२०७७ फर्केर हेर्दा : भर्चुअल डिप्लोमेसी- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

२०७७ फर्केर हेर्दा : भर्चुअल डिप्लोमेसी

कोरोनाका कारण प्रत्यक्ष भेट्न नमिल्ने भएकाले विश्वभर नै कूटनीति क्षेत्रले इन्टरनेट र प्रविधिलाई सहकार्य गर्ने माध्यम बनायो । नेपाल पनि त्यसबाट अछुतो रहेन । संक्रमण अझै नसकिएकाले नयाँ वर्षमा समेत भर्चुअल डिप्लोमेसीले निरन्तरता पाउने अनुमान गर्न सकिन्छ ।
महासभाकै साइडलाइनका रुपमा विदेशमन्त्रीस्तरीय बैठक दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) को नेपाल अध्यक्षको हैसियतमा परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले भर्चुअल रुपमै चलाए ।
जगदीश्वर पाण्डे

काठमाडौँ — राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले गत चैत ९ र १० गते बंगलादेशको दुईदिने राजकीय भ्रमण गरिन् । त्यसअघि परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवाली माघ १ र २ गते नेपाल–भारत छैटौं परराष्ट्र मन्त्रीस्तरीय वार्तामा सहभागी हुन नयाँ दिल्ली पुगे । 

नेपाल–भारतबीच नयाँ नक्सालाई लिएर विवाद बढेपछि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सन्देश लिएर दिल्लीबाट खुफिया एजेन्सी ‘रअ’ का प्रमुख सामन्त गोयल कात्तिक पहिलो साता प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भेट्न बालुवाटारै आइपुगे । त्यसपछि कात्तिकको चौथो साता भारतका स्थल सेनाअध्यक्ष मनोज मुकुन्द नरवणे (दुई मुलुकको सैनिक परम्पराअनुसार नेपालको मानार्थ महारथीको सम्मान लिन) र मंसिरको दोस्रो साता नेपाल–भारत परराष्ट्र सचिवस्तरीय वार्ता गर्न भारतीय विदेश सचिव हर्षवर्धन श्रृंगलाले नेपालको भ्रमण गरे ।

नेपाल–चीनको ६५ औं कूटनीतिक सम्बन्ध वर्षगाँठको अवसर पारेर चीनका स्टेट काउन्सिलर तथा रक्षामन्त्री वेई फेड्हे एकदिने भ्रमणका लागि मंसिर तेस्र्रो साता काठमाडौं आए । पुस ५ मा सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपति भण्डारीले प्रतिनिधिसभा विघटन गरेपछि साबिकको सत्तारूढ दल नेकपा फुट्ने अवस्था आउँदा बेइजिङबाट अर्को टोली आयो । चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी अन्तर्राष्ट्रिय विभागका उपमन्त्री कुओ येचौको नेतृत्वमा रहेको चारसदस्यीय विशेष टोलीलाई पुस तेस्रो साता नेपालमा स्थलगत अध्ययन गर्न पठाएका थिए ।

माथिका महत्त्वपूर्ण कूटनीतिक यात्रालाई छाड्ने हो भने नेपालको कूटनीति यस वर्ष कोरोना संक्रमणका कारण भर्चुअल माध्यमबाटै चल्यो । उक्त अवधिमा भारतबाट तीन र चीनबाट दुई टोली मात्र नेपाल आए । अन्य महत्त्वपूर्ण कूटनीतिक भ्रमणहरू हुन पाएनन् । कोरोनाका कारण प्रत्यक्ष भेट्न नमिल्ने भएकाले विश्वभर नै कूटनीति क्षेत्रले इन्टरनेट र प्रविधिलाई सहकार्य गर्ने माध्यम बनायो । नेपाल पनि त्यसबाट अछुतो रहेन । संक्रमण अझै नसकिएकाले नयाँ वर्षमा समेत भर्चुअल डिप्लोमेसीले निरन्तरता पाउने अनुमान गर्न सकिन्छ । कूटनीतिज्ञ दिनेश भट्टराई शारीरिक रूपमा उपस्थित भएर हुने बैठक र भेटघाटको विकल्प अन्य कुनै पनि माध्यम हुन नसक्ने बताउँछन् । उनका अनुसार डिप्लोमेसीमा ‘अन द स्पट डेप्लोमेसी’ को महत्त्व हुन्छ । ‘भर्चुअलचाहिँ चलाउनका लागि चलाएको हो । यो पनि अन्य नहुँदा ठीक छ,’ उनले भने ।

