लकडाउनमा औषधिसहित अत्यावश्यक वस्तु उत्पादन गर्ने उद्योग सञ्चालनमा

बलराम बानियाँ

काठमाडौँ — लकडाउनका क्रममा समेत औषधिसहित अत्यावश्यक वस्तु उत्पादन गर्ने मुलुकभरका सबै उद्योग यथावत् रूपमा सञ्चालन गरिएको उद्योग मन्त्रालयले जनाएको छ ।

मुलुकमा औषधि, स्वास्थ्य सामग्री, खाद्यान्न, खाना पकाउने ग्यास तथा खानेपानीको अभाव हुन नदिन ती अत्यावश्यक वस्तु उत्पादन र आपूर्ति गर्ने देशभरका उद्योग सञ्चालन गरिएको जानकारी उद्योग मन्त्रालयका सचिव चन्द्र घिमिरेले दिए।


घिमिरेका अनुसार गृह मन्त्रालयसित समन्वय गरी लकडाउनका क्रममा समेत ती उद्योगलाई पूर्ववत् रूपमा सञ्चालन गरिएको हो। ती उद्योग विश्व स्वास्थ्य संगठनले तोकेको स्वास्थ्य प्रोटोकल अपनाउन लगाई सञ्चालन गरिएको छ।


‘औषधिसहित अत्यावश्यक वस्तु उत्पादन गर्ने देशभरका सबै उद्योग गृह मन्त्रालय र मातहतका निकायसित समन्वय गरी लकडाउनका बेलासमेत सुचारु रूपमा सञ्चालन गरिएको छ,’ सचिव घिमिरेले कान्तिपुरसित भने, ‘ती उद्योग स्वास्थ्य प्रोटोकल पालना गर्न लगाई सञ्चालन गरिएको छ। ती उद्योगका मजदुर आवतजावत, कच्चा पदार्थको ढुवानी र उत्पादित सामान बजारमा पुर्‍याउने क्रममा दिनहुा पटकपटक आउने समस्या हाम्रो मन्त्रालयले सम्बन्धित निकायसित समन्वय गरी समाधान गरिदिने गरेको छ।’ देशभर अत्यावश्यक सामग्री उत्पादन गर्ने उद्योग तीन हजारभन्दा बढी छन्।


ती उद्योगमा स्वास्थ्य प्रोटोकलअनुसार सबै श्रमिक, कर्मचारीलाई अनिवार्य रूपमा मास्क लगाउने, नियमित रूपमा स्वास्थ्य जााच तथा ज्वरो नाप्ने र स्यानिटाइजरबाट हात धुने व्यवस्था मिलाइएको छ। कुनै श्रमिक र कर्मचारीलाई सामान्य स्वास्थ्य समस्या देखिए पनि तुरुन्त अस्पताल लाने व्यवस्थासमेत मिलाइएको जानकारी घिमिरेले दिए। सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालय र जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयमार्फत ती उद्योगमा स्वास्थ्य प्रोटोकल पालना भए/नभएको नियमित स्थलगत अनुगमन गर्ने गरिएको छ। स्वास्थ्य प्रोटोकल पालना नभएको पाइएमा कारबाही गर्ने व्यवस्थासमेत मिलाइएको छ।


घिमिरेका अनुसार स्वास्थ्य प्रोटोकलअनुरूप ती उद्योगमा २५ जनाभन्दा बढी भेला हुन नपाइने, काम गर्दा कम्तीमा तीन फिटको दुरी कायम गर्नुपर्नेलगायतको व्यवस्थासमेत मिलाइएको छ।


मन्त्रालयले ती उद्योग सुचारु राख्न लकडाउनका क्रममा परिचयपत्रका आधारमा श्रमिक र कर्मचारीलाई आवतजावत गर्ने व्यवस्था मिलाइएको र कहीा आउजाउमा समस्या आएको पाइएमा तत्काल सम्बािन्धत जिल्ला प्रशासन र प्रहरीसित समन्वय गरी समाधान गर्ने गरिएको जनाएको छ।


घिमिरेका अनुसार ती उद्योगका लागि निर्वाध कच्चा पदार्थको आपूर्ति र तिनका उत्पादनलाई बजार र उपभोक्तासम्म लैजाने व्यवस्था मिलाइएको छ। कतै समस्या या अवरोध आएमा मन्त्रालयले उद्योग सञ्चालकबाट तुरुन्तै जानकारी पाउने र तत्काल जिल्ला प्रशासन तथा प्रहरीको सहयोग लिई समाधान गर्ने गरिएको जानकारी घिमिरेले दिए।


