डेल्टा प्लस : खोप नआए झनै भयावह- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

डेल्टा प्लस : खोप नआए झनै भयावह

लकडाउन खुकुलो भएपछि स्वास्थ्य मापदण्डमा हुने लापरबाही कोभिडको तेस्रो लहर ल्याउन जिम्मेवार हुने विज्ञहरुको चेतावनी
अतुल मिश्र

काठमाडौँ — खोपको अभावमा कोभिड–१९ को तेस्रो लहर आउने अवस्थामा ‘डेल्टा प्लस’ भेरिएन्टले धेरै प्रभाव पार्ने विज्ञहरूले बताएका छन् । हाल नेपालमा दोस्रो लहर फैलिएको डेल्टा भेरिएन्टको अर्को रूप ‘डेल्टा प्लस’ हो ।

निषेधाज्ञा खुकुलो भएसँगै काठमाडौंको सडकमा देखिएको सवारी साधनको चाप । तस्बिर : अंगद ढकाल

डेल्टा (बी.१.६१७.२) भेरिएन्टको विकसित रूप ‘एवाई.१’ वा डेल्टा प्लस भेरिएन्ट यसै साता नेपालमा समेत पुष्टि भएको छ । यो म्युटेसनको नाम ‘के४१७ एन’ हो । छिमेकी भारतलगायत ११ मुलुकमा डेल्टा प्लस भेरिएन्ट देखिएको छ । ‘हालसम्म ९ वटा नमुनामा देखिएको डेल्टा प्लस भेरिएन्ट उच्च संक्रामक छ,’ स्वास्थ्य मन्त्रालयका इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. कृष्णप्रसाद पौडेलले भने, ‘हामी जिम्मेवार भएनौं भने डेल्टा प्लसद्वारा उत्पन्न संक्रमण बढ्न सक्छ ।’

डेल्टा प्लस भेरिएन्ट कोभिडको तेस्रो लहरको ट्रिगर (उत्प्रेरक) हुने उच्च सम्भावना रहेको नागासाकी विश्वविद्यालयका प्राध्यापक एवं भाइरोलोजिस्ट डा. वासुदेव पाण्डेको भनाइ छ । डेल्टा प्लस भेरिएन्ट तेस्रो लहर ल्याउनमा जिम्मेवार हुन सक्ने उच्च सम्भावनापछि यसको उच्च संक्रामकतासँगै कोषमा भाइरस टाँसिन सक्ने क्षमतासमेत प्रमुख छ ।

खोप लगाएर वा प्राकृतिक रूपमा संक्रमण भएर शरीरमा उत्पन्न एन्टिबडीको प्रभावकारिता डेल्टा प्लस भाइरसले कम गराउन सक्छ तर मुलुकमा खोपको अभाव जारी रहेका कारण यसले झनै भयावह अवस्था निम्त्याउन सक्ने औंल्याउँदै डा. पाण्डेले भने, ‘डेल्टा प्लसले बालबालिकादेखि बूढापाकासम्म सबै उमेर समूहलाई संक्रमण गर्न र फोक्सोमा बढी असर पार्न सक्ने क्षमता देखिएकाले समयमै सचेतता आवश्यक छ ।’

विज्ञहरूका अनुसार धेरै संक्रामक रहेको डेल्टा प्लस फोक्सोको कोषिकाको रिसेप्टरमा बलियोसँग टाँसिन सक्छ । यही कारणले फोक्सोलाई छिटो नोक्सान पुर्‍याउँछ । यो मोनोक्लोनल एन्टिबडी ककटेललाई समेत माथ दिन सक्षम देखिएको छ । भारतको इन्डियन सार्स कोभ–२ कन्सोर्टियम अन जिनोमिक्स (आईएनएसएसीओजी) का अनुसार डेल्टा प्लस भेरिएन्टको ट्रान्समिसन क्षमता र फोक्सोको कोषिकाको रिसेप्टर्ससँग टाँसिने क्षमता बढी छ ।