यस वर्ष इतिहासमै पहिलोपटक संयुक्त राष्ट्र संघको ७५ औं महासभा भर्चुअल रूपमै भएको थियो, जसमा नेपालमै बसेर रेकर्ड गरिएको भिडियोमार्फत प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आधा दर्जनभन्दा बढी समितिलाई सम्बोधन गरे । अन्य मुलुकका प्रतिनिधिहरूले पनि त्यस्तै गरेका थिए । महासभाकै साइडलाइनका रूपमा विदेशमन्त्रीस्तरीय बैंठक दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) को नेपाल अध्यक्षको हैसियतमा परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले भर्चुअल रूपमै चलाए । कोरोना संक्रमणका कारण पहिलोपटक बहुपक्षीय भर्चुअल बैठक २०७६ को चैत पहिलो साताबाटै सुरु भएको थियो ।

दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा संक्रमण बढेसँगै पहिलोपटक भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको पहलमा सार्क मुलुकका नेताहरूबीच कोभिड–१९ को समयमा एकसाथ कसरी अघि बढ्ने र त्यसलाई परास्त गर्ने सम्बन्धमा भर्चुअल बैठक भएको थियो । चैतमा बहुक्षेत्रीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बंगालको खाडीको प्रयास (बिमस्टेक) को परराष्ट्रमन्त्रीस्तरीय बैठक भयो । यस्तै, नेपालले भर्चुअल माध्यममार्फत चीनका स्टेट काउन्सिल तथा विदेशमन्त्री वाङ यीको नेतृत्वमा भएको कोरोनाविरुद्ध एकजुट भएर लड्न आयोजना गरिएको बेल्ट एन्ड रोड इनिभिएटिभ (बीआरआई) र असंलग्न आन्दोलन (नाम) को बैंठकलगायत अन्य बहुपक्षीय र द्विपक्षीय कार्यक्रमहरू सहभागिता जनाउने काम गर्‍यो ।

परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवाली एक वर्षमा ५० वटाभन्दा बढी भर्चुअल कार्यक्रममा सहभागी भए । ज्ञवालीले विदेशमा रहेका अन्तर्राष्ट्रिय मिसन प्रमुखहरूसँग पटक–पटक भर्चुल माध्यममार्फत नै सम्पर्क गरे र निर्देशन दिए । विदेशमा रहेका नेपाली कूटनीतिक मिसनहरूले पनि भर्चुअल कूटनीतिलाई नै जोड दिए । किनकि अन्य मुलुकमा पनि नेपालको जस्तै बाहिर निस्कन नमिल्ने र लकडाउन थियो । त्यस अवधिमा आवश्यक पर्दा विदेशमा रहेका नेपाली राजदूतहरूले भर्चुअल कूटनीतिलाई अघि बढाए । खाडी क्षेत्रमा संक्रमण बढेपछि त्यहाँ रहेका नेपाली कामदारहरूलाई असर पर्न थालेको थियो । त्यही बेलामा ओमानका लागि नेपाली राजदूत शर्मिला पराजुलीले खाडी क्षेत्रमा रहेका नेपाली राजदूतहरूबीच समन्वय गर्न एक भर्चुअल बैंठक गरिन् । ‘जसले त्यहाँको वास्तविक स्थिति थाहा पाउन र आपसी सहकार्य कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने जानकारी एकआपसमा साट्यौं,’ पराजुलीले कान्तिपुरसँग भनिन् ।