औषधि र स्वास्थ्यजन्य सामग्रीको मुलुकमा हुने कुल खपतको ४० देखि ५० प्रतिशत स्वदेशी उद्योगका उत्पादनले धान्ने गरेका छन्। ग्यास बाहिरबाट आयात हुने गरे पनि सिलिन्डरमा फिलिङ (भर्ने काम) नेपाली उद्योगमा मात्र हुने गर्छ। तयारी खाद्यान्नमा समेत नेपाली उद्योगको ठूलो योगदान रहेको जानकारी मन्त्रालयले दिएको छ। जार र बोत्तलमा उपलब्ध हुने खानेपानी स्वदेशी उद्योगले नै धान्दै आएका छन्। प्रकाशित : चैत्र १३, २०७६ १६:३२

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सुविन भट्टराईको लकडाउन डायरी

सुविन भट्टराई

काठमाडौँ — उसै पनि घरलाई नै अफिस बनाएर काम गर्न बानी परेको मान्छेलाई ‘लकडाउन’ ले ‘लक’ गरेर दिक्क बनाइ त हालेको छैन ।

तर, संसारभरै फैलिएको आतंकले मेरो मनभित्र पनि अलिकति ठाउँ त ओगटेकै छ। डर छ। र, त्यही डरले त चेतनाको पर्दा उघारिदिएको छ।

जस्तोसुकै विषम परिस्थितमा पनि आफूलाई सम्हाल्न सक्नुपर्छ भनेर धेरै पुस्तक र सिनेमाले सिकाएका छन्। धेरै मानिसका भोगाइ र जीवनले बुझाएका छन्। तिनलाई हेरेर, बुझेर अलिकति त जानिएकै छ।

लकडाउनको आज तेस्रो दिन पुगिसकेको छ। त्यसो त पाँच दिन भैसक्यो होला घरको गेट खोलेर पनि बाहिर निस्किइएको छैन। झन्, दिमागमा के परिसक्यो भने, गेट खोल्नेबित्तिकै मानौँ एम्बुस थापिएको छ। मानौँ बम फट्नेछ। यसरी आफूलाई तर्साइएको छ। नभए त मन मात्तिन के बेर !

दिनमा डेढ घण्टा डाँडातिर सल्लाको जँगल भएको बाटो हिँड्ने बानी परेको मलाई यति एउटा कुरामा भने लकडाउनले गहिरो प्रभाव पारेको छ।

आजकालका बिहान बडो अद्भूतका छन्। सधैँ बाइकको टाँटटाँटटुँटटुँट, अझ बुलेटको घट्ट्ट्टटट, गाडीका पिँपपिँपहरुले अनि मान्छेका होहल्लाले निद्रा ब्यूँझन्थ्यो। केही दिनदेखि चराहरुको चिरबिरले ब्यूँझाउन थालेको छ। झ्यालबाट खुसुक्क छिरेको ताजा हावाको स्पर्शले ब्यूँझाउन थालेको छ।आफ्ना नित्यकर्महरु सकेर चियाको टेबलमा बसिरहँदा कोठाबाट बाहिर देखिने दृश्यले बडो लोभ्याएको छ।

पचास मिटर पर पनि धुलोले धमिलो देखिने दृष्य दूर–दूरसम्म स्पष्ट छ। आकाश सफा छ। झन् त्यहाँमाथि वसन्त ऋतु। हर एक बिरुवामा पलाएको पालुवाले मन आनन्दित बनाएको छ।

साँच्चै एभोकादोको रुखमा कत्ति चराहरु बस्न आएका रैछन्। मेरो घर वरपर यति धेरै चराहरु गीत गाउँदै नाचेको जीवनमै पहिलोपल्ट सुनिरहेछु/देखिरहेछु। कुनै राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र बसेँझैं महसुस भइरहेछ। दिनैभरि, कुनै आवाज छैन। धुलो छैन। मान्छे छैनन्। हल्ला छैन। आधा घण्टाजतिमा एउटा बाइक वा गाडी पास हुन्छ। यत्ति !

नभए यति शान्त माहौल छ कि पचास मिटर पर बोलेका मान्छेहरु, आफ्नै घरको गेटअघिल्तिर बोलिरहेझैँ प्रतीत हुन्छ।

लाग्छ, सन्नाटाजस्तो श्रुतिमधुर चीज संसारमा सायद अर्थोक छैन।
तर यी सन्नाटाहरु, यो प्रदुषणरहित मौषम, यो ऐकान्तिक माहौलको आनन्दले मात्र पेट भरिन्न। नीलो आकाश हेरेर भोकले अँध्यारो पारेको अनुहारलाई कति राहत दिन्छ? सडकमा गाडी नकुदे पनि मनमा डरका एम्बुलेन्सहरु तीखो साइरन बजाउँदै कुद्छन्।

