अस्ट्रेलियामा कोभिड संक्रमणपछि समस्या बन्दै ‘लङ कोभिड’- प्रवास - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अस्ट्रेलियामा कोभिड संक्रमणपछि समस्या बन्दै ‘लङ कोभिड’

हजारौं अस्ट्रेलियाली प्रभावित, नेपालीमा समेत लक्षण
नारायण खड्का

काठमाडौँ — दक्षिण अस्ट्रेलियामा बस्दै आएका रमन बास्तोला (नाम परिवर्तन) लाई कोरोना संक्रमण भएको ५ महिनापछि खोकी लाग्ने, जिउ दुख्ने, कहिलेकाहीँ सास फेर्न गाह्रो हुनेजस्ता लक्षण देखा परे । सुरुमा सामान्य मानेर उपचार नगरेका उनलाई चिकित्सकले अस्ट्रेलियाकै ‘लङ कोभिड क्लिनिक’ मा रिफर गरिदिए । उनी अहिले उक्त क्लिनिकमा उपचारका लागि पालो आउने पर्खाइमा छन् ।

बास्तोला मात्र नभई अस्ट्रेलियाका हजारौं सर्वसाधारण लङ कोभिडका कारण पीडित बनेपछि अहिले उपचारको पर्खाइमा छन् । सरकारीस्तरमा खोलिएका यस्ता उपचार केन्द्रमा पालो पाउन नै महिनौं कुनुपर्ने अवस्था सिर्जना भइसकेको सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।

कोरोना भाइरसको संक्रमण सुरु भएपछि पछिल्लो समयमा स्वास्थ्य क्षेत्रमा चर्चा हुन थालेको लङ कोभिडबारे धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ । तर‚ विश्व स्वास्थ्य संगठनले करिब दुई वर्षअघि नै यसलाई औपचारिक रुपमा पहिचान गरिसकेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार लङ कोभिडबाट पीडित भएको पुष्टि हुनका लागि कोरोना संक्रमण भएको ३ महिनासम्म पनि कोभिडसँग सम्बन्धित लक्षण निको नभएको वा निको भए पनि पुनः लक्षणहरू देखिएको हुनुपर्नेछ । यसका साथै उक्त लक्षणलाई अन्य तरिकाले उपचार गर्दा निको नभएको हुनुपर्दछ । थकित हुने, सास फेर्न गाह्रो हुनेजस्ता समस्या देखिनु र यस्ता लक्षणले आफ्ना दैनिक जीवनयापनमा असर गर्नुलाई संगठनले लङ कोभिडको लक्षणका रुपमा परिभाषित गरेको छ ।

लङ कोभिडका कारण सर्वसाधारण पीडित बन्न थालेपछि अस्ट्रेलिया सरकारले यसबाट प्रभावित सर्वसाधारणलाई सहज उपचार पुर्‍याउने उद्देश्यले लङ कोभिड क्लिनिक नै स्थापना गरेको छ । यहाँस्थित हरेक राज्यले आफ्ना मुख्य अस्पतालमा यससम्बन्धी उपचार केन्द्र स्थापना गरेर उपचार गर्न सुरु गरेका हुन् ।

पूर्णतः सरकारी स्वामित्वमा ‘लङ कोभिड क्लिनिक’ नाम दिएर स्थापना गरिएका क्लिनिकमा कार्डियोलोजी, रेस्पिरेटोरी, न्युरोलोजी, नाक, कान तथा घाँटी, मिर्गौला मानसिक स्वास्थ्य, जनरल मेडिसिनलगायत विशेषज्ञ चिकित्सकले निःशुल्क उपचार गर्ने गरेका छन् । यसैगरी उक्त उपचार टोलीमा फिजियोथेरापी तथा एक्सरसाइज फिजियोजीसमेत सहभागी रहेका छन् ।

उनीहरुले अस्ट्रेलियामा अहिले यसका कारण हजारौं नागरिक पीडित छन् । 'द सिड्नी मर्निङ हेराल्ड'का अनुसार हालै गरिएको एक अध्ययनमा कोरोना संक्रमण भएकामध्ये ५ प्रतिशत नागरिक यसका कारण पीडित हुने देखिएको छ ।

अस्ट्रेलियामा अहिलेसम्म करिब ९० लाखलाई कोरोना संक्रमण भइसकेको छ, जसको आधारमा हेर्दा लाखौं नागरिक यसबाट प्रत्यक्ष प्रभावित हुने देखिन्छ । अस्ट्रेलियास्थित भिक्टर चाङ कार्डियाक रिसर्च इन्स्टिच्युटकी कार्यकारी निर्देशक तथा हृदयरोग विशेषज्ञ जेसन कोभाकिकले करिब ५ लाख सर्वसाधारण यसका कारण पीडित हुने दाबी गरेकी छन् । विज्ञले कोभिड संक्रमण र यसले मानव स्वास्थ्यमा पुर्‍याउन सक्ने हानीबारे अहिले पनि अनुसन्धान नै भइरहेकाले केही भन्न नसकिने बताएका छन् ।