अन्य समयमा कमै हुने गरेको सरकार प्रमुख र परराष्ट्रमन्त्रीले विदेशका सरकार प्रमुख र परराष्ट्र मन्त्रीसँग लगातार रूपमा टेलिफोनमा वार्ता पनि कोभिड–१९ कालमा भइरह्यो । नेपालको ठूलो जनसंख्या मजदुरीमा रहेको खाडी क्षेत्रका सरकारका प्रमुख र परराष्ट्रमन्त्रीलाई प्रधानमन्त्री ओली र परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले टेलिफोनमार्फत वार्ता गरिरहे । नेपालीको अवस्थालाई चासो दिँदै कोभिड–१९ को समयमा संरक्षण गर्न उनीहरूले आग्रह गरेका थिए । यस्तै, सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटाले र राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष गणेश तिमिल्सेनाले पनि भर्चुअल माध्यमबाट विदेशका प्रतिनिधिसँग संवाद तथा कार्यक्रममा सहभागिता जनाए ।

परराष्ट्र मामिला अध्ययन प्रतिष्ठानका उपकार्यकारी निर्देशक तथा भूराजनीतिक विज्ञ रूपक सापकोटा पछिल्लो एक वर्ष विश्व नै भर्चुअल डिप्लोमेसीमा निर्भर भएको मान्छन् । ‘भर्चुअलमार्फत न्यूनतम कूटनीति हुन सकेको छ,’ उनले भने, ‘तर, यसले मात्रै कूटनीति चल्छ भन्नेमा विश्वस्त हुन सकिँदैन । उदाहरणका लागि गएको राष्ट्र संघको महासभा भयो । त्यसमा महत्त्वपूर्ण कुराहरू उठे । तर भर्चुअल भएका कारण जति महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन्थ्यो, त्यहीअनुसार हुन सकेन । अर्कोचाहिँ कूटनीति भेटघाटका रूपमा हुने साइडलाइन वार्ता, समूह र उपसमूहमा गरिने वार्ता ठप्पै भयो ।’

उनका अनुसार भ्याक्सिन आएपछि धेरैले ‘हाइब्रिड डिप्लोमेसी’ मा जाने सोचेका थिए । ‘हाइब्रिड डिप्लोमेसी भनेको (फिजिकल्ली र भर्चुअल सम्पर्क) मा गरिने कूटनीतिक बैठकहरू हुन् । अन्य समयमा भर्चुअल माध्यममार्फत बैंठक गर्ने तर अति आवश्यक भएमा फिजिकल्ली नै उपस्थित हुने हो,’ उनले भने । कोभिड–१९ संक्रमण भएकै बेलामा नेपालसँग भर्चुअलका साथै भारतबाट तीन र चीनबाट दुर्ई ठूला भ्रमण भए । ‘ती थप महत्त्व दिएर भएका भ्रमणहरू हुन् । अन्य नियमित बैठकहरू भने भर्चुअल रूपमै गर्दै आइरहेका छन्,’ उनले भने ।

प्रकाशित : चैत्र ३१, २०७७ ०८:५६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

फर्केर हेर्दा २०७७ : कोरोनापछिको फड्को

अर्धव्यावसायिक खेलकुद संरचना रहेको नेपालजस्तो देशमा लामो समयसम्म खेलाडी प्रशिक्षणविहीन हुँदा दीर्घकालीन असर पारेको थियो ।
कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — चीनबाट सुरु भएको कोभिड–१९ अर्थात् कोरोना भाइरसको महामारी अहिलेसम्म अन्त्य भएको छैन । खोपको आविष्कार भए पनि भाइरसले नयाँ स्वरुपमा मानिसलाई दुःख दिइरहेको छ । कोरोनाले वर्ष २०७६ मा सबैभन्दा प्रताडित बनेको क्षेत्रमध्येमा पर्छ खेलकुद ।

