अस्पतालमा बेड खाली हुन थाले- समाचार - कान्तिपुर समाचार

अस्पतालमा बेड खाली हुन थाले

दोस्रो लहरको उच्च बिन्दुबाट संक्रमण घट्दै गए पनि जोखिम कायमै छ । – डा. कृष्ण पौडेल, प्रवक्ता, स्वास्थ्य मन्त्रालय
मकर श्रेष्ठ

काठमाडौँ — त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा कोरोना संक्रमितको उपचार गर्न जनरल र एचडीयू गरी ३ सय ३९ बेड छुट्याइएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार यो अस्पतालमा शनिबार २ सय १३ बेड खाली छन् । ‘एक सातायता दिनमा १०–१२ जना मात्रै भर्ना भइरहेका छन्,’ अस्पतालका कोभिड फोकल पर्सन डा. सन्तकुमार दासले भने, ‘यसले संक्रमित हुनेको संख्या घट्दै गएको देखाउँछ ।’ 

फाइल तस्बिर

पाटन अस्पतालमा पनि १ सय ६२ वटा जनरल बेड खाली छन् । यहाँ २ सय ७० जनरल र एचडीयू बेड संक्रमितका लागि छुट्याइएको थियो । अस्पतालमा १ सय ८ जना संक्रमित उपचाररत छन् । टेकुस्थित सहिद शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालमा ४४ बेड खाली छन् । संक्रमण उच्च भएका बेला टेकु र त्रिवि शिक्षण अस्पताल बाहिर राखेर बिरामीको उपचार गर्नुपरेको थियो । भक्तपुर अस्पतालका ७३ बेडमध्ये २२ बेडमा मात्रै संक्रमितको उपचार भइरहेको छ ।

मन्त्रालयका अनुसार धुलिखेलसहित काठमाडौं उपत्यकाका २१ वटा सरकारी र निजी अस्पतालमा कोरोना संक्रमितका लागि २ हजार ७ सय ६९ जनरल र एचडीयू शय्या रहेकामा शनिबार २ बजेसम्म १ हजार १८ जना मात्रै उपचाररत छन् । २१ वटा अस्पतालमा १ हजार ७ सय ५१ शय्या खाली छन् । उपत्यकाका निजी र सामुदायिक अस्पतालमा संक्रमितको चाप घटे पनि आईसीयू पाउन भने अझै पनि गाह्रो छ ।

काठमाडौं उपत्यकामा कोरोना संक्रमितको संख्या दिनमा २ हजारभन्दा बढी देखिन थालेपछि वैशाख १६ देखि लागू गरिएको निषेधाज्ञा अझै जारी छ । संक्रमण उच्च भएको वैशाख अन्तिम साता काठमाडौं उपत्यकामा दिनमा ४ हजारभन्दा बढी संक्रमित भेटिएका थिए । त्यो बेला संक्रमितलाई अस्पताल बाहिरै राखेरसमेत उपचार गर्नुपरेको थियो । काठमाडौं उपत्यकामा शनिबार सबैभन्दा कम ५ सय ९८ मा संक्रमण पुष्टि भएको छ । जुन देशभरि देखिएको कुल संक्रमितको १७ प्रतिशत हो । मन्त्रालयले शनिबार सार्वजनिक गरेको तथ्यांकमा उपत्यकाका आठवटा ल्याबको पीसीआर परीक्षणको विवरण भने समावेश गरेको छैन । ‘शनिबार भएकाले ल्याबले विवरण नपठाएको हुन सक्छ,’ मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. कृष्ण पौडेलले भने । उपत्यकाको अस्पतालमा भर्ना हुने कम हुनुले पनि संक्रमण दर घटेको प्रस्ट हुने उनले बताए । दोस्रो लहरको उच्च बिन्दुबाट संक्रमण घट्दै गए पनि जोखिम कायमै रहेको उनको भनाइ छ ।

जेठ पहिलो साता देशभरिमा देखिएका संक्रमितमध्ये ३३.४८ प्रतिशत काठमाडौं उपत्यकामा थिए । जेठ १ देखि ७ गतेसम्मको देशभरको दैनिक औसत परीक्षण संख्या २१ हजार २ सय ३६ थियो । यस्तै, जेठ ८ देखि १४ गतेसम्म उपत्यकासहित देशभरिको दैनिक औसत परीक्षण संख्या २० हजार ६ सय ५३ मा झर्‍यो । त्यस अवधिमा भेटिएका संक्रमितमध्ये ३१ दशमलव २१ प्रतिशत उपत्यकाका थिए । जेठ १५ देखि २१ सम्ममा फेला परेका संक्रमितमध्ये उपत्यकाका २५ दशमलव ९२ प्रतिशत थिए । चैत २२ देखि २८ गतेको परीक्षणमा पाइएका संक्रमितमध्ये उपत्यकाको हिस्सा २४.१० प्रतिशतमा झर्‍यो । स्वाब परीक्षण भने चौथो साता दिनमा औसत १६ हजार हाराहारी नमुनामा सीमित भयो । संक्रमण जेठ पहिलो साताको तुलनामा अन्तिम सातामा ९ प्रतिशतले घटेको देखिन्छ । स्वाब परीक्षणको दर २३ प्रतिशत घटेको छ । शनिबार देशभरि देखिएका संक्रमितमध्ये १७ दशमलव ६७ प्रतिशत मात्रै काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरका छन् । शनिबार काठमाडौंमा ३ सय ९१, ललितपुरमा १ सय ३० र भक्तपुरमा ७७ जनामा कोरोना पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

