चुनाव हुनेमै कांग्रेस र जसपाको आशंका- समाचार - कान्तिपुर समाचार

चुनाव हुनेमै कांग्रेस र जसपाको आशंका

संविधानलाई असफल बनाउन खोजिएको त होइन भन्ने सन्देह
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — कांग्रेस र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) प्रतिनिधिसभा विघटनको कदमलाई अदालतले सदर गरे पनि वैशाखमा निर्वाचन हुनेमा विश्वस्त छैनन् । प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापना र निर्वाचन दुवै नहुने परिस्थिति निर्माण गरेर संविधानलाई असफल बनाउन खोजिएको त होइन भन्ने सन्देह उनीहरूमा छ ।

पहिलो चरणमा ४० र दोस्रो चरणमा ३७ जिल्लामा निर्वाचन गर्ने सरकारको निर्णय पनि कांग्रेस र जसपाले त्यसलाई स्वीकार र इन्कार दुवै गर्न सकेका छैनन् । उनीहरू अदालतको निर्णयको पर्खाइमा छन् ।

प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापना कि निर्वाचन भन्नेमा कांग्रेस नेताहरूको एउटै धारणा बन्न सकेको छैन । पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा र उनीपक्षीय नेताहरू दुवै विकल्पले असंवैधानिक कदम सच्चिन सक्ने तर्क गर्दै अदालतको निर्णयको पर्खाइमा छन् ।

दुवै विकल्प भनिए पनि संस्थापन पक्षको झुकाव बढी निर्वाचनतिरै छ । पार्टीको संस्थापनइतर खेमा प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापनाको पक्षमा अडिग छ । पुनःस्थापनाले मात्रै असंवैधानिक कदम सच्चिन सक्ने दृष्टिकोण वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल, पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौला र उनीहरूको समूहका नेताहरूले राख्दै आएका छन् । अदालतले विघटनलाई सदर गर्‍यो भने निर्वाचनमै जाने मनस्थितिमा यो पक्ष पनि छ । तर नेकपामा वैधानिकता कुन पक्षले पाउने भन्ने प्रश्न जटिल बन्दै गएकाले पनि वैशाखमा निर्वाचन हुनेमा दुवै पक्षलाई शंका छ ।

कांग्रेस नेता एनपी सावदले अदालतको निर्णय पार्टीका सबै नेताले स्वीकार गर्ने बताए । उनले निर्वाचन आयोगले एकै चरणमा चुनाव गराउन सक्षम रहेको जनाइरहेका बेला दुई चरणमा घोषणा गर्नुले भने आशंका जन्माएको बताए । कांग्रेस पुनःस्थापना र निर्वाचन दुवै मुद्दामा सशक्त देखिन नसके पनि अदालतले प्रधानमन्त्रीको निर्णयलाई सदर गरे वैशाखमै निर्वाचन गराउनका लागि सशक्त दबाब दिने रणनीतिमा देखिएको छ ।

जसपाभित्र पनि कांग्रेसकै जस्तो लाइन देखिन थालेको छ । पार्टी केन्द्रीय कार्यकारिणी समितिले भने असंवैधानिक कदम सच्याउन प्रतिनिधिसभाको पुनःस्थापनालाई मुख्य विकल्प मानेको छ । उसले अन्य दलभन्दा एक कदम अघि बढ्दै प्रतिनिधिसभा विघटनलाई समेत स्वीकार गरेको छैन ।

जसपाका वरिष्ठ नेता राजेन्द्र महतोले पार्टीभित्र दुई धार नरहेको दाबी गरे । ‘प्रतिनिधिसभा विघटन गर्ने प्रधानमन्त्रीको कदम सच्याउनुपर्छ । त्यो भनेको पुनःस्थापना नै हो,’ उनले भने, ‘हामीले निर्वाचनको कुरै गरेका छैनौं ।’ अदालतले विघटनलाई सदर गरे जाने कि नजाने भन्नेमा भने जसपाभित्र मतान्तर देखिन्छ । अध्यक्ष महन्थ ठाकुर, वरिष्ठ नेता महतो, शरतसिंह भण्डारीलगायत पूर्वराजपा नेताले त्यस्तो निर्णय अदालतले गरे निर्वाचनका लागि समेत तयारी गर्नुपर्ने बताउँदै आएका छन् ।

