प्रसूति गृहको इमरजेन्सी वार्डमा बिरामीको भीड, थाम्‍नै मुस्किल- समाचार - कान्तिपुर समाचार

प्रसूति गृहको इमरजेन्सी वार्डमा बिरामीको भीड, थाम्‍नै मुस्किल

बुनु थारु

काठमाडौँ — सोमबार दिउँसोको १ :३० बजे । थापाथलीस्थित परोपकार प्रसूति गृह तथा स्त्री रोग अस्पताल प्रवेश गर्दा बिरामीको भिड देखिन्छ । कोही घाम तापिरहेका छन् त कोही एकछेउमा बसेर खाजा खाइरहेका छन् भने कोही बिरामी समातेर डोर्‍याइरहेका छन् । 

नेपालकै सबैभन्दा बढी प्रसूति सेवा लिन आउने अस्पताल हो, प्रसूति गृह । लहरै बसेका करिब २५ जना गर्भवती महिला कतिबेला पालो आउला भनेर दुखाइ सहँदै पर्खेर बसेका छन् । इमरजेन्सी विभागमा बिरामीको चाप देखिन्छ । प्रसूति सेवा लिन आएका महिलाहरु दुखाइ सहन नसकेर छटपटाइ रहेका देखिन्छन् । मुखमा मास्क लगाएपनि उनीहरुको पीडा आँखा र हाउभाउबाट प्रष्ट झल्किएको देखिन्छ ।

इमेरजेन्सी विभागको ढोकानिर बसेका गार्डहरुलाई भीड थाम्न हम्मे परिरहेको छ । बिरामीलाई सम्हाल्ने गार्डमध्येकी एकले भीड थाम्नै मुस्किल रहेको बताइन् । भन्छिन्, ‘बिरामीको एकदम चाप छ । बेड खाली हुँदैन । बिरामी छट्पटिएको देख्छौं तर के गर्नु हामीले पनि भित्र खाली भएपछि मात्र पठाउनुपर्ने हुन्छ । कोही त बिरामीका आफन्त मान्दैनन् गाह्रो छ ।’

पालोको पर्खाइमा बसिरहेकी छिन् कीर्तिपुरबाट आएकी ३५ वर्षीया रञ्जु दास । हातमा पर्चा समातेर दुखाइले उकुसमुकस गरिरहेकी छन् उनी । खुट्टामा ब्यान्डेज लगाइएको छ । केही दिनअघि मात्र उनको खुट्टा मर्केको रहेछ । ‘२ घण्टा भयो अस्पताल आएका तर अझै पालो पाएको छैन, एकदम भीड हुने रहेछ,’ रञ्जु पीडायुक्त स्वरमा विस्तारै बोलिन् । ९ महिनाको गर्भ रहेकी उनलाई पेटमा दु:खाइ भएपछि आएको बताइन् ।

छेवैमा छिन् पालोको आसमा रहेकी थानकोटबाट आएकी प्रीति श्रेष्ठ । साथमा थिए बहिनी र ससुरा । एक घण्टादेखि भित्र जाने पालो कुरिरहेका उनीहरु पालोका लागि यताउता कुदिरहेका भेटिए । रक्तश्राव भएपछि ल्याइएकी गर्भवती प्रीति छट्पटराइरहेकी छन् । भीडमा रहेका बिरामीहरु पालो लिन आतुर देखिन्छन् । घरीघरी कति बेला पालो आउला भनेर आँखा तन्काइतन्काइ हेरिरहेका देखिन्छन् । कसैले टोकन सिस्टम नभएको र लाइन पनि नभएको भनी गुनासो पोखिरहेका भेटिए ।

अस्पतालकी निर्देशक डा. संगिता मिश्राले बिरामीको भीड व्यवस्थापन गर्न गाह्रो भएको स्वीकारिन् । उनी भन्छिन् , ‘भीड थाम्न पक्कै गाह्रो छ । हामीले सक्दो सेवा दिने कोसिस गरेका छौं । देशभरकै बिरामीहरु आउनु हुन्छ । त्यसैले पनि भीड थाम्न मुश्किल हुने गरेको छ ।’ ‘हामीले कोभिडले पिक लिएको बेला पनि उपचार सेवा रोकेनौं । अहिले झन् बिरामी बढेको देखिनुहुन्छ,’ डा. मिश्रा भन्छिन्, ‘बिरामी धेरै बढेका छन् तर भौतिक संरचना र जनशक्तिको कमीले गर्दा अलि भीड थाम्न गाह्रो भइरहेको हुन्छ । सिस्टम अनुसार काम भइरहेको हुन्छ तर सबैलाई भित्रै छिरेर मात्र काम हुन्छ भन्ने बिरामीलाई भान हुन्छ । तर त्यस्तो होइन ।’

