीकरणका विषयमा छलफल हुन थालेको हो । कोटेश्वरस्थित नेपाल निवासमा बिहीबार भएको भेटवार्तामा नेताहरूबीच तत्कालीन र दीर्घकालीन सहकार्यका सम्भावनाबारे छलफल भएको नेताहरूको भनाइ छ । कोटेश्वरमा चन्दले पहिला नेपालसँग र पछि दाहालसहित छलफल गरेका थिए ।

गएको आमनिर्वाचनमा वाम गठबन्धन बनाएका एमाले र माओवादी केन्द्रले २०७५ जेठ २ मा पार्टी एकता गरेका थिए । अहिले माओवादी केन्द्र, एमालेको खनाल–नेपाल समूह र जनमोर्चा कांग्रेससहितको गठबन्धनमा छन् । माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष दाहालले कांग्रेस नेतृत्वको सत्ता गठबन्धन कायमै राखेर वैकल्पिक मार्गचित्रका रूपमा वामपन्थी शक्तिहरूबीचको ध्रुवीकरणमा जोड दिँदै आएका छन् । पूर्वमाओवादीबीच सम्भव भए एकता नभए कार्यगत एकता र पछि अन्य कम्युनिस्ट पार्टी र एजेन्डा मिल्ने शक्तिसँग गठबन्धन बनाएर चुनावी सहकार्य गर्ने उनको रणनीति छ ।

एमालेमा अध्यक्ष ओलीसँग अन्तरसंघर्ष चलाइरहेका वरिष्ठ नेता नेपालले पनि बृहत् कम्युनिस्ट एकताको अवधारणा अघि सार्दै आएका छन् । उनी आफूले भिन्नै पार्टी बनाउनेबारे अहिलेसम्म स्पष्ट गरेका छैनन् । नेपालनिकट केही नेताले अलग्गै पार्टी बनाउन सुझाएका छन् । ओलीले एमालेमा नेपाललाई कुनै ठाउँ नरहेको बताएर सम्भावित फुटलाई संकेत गरेका छन् । सर्वोच्च अदालतको आदेशले गत फागुन २३ मा तत्कालीन नेकपा एकतापूर्वको अवस्थामा पुगेर एमाले र माओवादी केन्द्र ब्युँतिएपछि नेपालले लिखित र मौखिक सबैजसो अभिव्यक्तिमा बृहत् कम्युनिस्ट एकतामा जोड दिँदै आएका छन् । उनले नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलन र नेपाली क्रान्तिका उपलब्धिहरूको रक्षा गर्नुपर्ने दायित्व आफ्नो काँधमा आएको दाबीसमेत गर्दै आएका छन् ।

कम्युनिस्ट आन्दोलनको भविष्यको रक्षा गर्नु नै आजको तात्कालिक कार्यभार रहेको खनाल–नेपाल समूहका नेताहरूको भनाइ छ । यसका लागि नेपालले ‘संविधान, लोकतन्त्र, संसद्, राष्ट्रिय स्वाधीनता र स्वाभिमान रक्षाका लागि अन्य वामपन्थी र लोकतन्त्र पक्षधर दलहरूसँग सहकार्य’ गर्ने नीति पनि लिएका छन् । माओवादीका नेताहरूले एमालेमा गएका पूर्वसहकर्मी घर फर्कन तयार भए संवाद गर्ने पक्षमा छन् । तर ओलीले खनाल–नेपाल समूह अलग हुने सम्भावित परिदृश्यलाई ध्यान दिँदै पूर्वमाओवादी नेताहरूलाई भने आफैंसँग राख्ने योजना बनाएका छन् ।