३३८४ संक्रमित थपिए, ६२९५ निको

पछिल्लो २४ घण्टामा १४ हजार ४९४ जनाको परीक्षण गर्दा ३ हजार ३८४ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । उक्त अवधिमा ६ हजार २९५ जना निको भएका छन् भने ६१ जनाको मृत्यु भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ । हाल सक्रिय संक्रमित ११.७५ प्रतिशत अर्थात् ७१ हजार ३०० छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७८ ०७:१९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सिकागोमा तलेजुको हार !

देवेन्द्र भट्टराई

काठमाडौँ — मल्लकालीन समयदेखि नेवार समुदायले इष्टदेवीका रूपमा पुज्दै आएको तलेजु भवानीको गलामा रहने हार (नेकलेस) अमेरिकाको सिकागोमा भेटिएको छ ।

काठमाडौंस्थित तलेजु भवानी मन्दिर र अमेरिकाको सिकागोस्थित संग्रहालयमा राखिएको हार । हारको तस्बिर : श्वेताज्ञानु बानियाँको सौजन्यमा

सिकागो आर्ट इन्स्टिच्युटअन्तर्गतको म्युजियममा प्रदर्शनीमा रहेको उक्त हारबारे जानकारी शनिबार सामाजिक सञ्जालमा आएपछि तलेजु मन्दिरकै मूल पुजारीले आश्चर्य मानेका छन् । अमेरिकामा रहेकी कला–सम्पदा एवं साहित्यकी जानकार श्वेताज्ञानु बानियाँले शनिबार सिकागो म्युजियममा भेटिएको ‘तलेजु नेकलेस’ को सूचना ट्वीटरमार्फत सार्वजनिक गरेकी थिइन् ।

तलेजु भवानीका मूल पुजारी उद्धवमान कर्माचार्यका अनुसार झन्डै ४ सय वर्षअघि (संवत् १६९८ मा) राजा प्रताप मल्लले तलेजु मन्दिरमा पूजा गर्ने चलन बसाएका थिए । ‘हामी कर्माचार्यहरू यो मन्दिरमा मूल पुजारी रहिआएका छौं,’ उनले कान्तिपुरसँग भने, ‘वर्षौंदेखि हराइरहेको हार सिकागोमा भेटिएको सुन्दा अचम्म लागेको छ ।’ मूल पुजारी उद्धवमानका अनुसार उनका बाबु–बाजेसमेत तलेजु भवानीको पुजारी थिए । २०२७ सालमा तलेजुको गरगहना छानबिन तथा लगत निर्धारण भनेर अध्ययन गरिएपछि तलेजु हारलगायतका गरगहना उठाएर लगिएको थियो । ‘त्यस बेला मेरा बुबा केशवमान तलेजुको मूल पुजारी हुनुहुन्थ्यो,’ ६३ वर्षीय उद्धवमानले सम्झिए, ‘गरगहना छानबिन गर्ने भनेर आएको टोलीमा राजदरबारका सदस्यसहित गुठी संस्थान, अञ्चलाधीश कार्यालय, संस्कृति मन्त्रालयसमेतका अधिकारी थिए । यहाँ रहेका ३ सयभन्दा बढी गरगहना, प्राचीन भाँडाकुँडा र सम्पत्तिको अभिलेख (लिखत) राखिएको थियो । झन्डै एक महिना लगाएर तलेजुका सबै सरसम्पत्ति उठाइएको थियो । तर, ती सामान र त्यसको लगत कहाँ लगिएको हो, कहिल्यै थाहा भएन ।’

बडादसैंको नवमीका दिन मात्रै खुल्ने तलेजु भवानीको सम्पत्ति र मल्लकालदेखिको सम्पदाबारे जानकारी गुठी संस्थान वा भद्रकालीको गुठी, लगत शाखामा हुन सक्ने मूल पुजारी उद्धवमानले बताए । ‘कसैले चियाएर पनि मन्दिरभित्र हेर्न नसक्ने’ प्रबन्धसहित बनाइएको तलेजुका भित्री गरगहना र सम्पदा उठाएर जबर्जस्ती लगिएकामा कहिल्यै बहस नभएको उनले सुनाए । ‘मल्लकालीन केही भाँडाकुँडा र चीजबिज तल मूलचोक (तलेजु) मै होलान्,’ उनले भने, ‘अरू केही पनि सम्पदा यतिखेर हामीसँग छैन ।’ विगतमा हनुमानढोका हेरचाह समितिअन्तर्गत रहेको तलेजु मन्दिरमा नित्य पूजाआजा हुँदै आएको छ । पूजा गरेर प्रसाद चढाउन हनुमानढोका जाँदा संयोगवश दरबारमा रहेका राजासँग भेट हुन सके फल प्राप्ति हुने आशामा सयौं श्रद्धालु तलेजु आउने गरेको इतिहास छ ।