उनले इमरजेन्सीको भीड थाम्न छिट्टै नै ओपीडीमा आउने बिरामी जस्तै व्यथा नलागेको गर्भवती महिलाहरुलाई एड्मिसन रुम छुट्टै बनाउने प्रक्रियामा रहेको र व्यथा लागेका, रक्तश्राव भएकालाई हालको इमरजेन्सी कक्षको प्रयोग गर्ने जानकारी गराइन् । अहिले एकद्वार प्रणालीमा भएकाले भीड थाम्न मुस्किल भइरहेको उनको भनाइ छ । डा मिश्राले अबदेखि अस्पतालमा ‘फिडब्याक सिस्टम’ ल्याइरहेको बताइन् । ‘कुन कर्मचारीले कस्तो व्यवहार गर्नुहुन्छ बिरामीले सजिलै भन्न सक्नुहुनेछ, हरेक कर्मचारीले अनिवार्य रुपमा आइडी कार्ड लगाउनुपर्ने छ ।,’ उनले भनिन् ।

हाल प्रसूति गृहमा दिनहुँ ८० देखि एक सय इमरजेन्सी बिरामी आउँछन् भने सरदर ७० वटा डेलिभरी हुने गरेका छन् । त्यस्तै दैनिक ५ सयदेखि ६ सयको हाराहारीमा ओपीडीमा बिरामीहरु आउने गरेका छन् । डा. मिश्राका अनुसार गृहमा ४ सय १५ स्वीकृत बेड छन् भने ४ सय ८९ बेडहरु सञ्चालन भइरहेका छन् । ‘भविष्यमा थप बेडहरु पनि थप्ने तयारी गरिरहेका छौं । ७ सय बेड बढाउनुपर्ने सोचेका छौं । विस्तारै अरु ठाउँमा पनि यसको शाखा खोल्ने सोचेको छौं,’ उनले भनिन् ।

प्रकाशित : माघ १२, २०७७ २०:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

श्रीमान् १० वर्षदेखि साउदी जेलमा, श्रीमती रिहाइको याचना गर्दै 

दोस्रो पक्षलाई दिन अदालतले तोकेको क्षतिपूर्तिको २५ लाख रुपैयाँ जुटाउन नसक्दा हारगुहार गर्दै छन् परिवार
गैरकानुनी हैसियतमा बसेर समस्यामा परेकालाई सहयोग गर्ने कार्यविधि छैन : वैदेशिक रोजगार बोर्ड 
जनकराज सापकोटा

काठमाडौँ — भगवती क्षत्रीका आँखा जहिल्यै फोनको स्क्रिनमा हुन्छन् । साउदी अरबको जुबेलमा रहेका श्रीमान् दामोदर क्षत्रीले एकाध साताको अन्तरमा फोन गर्छन् ।


उनको कल केही गरी छुट्यो भने हुने थकथकीले भगवतीलाई कैयौँ दिनसम्म सताइराख्छ । सवारी दुर्घटना मुद्दामा दामोदर १० वर्षदेखि जुबेल जेलमा कैदी जीवन बिताइरहेका छन् । जेलभित्रबाट अनेक मेसो मिलाएर दामोदर बेलाबखत उनलाई फोन गर्छन्, मनको बह पोख्छन् र रुँदै परिवारलाई सम्झाउँछन् ।

बुटवल पाखापानीका दामोदर २०६५ मा सोयल सामी अल हजारी कम्पनीमा सवारीचालकका काममा गएका थिए । गएको केही महिनामै भनेअनुसारको तलब र सुविधा नदिएपछि उनले कम्पनी बदले । नयाँ कम्पनी हमउद साउद अल हजारी ग्रुपमा गैरकानुनी हैसियतमा काम गरेकै बेला २०६८ मा उनले चलाएको गाडी दुर्घटनामा पर्‍यो । विपरीत दिशाबाट आएको गाडी ठोक्किएर भएको दुर्घटनापछि प्रहरीले उनलाई पक्राउ गर्‍यो । एकातिर गैरकानुनी हैसियतमा थिए, अर्कातिर काम लगाउने कम्पनीले पनि वास्ता गरेन । उनलाई थुनाबाट छुटाउने कोही भएन ।

गत मंसिर २८ मा साउदीको रियादस्थित नेपाली दूतावासमा त्यहाँको अदालतले ७९ हजार साउदी रियाल (करिब २५ लाख रुपैयाँ) दोस्रो पक्षलाई तिरेपछि मात्रै दामोदर जेलमुक्त हुन सक्ने फैसलाको प्रति पठायो । अदालती आदेश दूतावासबाट परराष्ट्र मन्त्रालय हुँदै जिल्ला प्रशासन कार्यालय रुपन्देही पुगेपछि भगवतीले यो खबर थाहा पाइन् । भाडाका घरमा बसिरहेकी उनले कान्तिपुरसँगको फोनमा भनिन्, ‘अदालतले त्यतिका धेरै पैसा मागेको छ । कसरी जुटाएर श्रीमान्लाई छुटाउने होला ?’