जोहो गरेका खानेकुराले केही दिनका केही छाकहरु त टारिदेला, त्यसपछि के? छिटै हरेक नागरिकका पेटले प्रश्न गर्न थाल्नेछन्। के सरकार समाधान दिने तयारीमा जुटिसक्यो? कोभिडको महामारीमा भीड बिनाको बजारको दृश्यको कल्पना सरकारले कसरी गरेको छ? जनताले कसरी गरेका छन्? कोरोनाको त्रास र भोली, पर्सीका अनिश्चित छाक सम्झेर अहिलेदेखि नै कतिको मन अमिलो हुँदो हो। ज्यलादारी मजदुरका मजबुरीलाई सरकारको संवेदनाले छुन्छ कि छुँदैन? प्रश्नैप्रश्न छन्। अन्यौलै अन्यौल छन्।

आंतंकहरु एकपटकमा एउटा मात्रै कहाँ आउँछन् र? ती जन्तीको लर्कोझैं लाइन लागेर आउँछन्।
.....

भय आफ्नो ठाउँमा छ। जिन्दगीको लय आफ्नै ठाउँमा छ। चित्त बुझाउनै पर्छ। धेरै समस्याहरु बितेर गए। यो पनि बितेरै जानेछ।

दसजनाको परिवार छ। तीनजना केटाकेटी छन्। आज बिहान आँगनमा गएर एकएक फूल हेर्दै, तिनमा आएका पालुवा हेर्दै रमाउँदै, अनि आँपको बोट नियाल्दै एभोकादोको पात सुम्सुम्याउँदै वरपर डुलियो।

अनि त्यसपछि उनीहरुसँग चुङ्गी खेलेर केही समय बित्यो। अलिकति भए पनि पसिना आयो। त्योभन्दा पनि बढी केटाकेटीसित हाँसो ठट्टामा बित्ने समयले संसारको धेरै दुःख र सन्ताप भुलाउने सामर्थ्य राख्दोरैछ।

थाकेर फर्केपछि सबैले साबुन पानीले मिचिमिचि हात धोयौँ। थाहा छैन महामारीले त्रसित बनाएको हो कि ओभर कन्सियस, (या कन्सियस) केही नयाँ चीजमा हात पर्‍यो कि धोइहाल्न पर्ने।

खाना खाँदा टेबलमा खानासँगै अलिअलि गफ कोरोनाका पनि हुन्छन्। सामाजिक सञ्जालमा हामी धेरै जो अल्मलिएका छौँ।

खाना खाइसकेपछिको समय बडो अल्छीलाग्दो हुन्छ। तर, त्यै समयमा हो फिल्म, सिरिज हेर्ने। मूड चल्दा पहिलो ड्राफ्ट लेखेर सकाइसकेको पुस्तकमा काम गर्छु। कुनै बेला बुकसेल्फबाट कविताको कुनै किताब निकाल्छु र एक दुइवटा कविता पढ्छु।

हिजोदेखि सुरु गरेको नेटफ्ल्क्सि सिरिज ‘सेक्स एडुकेसन’ करीब करीब सकिनै लागेको छ। रमाइलै छ। यस्तो बेला हरर र थ्रीलरभन्दा कमेडी र इन्सपायरिङ सिनेमा/सिरिजहरुले मूड राम्रो बनाउँछ। त्योभन्दा अघि हेरेको ‘असुर’ ले खल्बल्याएको दिमाग यो सिरिजले ठीक ठाउँमा ल्याइदियो।

सानो छोरा सुतेको बेला, ऊ वरपर परिवारका अरु सदस्यसित खेल्न गएका बेला फुत्त निस्किएको समयलाई सदुपयोग गर्दै केही हेरिन्छ। नभए छोराको ध्यान राख्दा, ऊसित खेल्दा नै कति समय बितिसकेको हुन्छ पत्तै हुन्न।

यो निश्चय पनि हो कि शरीरलाई घरभित्र थुनिएको छ। तर मन कहीँ थुनिएको छैन। दिमाग कुनै हालतमा थुनिन मान्दैन। रहरहरु अटेरी छन्। तिनलाई दिनुस्, घरको गेट खोलेर बाहिर निस्कनलाई। तिनलाई छाडिदिनुस् उदात्त, उन्मुक्त भइ सडक, गल्ली, चोक, पब अनि खुल्ला मैदानमा। तिनलाई चढाइदिनुस्, बस, प्लेन अनि पानीजहाजमा, जाऊन् कहाँ जान्छन्। गरुन् जे गर्छन्। निस्फीक्री छाडिदिनुस्।
बस् ! शरीरलाई मात्र रोक्नुस् र राख्नुस् घरभित्र। र देखिरहनुस् सपना। हुर्काइरहनुस् योजना। तिखारिरहनुस् क्षमता। भोलि जब चलायमान हुनेछ संसार, पँखेटा फिँजाएर उडौँला नि !

प्रकाशित : चैत्र १३, २०७६ १६:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×