बंगलादेशलाई हराउँदै थ्री नेसन्स कपको उपाधि जितेपछि हर्षित नेपाली फुटबल टिम । तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुर

वर्षभरि चुस्त तन्दुरुस्त रहनुपर्ने खेलाडी/अफिसियललाई कोरोना महामारीबाट जोगाउन सरकारले घोषणा गरेको लकडाउनले घरभित्रै खुम्च्याइदियो । र, यो क्रम झन्डै ६ महिनासम्म जारी रह्यो ।

खेलविज्ञहरूको तर्क मान्ने हो भने एउटा खेलाडीले एक दिनमात्र प्रशिक्षण गर्न पाएन भने उसको प्रदर्शन क्षमता (इन्डोरेन्स लेभल) मा ह्रास आउँछ । अर्धव्यावसायिक खेलकुद संरचना रहेको नेपालजस्तो देशमा यति लामो समयसम्म खेलाडीहरू प्रशिक्षणविहीन हुँदा यसले दीर्घकालीन असर पारेको थियो । कोरोनाको संक्रमणको डर न्युन हुन थालेपछि पछिल्ला ६ महिनामा भएका प्रतियोगितामा खेलाडीको प्रदर्शनको स्तरले पनि यो तर्कलाई पुष्टि गर्दछ ।

बंगलादेशसँग मैत्रीपूर्ण फुटबलमा पराजित भएपछि राष्ट्रिय फुटबल टोलीका प्रशिक्षक बालगोपाल महर्जनले कोरोनाका कारण प्रदर्शन खस्किएको स्विकारेका थिए । चैत महिनामा नेपाल भलिबल संघले आयोजना गरेको क्लब लिग च्याम्पियनसिपमा साबिक विजेता एपीएफ क्लब फाइनल पुग्न सकेन । एपीएफले यसअघि चारै संस्करणको फाइनल खेलेको थियो । प्रशिक्षक महेश चौधरीले कोरोनापछि टोलीले अपेक्षाकृत प्रदर्शन गर्न नसकेको बताएका थिए ।

कोरोना महामारी नियन्त्रणका लागि सरकारले २०७५ चैत ११ देखि नै लकडाउन गरेको थियो । पटक–पटक गरी झन्डै सात महिनासम्म कायम रह्यो । त्यतिबेला नेपालमात्र होइन विश्वकै खेल गतिविधि ठप्प थियो । कोरोनाकै कारण जापानमा २०२० जुलाई २४ देखि अगस्ट ९ सम्म निर्धारित ग्रीष्मकालीन टोकियो ओलम्पिक स्थगित भयो । त्यसका छनोट प्रतियोगिताहरू पनि स्थगित भए, सन् २०२२ मा कतारमा हुने फिफा विश्वकपका छनोट प्रतियोगिता र सन् २०२३ मा भारतमा हुने एकदिवसीय क्रिकेट विश्वकपको छनोटका रूपमा रहेको आईसीसी क्रिकेट लिग च्याम्पियनसिपका खेलहरू स्थगित भए । त्यसबाहेक थुप्रै खेलका अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता स्थगित गरिएको थियो ।

***

अखिल नेपाल फुटबल संघ एन्फाले कात्तिक महिनामा बंगलादेशसँग मैत्रीपूर्ण फुटबलका लागि अनुमति पाएसँगै नेपालमा खेलकुद गतिविधि सुरु भएको हो । नेपालले कात्तिक २९ र मंसिर २ गते ढाकामा बंगलादेशको राष्ट्रिय टोलीसँग दुई खेल खेल्यो । नेपालले एकमा पराजित रहेर अर्कोमा बराबरीको नतिजा निकाल्यो । मंसिर ५ गते नेपालगन्जमा कोरोनापछि पहिलो खेल गतिविधिका रूपमा नेपालगन्ज म्याराथन आयोजना भयो । यो प्रतियोगिताका विजेता एपीएफका गोपीचन्द्र पार्कीले एक वर्ष सरेर जुलाई २३ देखि अगस्ट ८ सम्म हुने तय भएको टोकियो ओलम्पिकमा एथलेटिक्सबाट नेपालको प्रतिनिधित्व गर्नेछन् । त्यसयता क्रमशः अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको तयारीमा रहेका खेलाडीको प्रशिक्षण सुरु भयो । टोकियो ओलम्पिकमा वाइल्ड कार्ड दाबेदार ७ खेलका १२ खेलाडीको प्रशिक्षण सुरु भयो । स्वास्थ्य सावधानीका साथ कराते खेलाडीको प्रशिक्षण भने साउनदेखि नै भइरहेको थियो ।