दामोदर साउदी उड्दा २ मा पढ्ने छोरा अहिले ११ कक्षा पुगिसके । ६ कक्षामा पढ्ने छोरी स्नातक तेस्रो वर्षमा पुगीवरी केही महिनाअघि बिहे भइसक्यो । उनले भनिन्, ‘परिवार सुखले पालौंला भन्ने सपना देखेर जानुभएको थियो तर कस्तो आपत्मा फस्नुभयो ।’

क्षतिपूर्ति रकम जुटाएर दाजुलाई छुटाउन सकिन्छ कि भनेर दामोदरकी बहिनी निरमाया थापा एक साताअघि काठमाडौं आएकी थिइन् । वैदेशिक रोजगारीका क्रममा जेलमा परेका नेपालीलाई सहयोग गर्न सक्रिय अभियन्ता सरोज रायसँगै उनले श्रम र परराष्ट्र मन्त्रालयदेखि अर्थ मन्त्रालयसम्म चहारिन् । आफ्नै निर्वाचन क्षेत्रका नेता विष्णु पौडेल अर्थमन्त्री भएकाले केही सहयोग गरिहाल्छन् कि भनेर उनलाई पनि गुहारिन् । निरमायाले सुनाइन्, ‘अर्थमन्त्रीले केही गरिदिन्छु भन्ने आश्वासनसम्म दिनुभएको छ ।’

दाजुलाई छुटाउन आवश्यक पर्ने सहायता वैदेशिक रोजगार बोर्डले पो दिइहाल्छ कि भनेर त्यहाँ पनि पुगिन् तर उनलाई बोर्डका कर्मचारीले गैरकानुनी हैसियतमा रहेका कामदारलाई श्रमिक कल्याणकारी कोषबाट सहायता दिन नमिल्ने सुनाए । निरमायाले प्रश्न गरिन्, ‘श्रमिककै लेबीबाट बनेको कोषले पनि कानुनी र गैरकानुनी भनेर सहायतामा विभेद गर्न मिल्छ र ?’

बोर्डका कार्यकारी निर्देशक राजनप्रसाद श्रेष्ठले वैदेशिक रोजगारीमा श्रम स्वीकृति लिएर गएका र करार अवधिभित्रै भएका कामदारका हकमा मात्रै कोषबाट सहायता दिन मिल्ने कार्यविधि रहेको बताए । उनले भने, ‘कैयौँ गैरकानुनी हैसियतमा रहेका तर जेल परेका, ब्लड मनी बुझाएर छुट्न सक्ने देखिएका वा अन्य आर्थिक सहायता आवश्यक परेकालाई सहायता दिन मिल्ने कार्यविधि नै छैन,’ उनले भने, ‘अप्ठ्यारामा परेकाहरू केही भइहाल्छ कि भनेर बोर्डमै आइपुग्ने गरेका छन् ।’ श्रमिक कल्याणकारी कोषको कार्यविधि नै संशोधन गरेर रकम खर्च गर्ने विधि थप फराकिलो बनाउन सकिन्छ कि भन्नेबारे काम भइरहेको उनले बताए । बोर्डले निर्देशिका संशोधनमा आवश्यक सुझाव दिनका निम्ति समिति नै बनाएको छ तर सहायता दिन मिल्ने बाटो भने खुलिसकेको छैन ।

बुटवलमा रहेकी भगवतीले सरकारका निकायले सहायता मिलाइदिए भने श्रीमान् छुट्लान् कि भन्ने आशा गरेकी छन् । उनले भनिन्, ‘उहाँसँगै गएका कति धेरै मान्छे फर्केर आइसके तर उहाँ कहिले छुटेर आउनुहोला ? आशैआशामा यतिका वर्ष गइसके ।’ साउदीबाट श्रीमान् छुटेर आउलान् भनेर उनले कैयौँ मठमन्दिरमा भाकल पनि नगरेकी होइनन् । दुईपटक त उनी काठमाडौं नै धाएर सरकारी कार्यालयहरू पनि पुगेकी हुन् । उनले आशावादी स्वरमा भनिन्, ‘श्रीमान् आएका दिन सबै मन्दिर पुगेर भाकल पूरा गर्थें भनेकी छु ।’

प्रकाशित : माघ १२, २०७७ १९:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×