अतुल मिश्र

अतुल मिश्रका लेखहरु :

‘चाडबाडमा लापरबाही नगरौं’

मुलुकमा कोभिड–१९ को दोस्रो लहर मत्थर देखिएको बेला दसैंको रमझम छ । चाडपर्वको उल्लासबीच स्वास्थ्य सुरक्षाका मापदण्ड पालनामा मानिस केही लापरबाह देखिएका छन् । कोभिडको पूर्ण मात्रा खोप लगाएकाहरू त त्यसमा झन् अगाडि छन् ।

बालबालिकाको खोप ८०% सम्म खेर

बालबालिकालाई क्षयरोगबाट जोगाउन हरेक वर्ष खरिद गरिने ‘बीसीजी’ खोप ८० प्रतिशतसम्म खेर गइरहेको छ । बीसीजी मात्र नभई सरकारले विदेशी मुद्रामा खरिद गरेर बालबालिकालाई निःशुल्क उपलब्ध गराउँदै आएका अन्य खोप पनि खेर जाने गरेको छ ।

कपिलवस्तुमा देखिएको हैजा जीवाणुको सम्बन्ध खोजिँदै

स्वास्थ्य सेवा विभाग ईपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा(ईडीसिडी)ले कपिलवस्तुको कृष्णनगरमा झाडा पखालाका बिरामीहरुबाट संकलित नमुना मध्ये एउटामा हैजाको जिवाणु देखिएपछि यसको सम्बन्ध खोज्न थालेको छ । विस्तृत जानकारीको लागि हैजा देखिएका ती बिरामीको घरमा शनिबार ईडीसिडीको टोली समेत जाँदैछ ।

पूर्ण खोप लगाउने २१ प्रतिशत

नेपालमा कोरोनाविरुद्धको खोप अभियान सुरु भएको शनिबार २ सय ५० दिन पुग्दा पूर्ण खोप लगाउने जनसंख्या करिब २१ प्रतिशत पुगेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) दक्षिणपूर्व एसिया कार्यालयका अनुसार नेपालको कुल जनसंख्याको २०.९५ प्रतिशतले पूर्ण खोप लगाएका हुन् । भारतमा भने पूर्ण खोप लगाउने कुल जनसंख्याको १६.८९ प्रतिशत मात्र छन् ।

संक्रमितमध्ये ८६ प्रतिशत खोप नलगाएका

कोभिड–१९ का नयाँ संक्रमितमध्ये करिब १४ प्रतिशतले खोपको डोज लगाएको पाइएको छ । अर्थात्, नयाँ संक्रमितमध्ये करिब ८६ प्रतिशतले खोप लगाएका छैनन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. कृष्णप्रसाद पौडेलका अनुसार असोज पहिलो साता पीसीआर परीक्षण गर्दा ५ हजार ८ सय ३९ मा संक्रमण देखिएको छ । तीमध्ये ८ सय १२ जना अर्थात् १३.९० प्रतिशतले पूर्ण वा एक डोज लगाएका थिए । 

‘फाइजर खोप बालबालिकालाई’

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) को कोभाक्स सुविधाअन्तर्गत प्राप्त हुने १ लाख ६ सय २० डोज फाइजर खोप १२ देखि १७ वर्षसम्मका दीर्घरोगी बालबालिकालाई दिन विज्ञहरूले सुझाव दिएका छन् ।

कोरोना भाइरसको नयाँ भेरिएन्ट भित्रिने डर

गत जुलाईदेखि हालसम्म संकलित कोभिड–१९ का ९९ नमुना सिक्वेन्सिङ गर्दा ९७ वटामा डेल्टा भेरिएन्ट पुष्टि भयो । दुई नमुनामा वाइल्ड टाइप (चीनको वुहानमा देखिएको) को कोभिड देखियो । सेप्टेम्बर १५ मा ४८ नमुनाको जिन सिक्वेन्सिङबाट ४६ वटामा डेल्टा र दुई वटामा वाइल्ड देखिएको थियो । 

अझै बनेन निपा संक्रमित उपचार केन्द्र

निपा भाइरस संक्रमितको सहज उपचारका लागि हेपा फिल्टरसहितको अत्याधुनिक आइसोलेसन सेन्टर आवश्यक पर्छ । विज्ञहरूले तीन वर्षअघि नै निपा भाइरसजस्ता अत्यन्त घातक संक्रमणको उपचारका लागि आवश्यक संरचना नभएको भन्दै हेपा फिल्टरसहितको अत्याधुनिक आइसोलेसन सेन्टरको आवश्यकता औंल्याएका थिए । 

दुई महिनाभित्र ६० लाख डोज खोप ल्याइँदै

कोभिड–१९ विरुद्धको थप ६० लाख डोज खोप आउने टुंगो लागेको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार सरकारले खरिद गरेको ४४ लाख डोज भेरोसेल खोप असोज २९ (अक्टोबर १५) भित्र ल्याइनेछ । शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्री बन्नासाथ चीनले सहयोगको प्रतिबद्धता जनाएको १६ लाख डोज खोप पनि सेप्टेम्बर अन्तिमसम्म भित्र्याइने भएको छ । 

‘स्कुल खोल्न हतार नगरौं’

उपत्यकाका तीनै जिल्ला प्रशासनको बुधबारको बैठकले ‘स्मार्ट लकडाउन’ को मापदण्डमा रहेर विद्यालय सञ्चालन गर्न सकिने निर्णय गर्‍यो । तर, विज्ञहरूले भने कोरोना महामारीको जोखिम कायमै रहेकाले विद्यालय खोलेर पढाइ सञ्चालन गर्नु जोखिमपूर्ण हुने बताएका छन् ।