एन्फाले महिला राष्ट्रिय लिगको आयोजना गर्‍यो । लकडाउनकै कारण बीचैमा स्थगित सहिद स्मारक ‘बी’ डिभिजन लिगका बाँकी खेल र अघिल्लो वर्षकै कार्यक्रम सहिद स्मारक ‘सी’ डिभिजन लिग सम्पन्न भयो । एन्फाले सातै प्रदेशमा लिग आयोजना गरी विजेता टोलीबीच नेपालगन्जमा एन्फा प्रेसिडेन्ट कप फुटबल सम्पन्न गर्‍यो । नेपालले किर्गिस्तानको ओलम्पिक (यू–२३) टोली र बंगलादेशको राष्ट्रिय टोलीसम्मिलित थ्री नेसन्स कप आयोजना भयो । फाइनलमा बंगलादेशलाई २–१ गोलले हराएर नेपालले ३७ वर्षपछि घरेलु भूमिमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको ट्रफी उचाल्यो । वर्षको अन्त्यतिर राष्ट्रिय टोलीको प्रशिक्षकमा कुवेतका अब्दुल्लाह अल्मुताइरी नियुक्त भए । लकडाउनका कारण स्वदेश फर्किएका स्विडिस प्रशिक्षक योहान कालिनले राजीनामा दिएपछि रिक्त स्थानमा एन्फाले कतारको सहयोगमा अल्मुताइरीलाई नियुक्त गरेको हो । नेपालले विश्वकप तथा एसियाली कप छनोटअन्तर्गत अस्ट्रेलिया, जोर्डन र चाइनिज ताइपेईसँग खेल्न बाँकी छ । यी खेलहरू कोरोना महामारीकै कारण स्थगित गरिएको थियो ।

आईसीसी क्रिकेट लिग च्याम्पियनसिपअन्तर्गत नेपालले यसबीचमा दुई त्रिकोणात्मक शृंखला खेल्नुपर्ने थियो । कोरोनाकै कारण स्थगित यी खेल जुलाईमा खेलाउने तयारी छ । यसबीचमा नेपालले विश्व विजेता प्रशिक्षक डेभ ह्वाटमोरलाई राष्ट्रिय टोलीको मुख्य प्रशिक्षकमा नियुक्त गरेको छ । नेपाल क्रिकेट संघले महिलातर्फ ट्वान्टी–२० र पुरुषतर्फ एकदिवसीय फर्म्याटको प्रधानमन्त्री कप राष्ट्रिय प्रतियोगिता आयोजना गर्‍यो । त्यसका शीर्ष टोलीले खेल्ने मेयर कप क्रिकेट पनि आयोजना भयो ।

कोरोनाकाल पनि सबैभन्दा धेरै भलिबलका गतिविधि भए । राष्ट्रियस्तरका प्रतियोगिताहरू पोखरा, नेपालगन्ज, इलाम र काठमाडौंमा भए पनि स्थानीय र क्षेत्रीय प्रतियोगिता थुप्रै सम्पन्न भए । आरबीबी–एनभीए राष्ट्रिय पुरुष/महिला क्लब लिग भलिबल सम्पन्न भयो । एभीसी सेन्ट्रल जोन महिला भलिबलको साबिक विजेता महिला राष्ट्रिय टोलीले आउँदो अगस्ट–सेप्टेम्बरमा २१ औं एभीसी सिनियर वुमेन्स च्याम्पियनसिपका लागि छनोट पक्का गर्‍यो । संघले विदेशी प्रशिक्षक ल्याएर टिमको तयारी सुरु गर्ने जनाएको छ ।