माओवादी केन्द्रका नेता पुनले भने पूर्वमाओवादी नेताहरूसँग अनौपचारिक रूपमा कुराकानी भइरहेको बताए । ‘हिजो एउटा सन्दर्भमा उहाँहरू जानुभयो । अहिले उहाँहरूलाई त्यहाँ अप्ठ्यारो परिरहेको छ । अहिले हामीले लाज मान्नुपर्दैन । विचार मिल्नेहरू एक ठाउँ बस्ने हो । अब पुनर्विचार गर्न सक्नुहुन्छ भनेका छौं,’ उनले भने । नेकपाका नेता बाँस्तोलाले आफ्नो पार्टीको नीति नै बृहत् कम्युनिस्ट एकता भएको बताए । ‘सामान्यतया हाम्रो पार्टीको नीति भनेको समाजवादका निम्ति बृहत् कम्युनिस्ट एकता हुनुपर्छ भन्ने हो । अहिले ससाना पार्टीसँगको एकता त्यति प्राथमिकता छैन,’ उनले भने, ‘नेपालमा वैज्ञानिक समाजवाद कसरी स्थापना गर्ने र त्यसलाई कसरी लागू गर्ने भन्नेबारे छलफल गरेर बृहत् कम्युनिस्ट एकता गर्न सम्भव छ । त्यो हुनुपर्छ ।’

नेता वलीलाई छाड्न आदेश

हातहतियार तथा खरखजाना, विस्फोटक पदार्थ, राजद्रोह र संगठित अपराधसम्बन्धी मुद्दामा थुनामा रहेका चन्द नेतृत्वको नेकपाका नेता हेमन्तप्रकाश वलीलाई रिहा गर्न सर्वोच्च अदालतले आदेश दिएको छ ।

थुनामै रहेका बेला मुटुसम्बन्धी बिरामका कारण गंगालाल अस्पतालमा रहेका वलीलाई मानवीय दृष्टिकोणबाट थुनामुक्त गर्न न्यायाधीशद्वय प्रकाशकुमार ढुंगाना र मनोजकुमार शर्माको संयुक्त इजलासले आदेश दिएको हो । प्रहरीले उनलाई २०७५ चैतमा काभ्रेबाट पक्राउ गरेको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण १, २०७८ ०७:५५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

एमाले एकता फेरि जटिल

बालुवाटारबाट बालकोट पुगेपछि ओलीले भने– ‘अब माधव नेपालबिनाको एमाले’ 
नेपाल पनि ओलीसँग ‘कम्प्रमाइज’ नगर्ने मनस्थितिमा
बबिता शर्मा

काठमाडौँ — सर्वोच्च अदालतको परमादेशका कारण सत्ताबाट बाहिरिएका निवर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले त्यसको सम्पूर्ण दोष वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालमाथि लगाएका छन् । सरकारी निवास बालुवाटार छाडेर बुधबार बालकोटस्थित आफ्नै निवास पुगेका ओलीले नेपालमाथि गम्भीर आरोप लगाउँदै उनलाई एमालेमा कुनै ठाउँ नरहेको घोषणा गरेका छन् ।


ओलीको यो घोषणाले एमाले विवाद झनै जटिल बनाइदिएको छ । बालकोटमा कार्यकर्तालाई सम्बोधन गर्दै ओलीले नेपालको राजनीतिक चरित्रमाथि प्रश्न उठाए । ‘हाम्रै पार्टीभित्र विभिन्न शक्तिहरूको घुसपैठ यस्तो भयो, पार्टीका कमजोर तत्त्व, बिकाउ मालहरू प्रतिक्रियावादीका पछिपछि लागेर आफ्नै सरकार ढाल्नका लागि कहिले राष्ट्रपतिकहाँ विरोधीलाई अगाडि लगाएर पुगे, कहिले अदालत पुगे,’ ओलीले भने, ‘माधव नेपालजस्ता लाजसरम हराएका मान्छेहरू ।’

ओलीले देउवालाई प्रधानमन्त्री बनाउन हस्ताक्षर गर्ने आफ्नै पार्टीका २६ सांसदलाई लक्ष्य गर्दै उनीहरू ‘बिकाउ माल’ भएको टिप्पणी गरेका थिए । त्यसपछि उनले यसको नेतृत्व नेपालले गरेकाले उनलाई पार्टीमा कुनै ठाउँ नरहेको भन्दै सम्भावित कदमबारे बोले । ‘विश्वासघाती र अन्तरघाती तत्त्वहरूको पछाडि लाग्ने केही व्यक्तिहरूको हकमा कमीकमजोरी महसुस गर्दै पार्टीमा आएर काम गर्न चाहे मौका दिन्छौं,’ ओलीले भने, ‘तर माधव नेपालको हकमा आत्मालोचना, गल्ती कमी स्वीकार्ने कुनै ठाउँ छैन । नेपाली जनताले माधव नेपालजस्ता राष्ट्रिय गद्दारलाई कुनै क्षमा गर्दैनन् ।’