अर्का अध्यक्ष उपेन्द्र यादव र संघीय परिषद् अध्यक्ष बाबुराम भट्टराईलगायत पूर्वसमाजवादी नेताको मत भने प्रधानमन्त्री ओलीको कदमलाई असंवैधानिक भनिसकेपछि उनकै नेतृत्वमा हुने निर्वाचन स्वीकार गर्न नहुने भन्नेछ । सडकको बलबाट प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापना गर्नुपर्ने भन्दै संयुक्त आन्दोलनको पक्षमा यादव र भट्टराई उभिएका छन् ।

‘सरकारले निर्वाचन गराउन विघटन गरेको हो र ? पुनःस्थापना नगर्ने र निर्वाचन पनि हुन नदिई मुलुकलाई अँध्यारो सुरुङभित्र छिराएर संविधान असफल बनाउन खोजिएको छ,’ महतोले भने, ‘त्यसै कारण पनि हामी लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यताको रक्षा गर्न संघर्षरत छौं ।’ कांग्रेस नेता नवीन्द्रराज जोशीले पनि संविधानलाई असफल बनाउन सक्ने संकेत देखिन थालेको बताए ।

प्रकाशित : माघ २८, २०७७ १०:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आरोपित खुलमखुला, बलात्कृत पीडामा

साधारण तारिखमा रिहा हुन्छन् बलात्कार आरोपित
सन्जु पौडेल

तिलोत्तमा — बुटवल उपमहानगरपालिकाकी ११ वर्षीया बालिका गत असोज २५ गते दिउँसो घर नजिकै खेलिरहेकी थिइन् । त्यही बेला एक छिमेकीले आफ्नो घरमा बोलाए । कोठामा पुर्‍याएपछि बाहिरबाट चुकुल लगाइदिए । भित्र बसिरहेका पुरुषले बालिकामाथि बलात्कार गरे । पाँच सय रुपैयाँ दिएर घटनाबारे कसैलाई नबताउन धम्की दिए ।

चार दिनपछि तिनै छिमेकीले बालिकाका दाजुलाई बहिनीमाथि भएको घटनाबारे जानकारी गराए । ‘त्यो सुनेपछि छाँगाबाट खसेझैं भएँ,’ दाजुले सुनाए, ‘मैले आत्तिँदै बुबालाई बताएँ ।’

बाबुछोराले घटनाबारे सोधेपछि उनले सबै सुनाइन् । असोज ३० गते अभिभावकसहित जाहेरी दर्ता गर्न गएकी बालिकाले प्रहरीसमक्ष कोठाभित्र बसेका व्यक्तिले मात्र नभएर घटनाबारे आफ्ना बुबालाई जानकारी दिने छिमेकीले समेत मिठाई दिएर पटक–पटक करणी गर्ने गरेको खुलाइन् । पाल्पाबाट बसाइँ सरेर आएका बालिकाका परिवार यहाँ अधियाँमा खेतीपाती र ज्याला मजदुरी गरेर जीविकोपार्जन गरिरहेका छन् । उनकी आमा वैदेशिक रोजगारीमा छिन् ।

बालिकामाथि जबर्जस्ती करणी आरोपमा पक्राउ परेका दुवै व्यक्ति अहिले जिल्ला अदालत रूपन्देहीको आदेशले पुर्पक्षका लागि कारागार चलान भएको जिल्ला प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी डीएसपी सत्यनारायण थापाले बताए । स्वास्थ्य सामान्य रहे पनि विद्यालय जाँदा, छरछिमेकका साथी भेट्दा त्यही घटना सुनाउने गरेको र त्यसले मानसिक तनाव हुने गरेको बालिकाले बताइन् । ‘मलाई देख्नेबित्तिकै त्यही कुरा गर्छन्,’ उनले भनिन्, ‘अपराधीलाई सजाय दिलाउन बुबा लाग्नुभएको छ ।’