***

कोरोना महामारी र खेल गतिविधिमा सीमितताका बावजुद केही खेलका खेलाडीको प्रदर्शन लोभलाग्दो थियो । जुन सफलता उनीहरूको खेलजीवनकै कोसेढुंगा रहनेछ । १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुदकी रजत पदक विजेता पुष्पा भण्डारीले पुसमा बंगलादेशमा स्वर्ण जितिन् । बंगलादेशका राष्ट्रपिता शेख मुजिबुर रहमानको जन्मशताब्दीको अवसरमा आयोजित ढाका म्याराथनमा पुष्पाले दक्षिण एसियाली स्पर्धामा स्वर्ण जितेर कोरोनाले थलिएको नेपाली खेलकुदमा खुसीको सञ्चार गरिन् ।

माघमा ब्याडमिन्टनका युवा स्टार प्रिन्स दाहाल जुनियर विश्व वरीयतामा तेस्रो स्थानमा रहे । कोरोनाकै कारण प्रतियोगिता नभए पनि उनीभन्दा अगाडि रहेका खेलाडी उमेरहदका कारण सिनियरमा बढुवा भएपछि प्रिन्सले ८ स्थान सुधार गरेर तेस्रो उक्लिए । त्यसबाहेक घरेलु खेलकुदमा प्रिन्सले सिनियरतर्फ सफलताको सुरुआत यसैपालि गरे । मंसिरमा सिन्धुपाल्चोकमा तोप–२१ राष्ट्रिय ब्याडमिन्टनमा उनले शीर्ष वरीयताका रत्नजित तामाङलाई पराजित गरे । रत्नजित खुला एकलतर्फ प्रिन्ससँग पहिलोपल्ट हार्न पुगेका थिए । प्रिन्सले सिरहाको गोलबजारमा पुष्पलाल स्मृति राष्ट्रिय ब्याडमिन्टन दीपेश धामीलाई हराएर उपाधि जिते । चितवनमा प्रधानमन्त्री कपको फाइनलमा भने उनी दीपेशसँगै पराजित रहे ।

थ्री नेसन्स कपमा स्वर्ण जित्ने नेपाली टोलीका रक्षक रोहित चन्द सर्वोत्कृष्ट खेलाडी भए । उनी इन्डोनेसियामा व्यावसायिक फुटबल खेल्दै आएका छन् । गोलरक्षक किरण चेम्जोङ भारतको आई लिगमा सिजनकै उत्कृष्ट गोलरक्षकमा चुनिए । थ्री नेसन्स कपको फाइनलमा बंगलादेशसँगको खेलबाट कीर्तिमानी खेलाडी तथा पूर्वकप्तान विराज महर्जनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट संन्यास लिए । सन् २००८ मा पाकिस्तानविरुद्ध पोखरामा भएको अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेलबाट विराजले राष्ट्रिय टोलीमा ‘डेब्यु’ गरेका थिए । त्यसयता उनले नेपालबाट सबैभन्दा बढी ७३ खेल खेले ।

राष्ट्रिय महिला भलिबल टोलीकी मुख्य स्पाइकर प्रतिभा मालीले चोटबाट सानदार पुनरागमन गरिन् । गतवर्ष माघमा राष्ट्रिय क्लब लिग भलिबल च्याम्पियनसिपको फाइनलमा घुँडाको चोट बोकेकी उनले शल्यक्रियापछि राष्ट्रिय क्लब लिग भलिबलमार्फत पुनरागमन गरिन् । उनकै प्रेरणादायी प्रर्दशनमा न्यु डायमन्डले लिग उपाधि जितेको थियो ।