उक्त क्लिनिकबाट उपचार सेवा लिनका लागि सामान्य चिकित्सक अर्थात् जीपीबाट रिफरल हुनुपर्ने प्रावधान राखिएको छ । उक्त क्लिनिकका विशेषज्ञले बिरामीको स्वास्थ्यका लागि आवश्यक पर्ने उपचार तथा अन्य सेवाका लागि सिफारिस गर्ने गरेका छन् भने सरकारी तवरमै जीपीमार्फत नै निःशुल्क उपचारको व्यवस्था हुने गरेको छ ।

मेलबर्नस्थित लाटोर्ब रिजनल अस्पतालमा चिकित्सकका रुपमा काम गर्दै आएका डा. भुवन कँडेल कोरोना संक्रमणपछि देखिने यस्ता समस्याबाट बच्नका लागि समयमै चिकित्सकको सल्लाह लिन तथा उपचार गर्नुपर्ने सल्लाह दिन्छन् । ‘अहिले लङ कोभिडका कारण प्रभावित सर्वसाधारणको संख्या बढिरहेको मात्र छैन कि अबको केही समयपछि यो ठूलो समस्याका रुपमा देखिने सम्भावना छ‚’ उनले कान्तिपुरसँग भने ।

कोरोना संक्रमण भएको ३ महिनासम्म पनि लगातार खोकी, स्वासप्रश्वासमा समस्या, जिउ दुख्नेलगायत लक्षण बाँकी नै रहेको भए चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्ने उनी बताउँछन् । उनी यसबाट अस्ट्रेलियाली मात्र नभएर यहाँ रहेका नेपाली समेत उल्लेख्य रुपमा प्रभावित बन्दै गएको अनुभव सुनाउँछन् ।

लङ कोभिडले नेपालजस्तो स्वास्थ्य क्षेत्रमा कम पहुँच र कोरोनासम्बन्धी कम ज्ञान भएका सर्वसाधारण यसबाट भविष्यमा अझ प्रभावित हुने चिकित्सकको दाबी छ । डा. कँडेल सर्वसाधारणलाई यसको लक्षण देखिने र यो सामान्यजस्तो लाग्ने भएकाले समयमै उपचार नगरे समस्या आउन सक्ने बताउँछन् ।

उनी नेपालले सरकारीस्तरमै लङ कोभिड र यसको उपचारका बारेमा सर्वसाधारणलाई अझ जागरुक गराउनुपर्ने र सही उपचारको व्यवस्था गर्नुपर्नेमा जोड दिन्छन् । कोभिडले पार्ने असर अहिले पनि अनुसन्धानकै क्रममा रहेकाले लक्षणका बारेमा सही सूचना, जानकारी दिनु र उपचार पद्धतिका बारेमा सचेत गराउनु जरुरी रहेको उनको भनाइ छ ।


प्रकाशित : श्रावण २२, २०७९ १३:५७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘आधा अस्ट्रेलियाली प्रविधि दुरुपयोगबाट हुने हिंसाको सिकार’

महिला तथा अल्पसंख्यक समूह बढी पीडित
पीडकमध्ये ४० प्रतिशत २५–३४ वर्ष उमेर समूहका
नारायण खड्का

अस्ट्रेलिया — प्रविधिको विस्तारमा आएको तीव्रताले सुविधा मात्र दिएको छैन, बढ्दो प्रयोगले विभिन्न समस्यासमेत सिर्जना गर्दै आएको छ । अस्ट्रेलियामा हालै सार्वजनिक एक बृहत् अध्ययनले प्रविधिको दुरुपयोग गरी हुने हिंसा बढ्दै गएको देखाएको छ । आधा अस्ट्रेलियाली नागरिक प्रविधिबाट हुने हिंसाको सिकार बनिरहेको उक्त अध्ययनमा दाबीसमेत गरिएको छ ।

नेसनल रिसर्च अर्गनाइजेसन फर वुमेन्स सेफ्टी (एन्रोज) ले बिहीबार सार्वजनिक गरेको अध्ययन प्रतिवेदनमा आधा अस्ट्रेलियाली नागरिकले प्रविधिको दुरुपयोगमार्फत गरिने कुनै न कुनै किसिमको हिंसा भोग्नुपरेको तथ्य उल्लेख छ । पुरुषले पुरुषलाई प्रविधिमार्फत गर्ने दुर्व्यवहारदेखि सामाजिक सञ्जालमा कसैलाई दुःख दिने र अपरिचित वा आफ्नै पूर्वसाथीलाई अनलाइन, एप्लिकेसनमार्फत निगरानी गर्ने गरिएको पाइएको पनि एन्रोजले जनाएको छ ।