भारत सरकारले डेल्टा प्लसलाई ‘भेरिएन्ट अफ इन्टरेस्ट’ (चासोको भेरिएन्ट) को श्रेणीमा राखेको छ । भारतीय सञ्चारमाध्यमले भने पछिल्लो समय सरकारी स्रोतलाई उल्लेख गर्दै डेल्टा प्लसलाई बढी गम्भीर श्रेणी अर्थात् भेरिएन्ट अफ कन्सर्नमा राखिसकिएको जनाएका छन् । ‘डेल्टा प्लस भेरिएन्ट तेस्रो लहरको जिम्मेवार हुन सक्छ वा सक्दैन अहिल्यै भन्न सकिन्न,’ स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीले भने, ‘तेस्रो लहरका लागि भाइरसमात्रै दोषी होइन, निषेधाज्ञा खुकुलो भएपछि आमनेपालीको व्यवहारसमेत दोषी हुन्छ ।’

मुलुकमा डेल्टा प्लसबाट संक्रमित नौ जनामा बालबालिका र वृद्धसमेत छन् । अधिकारीका अनुसार डेल्टा प्लसबाट संक्रमित नौ जना निको भइसकेका छन् तर हाल दोस्रो लहरमा केही कमी आएकै समय निषेधाज्ञा खुकुलो गरिएपछि आम नेपालीको देखिएको व्यवहारले तेस्रो लहर चाँडो आउने सम्भावना देखिएको समेत उनको भनाइ छ । डेल्टा प्लससहित हालसम्म नेपालमा

‘भेरिएन्ट अफ कन्सर्न’ का रूपमा अल्फा (बी.१.१.७) र डेल्टा (बी.१.६१७.२) भेरिएन्ट देखिएको छ । डा. पौडेलका अनुसार पहिलो लहरको भाइरसभन्दा सय प्रतिशतभन्दा बढी संक्रामक डेल्टा भेरिएन्ट हालसम्म ६४ वटा नमुनामा देखिसकिएको छ ।

यस्तै भेरिएन्ट अफ इन्टरेस्टका रूपमा रहेको कप्पा भेरिएन्ट (बी.१.६१७.१) समेत नेपालमा देखिसकिएको हो । कप्पा भेरिएन्ट पहिलो लहरको भाइरसको दाँजोमा २८ देखि ८९ प्रतिशतसम्म बढी संक्रामक देखिएको छ ।

हालसम्म मुलुकमा ४१३ नमुनामा कप्पा भेरिएन्ट देखिएको थियो । हाल मुख्य रूपले नेपालमा कप्पा देखिएको छैन तर डेल्टा, डेल्टा प्लस, कप्पा सबैको सर्ने दर उच्च छ । यी भेरिएन्टहरू बढी संक्रामक तथा सबै उमेर समूहका व्यक्तिलाई असर पार्ने विभिन्न अध्ययनहरूबाट पाइएको डा. पौडेलको भनाइ छ ।

हालसम्म डेल्टा प्लस भेरिएन्ट नेपाल, भारत, अमेरिका, ब्रिटेन, क्यानाडा, पोल्यान्ड, जापान, पोर्चुगल, रुस, स्विट्जरल्यान्ड, टर्की गरी ११ मुलुकमा पाइएको जनाउँदै इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका पूर्वनिर्देशक डा. जीडी ठाकुरले भने, ‘हाल मुलुकमा देखिएको स्वास्थ्य सुरक्षा अपनाउन हेलचक्य्राइँ र खोपको उपलब्धता सुनिश्चित हुन नसक्नुले कोभिडको तेस्रो लहर ल्याउन सहज हुन्छ । यसमा पनि डेल्टा प्लस भेरिएन्टले उत्प्रेरकको काम गर्न सक्ने सम्भावना छ ।’

मुलुकमा दुई महिनाभित्र तेस्रो लहर आउने सम्भावना रहेको उनले बताए । ‘भारतको महाराष्ट्र राज्यको स्वास्थ्य विभागले पछिल्लो साता दिएको प्रेजेन्टेसनअनुसार डेल्टा प्लस महाराष्ट्रमा तेस्रो लहरको कारण बन्न सक्नेछ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : असार १२, २०७८ ०६:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

१७ जिल्लामा हजारभन्दा बढी सक्रिय संक्रमित

विज्ञ भन्छन्– ‘निषेधाज्ञा खुकुलो हुनासाथ स्वास्थ्य मापदण्डमा हेलचेक्य्राइँ हुने भएकाले संक्रमण पुनः बढ्न सक्छ’
अतुल मिश्र