***

मैदानभित्रको खेल गतिविधि कम भए पनि वर्षको सुरुदेखि नै मैदानबाहिरको गतिविधि उल्लेख्य रह्यो । खेलकुद विकास ऐन २०४८ लाई खारेज गरी संघीय संरचनाअनुकूल हुने नयाँ खेलकुद ऐन यही वर्षदेखि लागू भयो । संघीय संसदका दुवै सदनले झन्डै २ वर्ष लगाएर तयार पारेको कानुन राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले असार १२ गते प्रमाणीकरण गरिन् । असार १७ देखि नयाँ कानुन लागू भयो । त्यसले पुराना कानुनबाट भएका नियुक्तिलाई रिक्त बनाइदियो । फलस्वरुप रमेशकुमार सिलवाल राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) सदस्य–सचिव नियुक्त भएको एक वर्षमै पदमुक्त भए । नयाँ प्रक्रियाअनुसार दरखास्त हालेर उनले साउन १२ गते चारवर्षे कार्यकालका लागि शपथ लिए ।


संघीय संरचनाअनुकूल हुने गरी लामो बहस पैरवीपछि जारी गरिएको नयाँ ऐनको विरोध पनि त्यत्तिकै भयो । मुख्यतः ऐनले राखेपको अधिकांश अधिकार खेलकुद मन्त्रालयमा निहित गरिदिएको थियो । भविष्यमा खेलकुदका मुख्य नियमक निकाय राखेप र खेलकुद मन्त्रालयबीच जुँगाको लडाइँ हुनेतर्फ धेरैको चिन्ता थियो । त्यसबाहेक राष्ट्रिय संघहरूलाई स्वायत्तताको नाममा अझै बन्देज गर्न खोजिएको आरोपहरू पनि लागेका थिए । ऐन जारी भए पनि अहिलेसम्म नियमावली बन्न सकेको छैन । त्यसैले पदावधि सकिएका खेल संघहरूको चुनाव हुन सकेको छैन । ऐन जारी भएपछि राखेपको बोर्ड बैठक बस्न सकेको छैन । बरु खेलकुद मन्त्री फेरिए ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले संसद् विघटनको निर्णय लिएपछि उनकै पार्टीका असन्तुष्ट पक्ष सरकारबाट बाहिरियो । पछि सरकार पुनर्गठन गर्दा युवा तथा खेलकुदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्मा हटाइए । पुसदेखि नयाँ मन्त्रीका रूपमा दावा तामाङले जिम्मेवारी सम्हालेका छन् ।

वर्षको अन्त्यतिर पुनः कोरोना संक्रमणको दर बढ्दै गएको छ । कोरोना संक्रमित बढ्न थालेपछि दोस्रो चरणको महामारी सुरु हुन लागेको आँकलन विज्ञहरूले गरेका छन् । पुनः लकडाउनको चर्चा हुन थालेको छ । यसले घरेलु र अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुदमा पुनः समस्या पार्न सक्छ । वैशाखमा हुने ठूला प्रतियोगितामा त्रिदेशीय ट्वान्टी–२० क्रिकेट सिरिज तथा फुटबलको नेपाल सुपर लिग छन् । सरकारले त्रिदेशीय ट्वान्टी–२० सिरिजमा स्वास्थ्य सुरक्षा मापदण्डको पूर्ण पालना गर्न नामै तोकेर निर्देशन दिइसकेको छ । भविष्यमा यस्ता प्रतियोगिताको स्वीकृति नदिन पनि सम्बन्धित निकायलाई सचेत गराएको छ । भविष्यमा लकडाउन गर्नुपर्ने अवस्था आएमा नेपाली खेलाडीको ओलम्पिक सहभागिता र विश्वकप छनोटसमेत प्रभावित बन्न सक्छ ।

प्रकाशित : चैत्र ३१, २०७७ ०८:५५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×