ओलीको यस्तो भनाइ यतिबेला आएको छ, जतिबेला दोस्रो पुस्ताका नेताहरू सम्मिलित कार्यदलले दसबुँदे सहमतिको प्रस्ताव गरेर दुवै शीर्ष नेतालाई बुझाएको छ । मंगलबार मात्रै नेपाल पक्षका कार्यदल संयोजक भीम रावल, ओली पक्षका संयोजक सुवास नेम्वाङ र सदस्य विष्णु पौडेलले कोटेश्वर पुगेर नेता नेपाललाई दसबुँदे सहमति बुझाएका थिए । अध्यक्ष ओलीलाई भने सोमबारै बुझाएका थिए । दोस्रो तहका नेताहरूले सहमतिको प्रयास जारी राख्दा शीर्ष नेताबाट आएका अभिव्यक्ति एकताका लागि बाधक देखिएका छन् । सरकार छाड्नु परेकामा ओली नेपालप्रति धेरै आक्रोशित छन् । आफ्नो राजनीतिक एजेन्डाको जित भएकाले नेपाल भने अब ओलीसँग ‘कम्प्रमाइज’ नगर्ने मनस्थितिमा छन् ।

ओलीनिकट नेता पृथ्वीसुब्बा गुरुङले ओलीको अभिव्यक्ति आधिकारिक नभएको र यस्ता अभिव्यक्तिले पार्टी एकतामा असर पार्ने बताए । ‘केपी ओलीले बोलेको आधिकारिक हैन किनभने पार्टीको स्थायी कमिटी, केन्द्रीय कमिटीको बैठक बसेको छैन । यो गम्भीर विषय हो, त्यसकारण व्यक्तिले बोलेको कुरा फरक हो,’ उनले भने, ‘एउटालाई लाग्या होला माधव नेपालले अनुशासन तोडेका कारण आत्मालोचना गर्नॅपर्छ । प्रतिनिधिसभा विघटन प्रतिगमन नै हो, त्यसकारण उहाँले आत्मालोचना गर्नुपर्छ भनेर अर्को पक्षले उठाउन सक्छ । यसरी एकले अर्कोमाथि आक्षेप लगाइरहँदा एकतामा असर पर्छ । एकतामा असर पर्ने अभिव्यक्ति पार्टी अध्यक्ष र वरिष्ठ नेताले नगर्दा नै राम्रो हुन्छ ।’

नेपालनिकट नेता अष्टलक्ष्मी शाक्य अझै केही समय दुवै नेताका लागि एकता प्राथमिकतामा नपर्ने बताउँछिन् । ‘अहिले दुई जना नेताबीच आक्रोश र रिस पोख्ने बेला छ । सत्ताबाट च्युत भइसकेपछि केपी कमरेडलाई रिस उठ्नु स्वाभाविक भयो, उहाँमा घृणा, रिस र आवेग हतपति जाँदैन, यो हुँदासम्म वार्ता, एकताको कुरा गर्नॅहुन्न,’ उनले भनिन्, ‘बिस्तारै रिसराग हट्दै गएपछि एकताको आवश्यकता महसुस हुन्छ । त्यसपछि उहाँहरू मिलेर जान सक्नुहुन्छ, त्यो आवश्यकता पनि हो ।’

निरन्तरको प्रयासबाट अदालतको फैसला अघिल्लो दिन दसबुँदे सहमति गरेका कार्यदल सदस्यहरू पनि ओली र नेपालको बढ्दो दूरीले अलमलमा परेका छन् । एक सदस्यका अनुसार फैसलापछि दुवै पक्षका कार्यदल सदस्यहरूबीच सामूहिक छलफल पनि भएको छैन । पार्टी स्थायी कमिटीबाट दसबुँदे सहमति अनुमोदन गराउनुअघि ओली र नेपाललाई भेटवार्ता गराउने उनीहरूको प्रयास पनि सफल हुन सकेको छैन । यद्यपि नेता गुरुङ सर्वोच्चको फैसलाले जटिलता थपिएको तर एकताको सम्भावना कायमै रहेको बताउँछन् । उनको बुझाइमा अझै पनि दसबुँदे सहमति एकताको आधार बन्न सक्छ ।