दाङको बंगलाचुली गाउँपालिकाकी १२ वर्षीया बालिका एक वर्षसम्म निरन्तर ६१ वर्षीय झड्केलो बाबुबाट बलात्कृत भइन् । गत मंसिर १३ गते आमा घाँस काट्न जंगल गएकी थिइन्, बुबाले एक्कासि सबै ढोका बन्द गरेर जबर्जस्ती भुइँमा लडाए । पछि होसमा आउँदा उनी रक्ताम्य थिइन् । बुबाले कतै भनेमा मारिदिने धम्की दिए । त्यसपछि पनि घरमा एक्लै पारेर पटक–पटक करणी गरे । सात वर्षअघि आमाले दोस्रो विवाह गरेपछि उनी झड्केलो बुबाको घरमा बस्दै आएकी थिइन् । सुरुमा डराएर कसैलाई जानकारी गराउन नसकेको बालिकाले बताइन् ।

हिँड्नै नसक्ने गरी घाउ दुख्न थालेपछि मात्रै उनले मामाघरकी हजुरआमालाई बताएकी थिइन् । ‘नातिनीले सबै कुरा बताउँदा मलाई पत्याउनै गाह्रो भयो,’ हजुरआमाले भनिन्, ‘बाबुबाटै यस्तो घटना हुन्छ भने छोरीहरू कसरी बचाउन सकिन्छ ?’ प्रहरीमा जाहेरी दिएपछि बाबु पक्राउ परे । अहिले मुद्दा चलिरहेको छ ।

दाङकै घोराही उपमहानगरपालिकाकी सुस्त मनस्थितिकी १७ वर्षीया बालिका लकडाउनको समयमा वैशाख १९ गते बलात्कृत भइन् । छिमेकी २५ वर्षीय हेमराज विकले आफ्नो घरमा टीभी हेर्न बोलाएर बलात्कार गरेको पीडितको भनाइ छ । पीडितको जाहेरीका आधारमा प्रहरीले विकलाई पक्राउ गरी मुद्दा चलायो । जिल्ला अदालतले जेठ २६ गते पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाएकामा उच्च अदालत तुलसीपुरले असार १८ गते हिरासतमुक्त गरी साधारण तारेखमा छोड्न आदेश दियो । अहिले विक घरमै छन् भने पीडित झन् पीडामा छिन् । ‘दोषी छुटिसकेकाले कारबाही हुन्छ कि हुँदैन भन्ने शंका छ,’ पीडितका दाजुले भने, ‘दोषीलाई पनि तारिखमा छोडिएको छ ।’

लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालय तुलसीपुरका अनुसार पछिल्लो तीन महिनामा मात्रै प्रदेशमा बलात्कारका ८५ वटा घटना भएका छन् । जसमध्ये कात्तिकमा ३०, मंसिरमा ३२ र पुसमा २३ वटा भएका छन् । कात्तिकमा १५ महिला र १५ बालिका तथा मंसिरमा १६ महिला र १६ बालिका बलात्कृत भएका छन् । पुसमा १५ बालिका र ८ महिला बलात्कारमा परेका छन् । हरेक महिना बालिका बलात्कारमा पर्ने क्रम बढिरहेको छ । पछिल्लो तीन महिनामा सबैभन्दा बढी बलात्कारका घटना बाँकेमा भएका छन् । जहाँ हरेक महिना सरदर सात वटा घटना भएका छन् । प्यूठान, पाल्पा, अर्घाखाँची र गुल्मीमा सबैभन्दा कम घटना भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

पछिल्लो समय पीडितमा आएको सचेतनाका कारण जबर्जस्ती करणीका घटनाबारे जानकारी हुनु र जाहेरी प्रहरीकहाँ दर्ता हुन थालेको लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालय, तुलसीपुरका प्रहरी उपरीक्षक राजेन्द्रसिंह खड्काले बताए । ‘अशिक्षा, मानसिक अवस्था र अचेतना नै यस्ता घटनाका मुख्य कारण हुन्,’ उनले भने, ‘विशेष गरी आफन्त, छिमेकी र चिनजानकै मानिसबाट घटना भएको पाइन्छ ।’

यस्ता घटना नहोऊन् भनी समय–समयमा समुदायमा प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम गरिने भए पनि सामाजिक परिवेशमै छिमेकी र टाढाका आफन्तलाई समेत पूर्ण विश्वास गरी ढुक्क हुँदा यस्ता घटना भइरहेको खड्काले बताए ।

प्रकाशित : माघ २८, २०७७ ०९:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×