जगदीश्वर पाण्डे

पाण्डे विगत १० वर्षदेखि पत्रकारिता गरिरहेका छन् । उनी विशेष गरेर परराष्ट्र, सुरक्षा र राजनीति मामिला सम्बन्धी समाचार लेखनमा सक्रिय छन् ।

जगदीश्वर पाण्डेका लेखहरु :

राजदूत: योग्यलाई बनाउने कि आफ्नालाई ? 

झन्डै तीन महिना लगाएर गठबन्धन सरकारले मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरेपछि विदेशस्थित विभिन्न नियोगहरूमा राजदूत नियुक्तिको चटारो बढेको छ । राजदूतका लागि ‘योग्य’ हरूको सूची तयार पार्नेलगायत गृहकार्य गर्ने जिम्मेवारी परराष्ट्र मन्त्रालयको भए पनि सत्तारूढ दलहरूले आ–आफ्नो कोटाअनुसार तयारी अघि बढाएका छन् ।

कांग्रेस-भाजपा सम्बन्ध सुधारको प्रयास

कांग्रेस सह–महामन्त्री प्रकाशशरण महत नेतृत्वमा भएको भारत भ्रमण कूटनीतिक, राजनीतिक मात्र थिएन, धार्मिक विषयमा समेत केन्द्रित भयो । कांग्रेसको टोलीले दिल्लीदेखि धार्मिक स्थल वाराणसीसम्म भ्रमण गर्‍यो । यो भ्रमणको कूटनीतिक, राजनीतिक र धार्मिक सम्बन्ध अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ ।

चीन किन चाहन्छ एमाले–माओवादी सहकार्य ?

नेपाली कांग्रेसले भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) सँग सम्बन्ध सुधार्न खोजिरहेका बेला उत्तरी छिमेक चीनले फेरि नेपालका दुई ठूला कम्युनिस्ट पार्टी एमाले र माओवादी केन्द्रलाई मिलेर अघि बढ्न आग्रह गरेको छ । तीन वर्षअघि एमाले र माओवादीबीच एकीकरण हुँदा ‘सहजीकरण’ गरेको चीनले फेरि दुवै पार्टीको सहकार्यमा जोड दिएको हो । 

चीनको चाहना : एमाले र माओवादी संयुक्त रुपमा कम्युनिष्ट आन्दोलन अघि बढाउन्

नेपालस्थित चिनियाँ राजदूत होउ यान्छीले यहाँका दुई ठूला कम्युनिष्ट पार्टीहरु एमाले र माओवादी केन्द्रले संयुक्त रुपमा कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई अगाडि बढाउन् भन्ने चाहेको बताएकी छन् । राजदूत होउले चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी)को १०० वर्ष पुगेको अवसरमा नेपाली नेताहरुको विचारसहितको किताबको भर्चुअल विमोचनका दौरान मंगलबार यस्तो धारणा राखेकी हुन् ।

असंलग्‍न अभियान नेपालको विदेश नीतिको एक अभिन्‍न अंग : परराष्ट्रमन्त्री खड्का

परराष्ट्रमन्त्री नारायण खड्काले असंलग्न अभियान (नाम) को सिद्धान्त नेपालको विदेश नीतिको एक अभिन्‍न अंग भएको बताएका छन् । नामको ६० औं वर्ष पुगेको उपलक्ष्यमा सर्बियाको राजधानी बेल्ग्रेडमा भएको उच्चस्तरीय कार्यक्रममा खड्काले नेपालले आफ्नो संविधानमा यो अभियानको मूल सिद्धान्तहरुलाई स्थापित गरेको पनि बताएका छन् । नेपाल नामको संस्थापक सदस्य मुलुक पनि हो । 

असंलग्‍न अभियानमा नेपालको भूमिका के ?

असंलग्न अभियान ६० वर्ष पुगेको अवसरमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा भाग लिन संस्थापक सदस्य नेपालका तर्फबाट उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै परराष्ट्रमन्त्री नारायण खड्का सर्बियाको राजधानी बेल्ग्रेड गएका छन् । सोमबार र मंगलबार हुने कार्यक्रममा सहभागी हुन खड्का तीन दिनअघि नै त्यहाँ पुगेका हुन् । उनले सोमबार नेपालका तर्फबाट सम्बोधन गर्दैछन् ।

राजदूत बन्‍न परराष्ट्रभित्रै ‘अस्वस्थ’ प्रतिस्पर्धा

कूटनीतिक क्षेत्रका उच्च पदाधिकारीहरू (सहसचिव) बीच नै मन्त्रालयभित्र ‘करिअर’ राजदूत बन्न लागि अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा हुन थालेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा मुलुकको कूटनीतिक मामिला हाँक्ने जिम्मेवारीमा रहेका परराष्ट्रका पदाधिकारीहरू पद्धति र प्रणालीमा चल्छन् भन्ने मान्यता छ । तर सुरु भएको प्रतिस्पर्धाले दूरगामी असर पर्ने संकेत देखिएका छन् ।

चीनसँग जोडिएको हुम्ला सीमाबारे परराष्ट्रलाई गृहको पत्राचार 

चीनसँग सीमा जोडिएको हुम्लाको लिमी लाप्चादेखि हिल्सासम्मको सीमाबारे गृह मन्त्रालयले परराष्ट्र मन्त्रालयलाई पत्राचार गरेको छ । गृह मन्त्रालयले पछिल्लो पटक सरकारद्वारा जयनारायण आचार्यको नेतृत्वमा गठित सीमा क्षेत्र सम्बन्धी अध्ययन गर्न गठित समितिले बुझाएको प्रतिवेदनको सुझावको आधारमा परराष्ट्र मन्त्रालयलाई पत्राचार गरिएको हो । 

राजदूत नियुक्तिको गृहकार्यमा सरकार

मन्त्रिपरिषद्लाई पूर्णता दिन नसकेको सरकारले विदेशस्थित नेपाली नियोगहरूमा रिक्त २३ राजदूत नियुक्तको गृहकार्यमा जुटेको छ । केपी ओली सरकारले राजनीतिक नियुक्ति दिएका राजदूतहरूलाई असोज ५ मा फिर्ता बोलाउने निर्णय गरेसँगै नेपालका ३३ विदेशी नियोग (३० दूतावास र ३ संयुक्त राष्ट्रसंघीय नियोग) मध्ये २३ नेतृत्वविहीन छन् । 

एमसीसी सम्झौता कार्यान्वयनबारे बोर्डमा सुमारको ‘ब्रिफिङ’

अमेरिकी सहयोग परियोजना मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) की उपाध्यक्ष फातिमा सुमारले नेपालमा एमसीसी सम्झौता कार्यान्वयनको अवस्थाबारे बोर्डलाई जानकारी दिएकी छन् ।