‘अहिलेसम्म एकताको सम्भावना टुटेको छैन किनभने ओली र नेपालबाट ५/५ जना सदस्य रहेको कार्यदलले उहाँहरूको सहमतिमा सर्वसम्मतिले दसबुँदे सहमति गरेको छ, सहमतिपत्र पार्टी अध्यक्ष र माधव कमरेडलाई बुझाइसकेको छ । त्यसकारण नैतिक रूपले उहाँहरूले दसबुँदे सहमति मान्न बाध्य हुनुहुन्छ, एकता हुन्छ,’ गुरुङले भने, ‘दुवै नेतालाई जसरी पनि सहमतिमा ल्याउन दसबुँदे सहमतिमा टेक्नुपर्छ । अहिले पनि समस्या दुई जना नेतामा छ, अरूमा छैन । दुवैतिरका अरू साथीहरू पार्टी एकताको पक्षमा हुनुहुन्छ ।’

पार्टी एकताको विषयमा नेपाल समूहमा पनि एकरूपता छैन । त्यसैले ओलीसँगको एकताबारे नेपाल एक्लैले नभई आफ्नो समूहले निर्णय लिने शाक्यको भनाइ छ ।

‘माधव कमरेड एक्लैको चाहनाले हुँदैन, टिमको स्प्रिटबाट चल्ने हो, उहाँ एक्लै कहीं जान पनि सक्नुहुन्न, माधव नेपालको पक्षमा भएको सिंगो टिमलाई कसरी अगाडि बढाउने, कसरी जोगाउने भन्ने महत्त्वपूर्ण कुरा हो,’ शाक्यले भनिन्, ‘त्यसकारण अहिले उहाँसँग भएको टिममा भर पर्छ । समूहले निष्कर्ष निकाल्छ, माधव कमरेड पनि अगाडि बढ्नुपर्ने हुन्छ ।’

नेता नेपालले आफूलाई विपक्षी गठबन्धनबाट अलग गराएर एकताको पक्षमा लाग्ने बताएका छन् तर प्रतिनिधिसभाको आयु पूरा कार्यकाल बनाउने विषयले उनी नैतिक दबाबमा छन् । बुधबारमात्रै प्रधानमन्त्री देउवा नेपाललाई भेट्न उनको निवास पुगेका थिए । नेपालनिकट सांसद विरोध खतिवडाले देउवा र नेपालबीच सरकार र प्रतिनिधिसभा जोगाउने विषयमा छलफल भएको बताए ।

उनका अनुसार नेपाल समूहले प्रधानमन्त्री देउवालाई विश्वासको मत दिनेछ तर नेपाल पक्षबाट कार्यदलमा रहेका सदस्यहरूले विश्वासको मत दिने/नदिने विषयमा पार्टीमा हुने छलफलले निर्धारण गर्ने बताउँदै आएका छन् । आफ्नो समूहमा दुई थरी मतका कारण नेपाल अप्ठेरोमा परेका छन् ।

ओली समूहमा पनि एकताका विषयमा एकमत छैन । एउटा पक्ष नेपालसहितको एकता चाहन्छ भने अर्को पक्ष नेपालरहित एकताको लबिइङमा छ । ओलीनिकट नेता शेरबहादुर तामाङ वारपारको अवस्था आएको बताउँछन् । ‘पार्टीलाई सिध्याउने र आफ्नो सरकार ढालिसकेपछि फेरि सोही नेतालाई बोकेर एमाले बनाउन सकिन्छ भन्ने विश्वास कार्यकर्तालाई छैन,’ उनले भने, ‘त्यस्ता व्यक्तिलाई फेरि नेता मान्छन् जस्तो देखिएको छैन । जो–जो साथीहरू दसबुँदेमा सहमत हुनुहुन्छ, उहाँहरू पार्टीमा रहनुहुन्छ, असहमत हुनेहरू रहँदैनन् ।’

प्रकाशित : असार ३१, २०७८ ०७:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×