काठमाडौँ — धेरैजसो जिल्लामा सक्रिय संक्रमितको संख्या घटे पनि निषेधाज्ञा खुकुलो भएपछि आगामी दुई सातामा सक्रिय संक्रमितको संख्या बढ्ने जोखिम रहेको विज्ञहरूले बताएका छन् । अघिल्लो साताको दाँजोमा हाल ६४ जिल्लामा सक्रिय संक्रमितको संख्या घट्दो छ ।

इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक एवं स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. कृष्णप्रसाद पौडेलका अनुसार १३ जिल्लामा संक्रमण थोरै बढेको छ । पाँचथर, तेह्रथुम, नुवाकोट, बागलुङ, जुम्ला, रुकुम पश्चिम, बाजुरा, कास्की, मुस्ताङ, डोल्पा, संखुवासभा दोलखा र रसुवामा पछिल्लो समय संक्रमण बढेको हो ।

‘संक्रमणको अवस्था एकदमै घटेको भने छैन,’ डा. पौडेलले भने, ‘तर ५ सयभन्दा बढी सक्रिय संक्रमित हुने जिल्लाको संख्या धेरै घटेको छ । पछिल्लो साता औसत संक्रमण दर करिब २० प्रतिशत हाराहारी छ ।’ दोस्रो लहरमा औसत संक्रमण दर ५२ प्रतिशतसम्म पुगेको थियो । हाल ३६ जिल्लामा ५ सयभन्दा बढी सक्रिय संक्रमित छन् । ‘संक्रमण दर एक अंकमा आउन अझै समय लाग्ने देखिन्छ,’ डा. पौडेलले भने, ‘हालकै स्थिति निरन्तर रहे एक अंकमा आउन अझै ६ देखि ८ सातासम्म लाग्न सक्थ्यो ।’ पहिलो लहरमा लकडाउन खुल्नासाथ संक्रमण बढेको औंल्याउँदै उनले निषेधाज्ञा खुकुलो हुनासाथ स्वास्थ्य मापदण्डमा हेलचेक्य्राइँ हुने भएकाले संक्रमण पुनः बढ्न सक्ने जोखिम रहेको बताए ।

हाल उपत्यकाका तीनसहित १७ जिल्लामा एक हजारभन्दा बढी सक्रिय संक्रमित रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीले बताए । देशभर ५० हजार ५ सय २० जना सक्रिय संक्रमित छन् । काठमाडौंमा ४ हजार ६ सय ९७, भक्तपुरमा १ हजार ९ सय २१ र ललितपुरमा २ हजार ५ सय ५८ गरी तीन जिल्लामा ९ हजार १ सय ७६ जना सक्रिय संक्रमित छन् । यो देशभरिको सक्रिय संक्रमितको १८.१६ प्रतिशत हो । सबैभन्दा कम रुकुम पूर्वमा ६ जना, डोल्पामा ९ र बाजुरा ७ जना सक्रिय संक्रमित छन् ।

पछिल्लो साता जटिल प्रकृतिका बिरामीको संख्यामा कमी आए पनि संक्रमण दरमा भने उल्लेख्य कमी देखिन्न । बुधबार ७ हजार ४ सय ६१ पीसीआर परीक्षण गर्दा २०.२५ प्रतिशत अर्थात् १ हजार ५ सय ११ जनामा संक्रमण देखिएको छ भने ८१ जनाको मृत्यु भएको छ । सोही अवधिमा एन्टिजेनसमेत गरी १२ हजार ४ सय १४ जनाको परीक्षणमा कुल २ हजार ४ सय २१ संक्रमित देखिएका छन् ।

यस्तै, पहिलो लहरको दाँजोमा २० देखि ४४ वर्ष उमेर समूहको मृत्युदर करिब दोब्बर देखिएको छ । पहिलो लहरमा यो उमेर समूहमा मृत्युदर ०.२३ प्रतिशत थियो भने हाल ०.७५ देखिएको छ । पहिलो लहरको दाँजोमा दोस्रो लहरमा ६५ वर्ष माथिकाहरूको मृत्युदरमा भने कमी देखिएको छ । पहिलो लहरमा ८.३ प्रतिशत देखिएकोमा हाल उक्त उमेर समूहमा मृत्युदर ६.९९ प्रतिशत छ । मृत्युदर कम देखिनुमा खोपसमेत एउटा कारक हुन सक्ने डा. पौडेलले बताए ।

प्रकाशित : असार १०, २०७८ ०८:४६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×