करिब ४ हजार ६ सय अस्ट्रेलियाली वयस्क नागरिकमा गरिएको सर्वेक्षणबाट विशेषगरेर महिला तथा अल्पसंख्यक समूह बढी पीडित बनेको पाइएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । जसमध्ये पनि नजिककै व्यक्तिबाट धेरै जना हिंसामा पर्ने गरेको बताइएको छ । एन्रोजका अनुसार यस्तो हिंसामा पर्नेमा तीन चौथाइ समलिंगी, प्रत्येक तीन नागरिकमध्ये दुई जना आदिवासी र प्रत्येक पाँचमध्ये तीन जना अपाङ्गता भएका व्यक्ति छन् । प्रविधिको प्रयोग गरेर हिंसा गर्नेमध्ये ४० प्रतिशत २५–३४ वर्ष उमेर समूहका व्यक्ति छन् ।

प्रविधिको माध्यमबाट हुने हिंसा र यसले दीर्घकालसम्म पार्ने प्रभावका बारेमा विस्तृत अनुसन्धान नभइसकेको सन्दर्भमा यो अध्ययनलाई महत्त्वपूर्ण मानिएको छ । उक्त अनुसन्धानकार्यकी सहलेखक डा. एसर फ्लिनले पीडित तथा घटना भोगेका व्यक्तिहरू यसबाट पर्ने दीर्घकालीन क्षति र डरबाट चिन्तित रहेको समाचार संस्था एबीसीसँगको कुराकानीमा बताएकी छन् । एन्रोजकी प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पद्मा रामनले प्रविधिको दुरुपयोग घरेलु तथा पारिवारिक हिंसा बढाउन सहयोगी बन्न सक्ने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेकी छन् । अध्ययन प्रतिवेदनमा समेत सरकार तथा सम्बन्धित निकायले अझै शिक्षा तथा तालिममार्फत प्रविधिको दुरुपयोगबाट हुने हिंसा भोगेका पीडितलाई सहयोग गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।

अस्ट्रेलियास्थित मोनास विश्वविद्यालयकी प्राध्यापकसमेत रहेकी फ्लिन र आरएमआईटी विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक डा. एनेस्टेसिया पावेलले संयुक्त रूपमा २ वर्ष लगाएर यो अनुसन्धान गरेका हुन् । सन् २०२०–२२ सम्म गरिएको अध्ययनमा उनीहरूले १८ वर्षमाथिका ४ हजार ५ सय ८६ अस्ट्रेलियालीसँग कुराकानी गरेको बताएका छन् । अनुसन्धानका क्रममा पीडित, हिंसा भोगिसकेका तथा दोषीहरूसँग ३० वटा अन्तर्वार्ता गरेको उनीहरूको भनाइ छ ।

मोबाइल फोनमार्फत अपमानजक म्यासेज, इमेल र सामाजिक सञ्जालबाट सन्देश पठाउनु, कसैलाई लगातार नियन्त्रित गर्नर् ेतथा धम्की दिने प्रकृतिको कल गर्नु, कसैको अनुमतीबिना सन्देश हेर्नु, अंतरंग फोटो सार्वजनिक गर्नु, कसैलाई फोन चलाउन नदिनु वा नियन्त्रण गर्नु, निगरानी गर्न मिल्ने यन्त्रबाट अन्य व्यक्तिलाई पछ्याउनु, निगरानी गर्नु तथा जासुसी गर्नुलाई यस प्रकारको हिंसाका रूपमा लिने गरिएको छ । अस्ट्रेलियामा यसप्रकारका हिंसालाई कानुनी दायरामा ल्याउन तथा निगरानी गर्न सरकारले ईसेफ्टी कमिसन नै स्थापना गरेको छ ।

क्विन्सल्यान्ड विश्वविद्यालयबाट सूचना तथा सञ्चार विषयमा विद्यावारिधि गरेका डा. भरतराज पौडेल नेपालमा इन्टरनेट र प्रविधिबारे राम्रो जानकारी नभएका व्यक्तिलाई प्रयोग गरेर सामाजिक सन्जालमार्फत अपराध गर्ने, दुरुपयोग गर्ने र कानुनविहीनताको फाइदा उठाउनेलाई नियन्त्रण गर्न प्रभावकारी निकायको आवश्यकता भइसकेको सुनाउँछन् । ‘अस्ट्रेलियाजस्तो विकसित मुलुकमा त यो अवस्था छ भने नेपालको ग्रामीण भेगमा कुन किसिमको हिंसा हुन सक्छ, यसको अनुमान मात्र गर्न सकिन्छ,’ उनले प्रविधिबाट हुने हिंसासम्बन्धी सूचना, शिक्षा र अधिकारबारे जानकारी गराउन सरकारी निकाय अग्रसर हुनुपर्ने सुझाए ।

प्रकाशित : श्रावण १३, २०७९ ०८:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×