सिंगापुरका गोर्खा प्रहरीमाथि विभेद

होम कार्की

काठमाडौँ — ब्रिटिस गोर्खा भूतपूर्व सैनिक संगठन (बिगेसो) ले बेलायत र सिंगापुर सरकारबाट नेपाली गोर्खा प्रहरीमाथि विभेद भइरहेको भन्दै नेपाल सरकारलाई औपचारिक जानकारी गराएको छ । संगठनका पदाधिकारीले बुधबार परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीलाई १६ बुँदे ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् । 

‘हामीमाथि ब्रिटिस र सिंगापुर सरकारले ठूलो विभेद गरिरहेका छन् । यसबारे सरकारलाई पहिलोपटक औपचारिक जानकारी गराइएको हो’, बिगेसो–सिंगापुर विभागका प्रमुख पलबहादुर घर्तीले कान्तिपुरसित भने । सिंगापुरले गोर्खा प्रहरीलाई सन् १९४७ देखि भर्ती गर्न थालेको हो । तर यो भर्ती बेलायत, भारत र नेपालबीचको त्रिपक्षीय सम्झौताअनुसार हुँदै आएको छ । सिंगापुरले नेपालसँग छुट्टै सम्झौता गरेको छैन ।


बिगोसोले त्रिपक्षीय सम्झौता खारेजीको माग गरेको छ । ‘सिंगापुर गोर्खा प्रहरीमा कार्यरत हामी गोर्खा को हौं ? हाम्रो पहिचान के हो ? हामीप्रति को उत्तरदायी छ, बेलायत वा सिंगापुर ?’ घर्तीले भने, ‘यसमा नेपालको भूमिका के हो ? अब प्रस्ट हुनुपर्ने बेला आएको छ ।’


हाल सिंगापुरमा झन्डै २ हजार नेपाली रहेको ‘गोर्खा कन्टिजेन्ट’ छ । तिनको तलब, सेवासुविधा सिंगापुर नागरिकको भन्दा निकै कम छ । न्यूनतम तलब एक हजार डलर छ । ‘सिंगापुरमा निरन्तर भइरहने जातीय दंगा, हत्याहिंसा, आतंकवादी नियन्त्रण गर्न गोर्खा प्रहरीलाई नै अगाडि सारिन्छ’, उनले भने, ‘तर, तलब र अन्य सेवासुविधामा ठूलो विभेद छ ।’


गोर्खा प्रहरीका पत्नी र त्यहाँ उच्च शिक्षा अध्ययन गरिसकेका सन्तानलाई काम गर्ने अधिकार दिइएको छैन । ‘हामीलाई साढे १७ देखि ४५ वर्ष उमेरसम्म सेवा गर्न दिइन्छ । यो अवधिमा परिवारलाई लैजान पाइन्छ । तर, क्षमताअनुसार श्रीमती र सन्तानहरूलाई बाहिर काम गर्न बन्देज छ,’ घर्तीले भने, ‘सिंगापुर सरकारसँग कुरा राख्दा हाम्रो अध्यागमन नीति नै यस्तै छ भन्छन् ।’


अवकाशपछिको पेन्सन सुविधामा पनि विभेद छ । प्रहरीका एकल महिलालाई पेन्सन दिइँदैन । ‘श्रीमान्को मृत्युपछि श्रीमतीले पेन्सन पाउने गरेका छैनन्,’ घर्तीले भने, ‘सेवा अवधिमै दुर्घटनामा परी सख्त घाइते भएका वा गम्भीर रूपमा अस्वस्थ भई घर फर्कनुपरेकालाई पेन्सन र उचित क्षतिपूर्ति छैन ।’ प्रहरीका परिवारलाई नेपालमा ब्रिटिस–गोर्खा कल्याणकारी कोषमार्फत दिइँदै आएको स्वास्थ्य सेवासमेत पर्याप्त नरहेको बिगेसोले जनाएको छ ।

‘हाम्रा सन्तानले सिंगापुरमा चाहेको शैक्षिक अध्ययन गर्न पाउँदैनन् । नेपाली नागरिकता नभएका अन्य नेपाली मूलकै महिलासँग पनि विवाह गर्न पाइँदैन’ घर्तीले भने । परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले बिगेसीले उठाएका विषयलाई गम्भीरतापूर्वक लिएको बताए । ‘सिंगापुर प्रहरीमा कार्यरत नेपालीका विषयलाई चासोपूर्वक हेरेका छौं,’ उनले बिगेसोका ज्ञापनपत्र बुझ्दै भने ।


प्रकाशित : कार्तिक २१, २०७६ १२:२०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपाल–यूएई बैठक : कामदारलाई सेवा शुल्कको बोझ हट्यो

होम कार्की

काठमाडौँ — संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) जाने नेपाली कामदारले वैदेशिक रोजगार व्यवसायी (म्यानपावर) लाई सेवा शुल्कबापतको रकम तिर्नु नपर्ने भएको छ । कामदार पठाउँदा म्यानपावर कम्पनीले यूएईका रोजगारदाताबाटै सेवा शुल्क पाउनेछन् । 

५ महिनाअघि नेपाल र यूएईबीच भएको श्रम समझदारीलाई कार्यान्वयन गर्न काठमाडौंमा २ दिनसम्म बसेको दुई देशका अधिकारीहरूको उच्चस्तरीय बैठकले कामदार र रोजगारदाताको लागत खर्चमा सहमति गरेको हो । सहमतिसँगै सोमबारबाट औपचारिक रूपमा नयाँ समझदारी कार्यान्वयन हुने श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ । श्रम समझदारी भए पनि लागत खर्च टुंगिएको थिएन । समझदारीमा कुन शीर्षकमा, कसले, कति तिर्ने भन्ने विषयलाई प्राविधिक समूहको बैठकले टुंग्याउने भनिएको थियो । ‘यूएईसित कामदार आपूर्ति प्रक्रियामा लाग्ने सबै खर्च यूएईकै रोजगारदाताबाट बेहोर्ने गरी सहमति भएको छ । अब कामदारले कल्याणकारी कोष, म्यादी बिमा र अभिमुखीकरणबाहेक शीर्षकमा खर्चिनु पर्दैन,’ बैठकमा नेपाली पक्षको नेतृत्व गरेका श्रमका सहसचिव रामप्रसाद घिमिरेले कान्तिपुरसँग भने, ‘म्यानपावर कम्पनीले आफ्नो सेवा शुल्क कामदारसँग होइन, रोजगारदाताबाट लिनुपर्नेछ ।’

म्यानपावर कम्पनीले रोजगारदातासँग लिने सेवा शुल्क भने बैठकले निर्धारण गरेको छैन । ‘रोजगारदाता र म्यानपावरबीचको सहमतिमा सेवा शुल्क लिन पाइनेछ । यसमा दुवै सरकारले हस्तक्षेप गर्ने छैनन्,’ उनले भने, ‘मलेसियामा हामीले आधा महिनाको तलब लिन पाइने व्यवस्था गरेका थियौं । त्यसमा म्यानपावर व्यवसायीले नै विरोध जनाए । त्यही कारण यूएईमा हामीले खुला छाडिदिएका छौं ।’

म्यानपावर कम्पनीले मंगलबारदेखि नेपाली दूतावासबाट प्रमाणीकरण भएको मागपत्रअनुसार छनोट हुने कामदारसँग सरकारले तोकेको १० हजार रुपैयाँ सेवा शुल्क पनि लिन पाउने छैनन् ।

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७६ २०:१०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×