तलेजु भवानीको हार सिकागो म्युजियममा रहेको जानकारी आएपछि अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित आर्ट–क्राइमकी प्राध्यापक इरिन एल थोम्सनले यो सम्पदा चोरीको नैतिक जिम्मेवारी सिकागो म्युजियमले लिनैपर्ने बताइन् । ‘यो सम्पदा जुन २२, १९७६ (संवत् २०३३) मा जेम्स डब्लु एल्सडर्फ र मार्लिन ब्रुडर एल्सडर्फ दम्पतीले खरिद गरेको र सन् २०१० मा सिकागो म्युजियमलाई प्रदान गरिएको विवरण म्युजियमकै सूचीपत्रमा पनि उल्लेख छ,’ थोम्सनले कान्तिपुरसँग भनिन्, ‘सन् ७० को दशकदेखि हराइरहेको यो नेपाली बहुमूल्य सम्पदा उत्पत्तिको मुलुक (कन्ट्री अफ ओरिजिन) लाई फर्काउनेबारेमा भने म्युजियमले केही बोल्न चाहेकै देखिँदैन ।’

अमेरिकाका खर्बपति जेम्स डब्लु एल्सडर्फ दम्पतीले यसअघि पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरबाट हराएको लिच्छविकालीन चतुर्मुखी शिवलिंगसमेत उक्त सिकागो म्युजियमलाई स्वेच्छाले दिएको सूचना बाहिर आएको थियो । मूर्ति संकलक श्रीमती एल्सडर्फको गत वर्ष निधन भएपछि उनले छाडेको इच्छापत्रअनुसार उक्त शिवलिंग नेपालको भएको र आफ्नो निधनपछि त्यसलाई नेपाल फर्काउनू भनिएका आधारमा सबै कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेर फिर्ता ल्याइने भएको छ । जेम्स डब्लु एल्सडर्फ दम्पतीले सिकागोसहितका अन्य म्युजियममा उपहारमा दिएका नेपालका दर्जनौं पुरातात्त्विक सम्पदा अहिले पनि अमेरिकामै रहेको पाइन्छ ।

सम्पदाविद् गोविन्द टन्डनले तलेजु भवानीको गलाको हार हराइरहेको भन्नेबारे सूचना आफूले धेरैअघि पाएको भए पनि यसबारे यकिन हुन नसकेको बताए । ‘यो पुरातात्त्विक सम्पदा आधा शताब्दीदेखि कतै लुकाएर राखिएको रहेछ भन्ने सुन्दा आश्चर्यमा परेको छु,’ उनले भने । २०२७ सालमा तत्कालीन पञ्चायत सरकारले तलेजु मन्दिरको लगत राखेपछि ती सामग्रीको अभिलेख र पुरातात्त्विकका सरसामान कता लगियो भन्ने कहिल्यै थाहा नभएको मूल पुजारी उद्धवमानले बताएका छन् । ‘मल्ल राजाहरूले चढाएका बहुमूल्य सामग्री यहाँ थिए । त्यसपछि सयौं वर्षसम्म यहाँ चढाइएका सहस्र कुरा थिए,’ उनले भने, ‘हामीले श्रद्धाले ढोग्ने गरेको भगवान्कै सम्पदा तस्करी कसले गरेको होला, अचम्ममा परेको छु ।’

मल्ल्कालदेखि नै तलेजु भवानीको पाठपूजा र रीतिथिति चलाउन काठमाडौं उपत्यका (मूलतः साँगा, साँखु) मा मात्रै ३० हजार रोपनी जग्गा रहेकामा हाल मुस्किलले ८ सय रोपनी मात्रै जमिन रहेको मूल पुजारीले जानकारी दिए । ‘त्यसको आम्दानी र हिसाबकिताब हामीलाई थाहा छैन, गुठीलाई थाहा होला,’ उनले भने, ‘गुठीले दिने मासिक २/४ हजार रुपैयाँका भरमा तलेजुको नित्य पूजा चलाइरहेको छु ।’ २०५२ सालमा तलेजुका मूल पुजारी केशवमानको निधन भएपछि उनका छोरा उद्धवमान मूल पुजारी छन् ।

यो पनि पढ्नुहोस्ः

हराएको ३६ वर्षपछि चतुर्मुखी शिवलिंग अमेरिकामा

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७८ ०७:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×