सुस्तायो सुन बजार- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सुस्तायो सुन बजार

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा आएको उतारचढावसँगै घरेलु बजारमा पनि कारोबार सुस्त देखिएको छ । बजारमा आत्यवश्यक परेको अवस्थाबाहेक सुन किन्न ग्राहक आएका छैनन् । यसकारण बजारमा दैनिक सुनको माग घटेको व्यवसायी बताउँछन् । 

‘सुनको मूल्य प्रतितोला ८० हजार रुपैयाँसम्म हुँदा कारोबार राम्रो थियो,’ न्युरोडथित धरान गहना गृहका सञ्चालक मंगास श्रेष्ठले भने, ‘मूल्यमा घटबढ हुँदा कारोबार सुस्त छ ।’ मूल्यवृद्धि भएका बेला सुन किन्नेभन्दा पनि बेच्ने ग्राहक बढी भएको उनले बताए ।


एक साताअघि सुनको मूल्य प्रतितोला ७८ हजार रुपैयाँ थियो । आइतबारसम्म मूल्य बढेर ८२ हजार ५ सय रुपैयाँ पुगेको छ । आइतबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य प्रतिऔंस १ हजार ६ सय ८४ अमेरिकी डलरसम्म पुगेको थियो ।


मूल्य क्रमश: बढ्न थालेपछि ग्राहक भने सुन पसलमा घटिरहेका छन् । बिहेको सिजन भए पनि ग्राहक त्यति नआएको व्यवसायी बताउँछन् । ‘ग्राहकहरू अहिले पर्ख र हेरको अवस्थामा छन्,’ न्युरोडस्थित सम्पूर्ण ज्वेलर्सका सञ्चालक रोमी शाक्यले भनिन् । आफ्नो पसलबाट दिनमा औसत दुई तोला सुनको मात्र कारोबार भइरहेको उनको भनाइ छ । मूल्यकै कारण विगतमा पाँच तोला सुन किन्न सक्ने ग्राहकले अहिले दुई–तीन तोलामा चित्त बुझाएको उनले बताइन् । ‘मूल्य घटेको बेला ग्राहकले अर्डर दिन्छन् । तर सुनको स्टक नै हुँदैन,’ उनले भनिन्, ‘अहिले सुन छ, किन्ने ग्राहक छैनन् ।’


न्युरोडस्थित विष्णु ज्वेलर्सका रामचन्द्र बराइलीको भनाइ पनि उस्तै छ । सुन किन्नेभन्दा पुराना गहना सफा गर्ने र बेच्न खाज्नेहरू बढी आउने गरेको उनको भनाइ छ । ‘मूल्यकै कारण यति बेला एक तोला व्यापाार गर्न पनि धौधौ छ । यस्तै अवस्था रहिरहे व्यवसाय नै कसरी चलाउने डर लाग्न थालेको छ,’ उनले भने । सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार मूल्य निरन्तर बढिरहँदा ग्राहकमा किन्ने क्षमता पनि घटेको छ । ‘नकिनी नहुनेहरूले मात्र अहिले सुन किनिरहेका छन्,’ महासंघका पूर्वअध्यक्ष तेजरत्न शाक्यले भने ।


न्युरोडकै पसलमा गहना खरिद गरिरहेकी धुम्बाराहीकी वविता ज्ञवालीको भनाइ भने बेग्लै छ । आवश्यक परे जति महँगो भए पनि किन्नपर्ने उनको भनाइ छ । आफूले उपहार दिनका लागि औंठी किनेको उनले बताइन् । ‘महँगो भनेर हुँदैन रछ,’ उनले भनिन्, ‘मूल्य घटबढ भइरहन्छ ।’ न्युरोडस्थित गोल्ड एन्ड सिल्भर हाउसका म्यानेजर तेजरत्न बास्तोलाले पनि कारोबार बढेको जानकारी दिए । ‘मूल्यमा भइरहेको घडबढका कारण केही ग्राहकलाई लाख पुग्ने डर भएकाले सकेसम्म अहिले किनौं भन्ने पनि छ,’ उनले भने ।


चीनबाट सुरु भएको कोरोना भाइरस विभिन्न राष्ट्रमा फैलिएपछि आर्थिक गतिविधि घटेको र त्यसले सुनको मूल्य पनि अकासिएको रूपमा विश्लेषण गरिएको छ । कोरोना भाइरसको संक्रमणले विश्व अर्थतन्त्रमा प्रभाव पारेपछि लगानीकर्ता सुनतर्फ आकर्षित हुँदा मूल्य अकासिएको व्यवसायीहरूको भनाइ छ ।


यसअघि पनि चीन र अमेरिकाबीचको व्यापार युद्ध तथा अमेरिका र इरानबीच देखिएको द्वन्द्वलगायत कारण सुनको मूल्य उकालो लागेको थियो । चीन ठूलो अर्थतन्त्र हुनुका साथै धेरै राष्ट्रमा व्यापारिक सञ्जाल रहेकाले कोरोना भाइरसको असर विश्वव्यापी व्यापारमा पनि परेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ । पछिल्ला दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय सेयर बजार पनि ओरालो लागेका छन् । सेयर बजारको गिरावटलाई पनि कोरोना भाइरसकै कारणका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ ।


सेयर बजारमा जोखिम बढेपछि तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित मानिएको सुनमा लगानी बढेकाले सुनको मूल्य निरन्तर उकालो लागेको जानकारहरूको तर्क छ । लगानीका अन्य क्षेत्र राम्रो हुन नसकिरहेको अवस्थामा सुन सुरक्षित विकल्प भएकाले यसमा लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्नु स्वाभाविक भएको उनीहरूको भनाइ छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन २७, २०७६ ०८:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रेललाई कर्मचारी पाइएनन्

विमल खतिवडा

काठमाडौँ — जयनगर–जनकपुर–कुर्था खण्डमा सञ्चालन हुने रेलका लागि आवेदन मागिएको संख्यामा कर्मचारीका लागि एउटा पनि निवेदन परेको छैन । यसले रेल सञ्चालन झन्झन् ढिलाइ हुँदै गएको छ । भारतमा रेल सेट बनेको दुई महिना भयो । तर कर्मचारीको टुंगो नलाग्दा अन्योल बढेको रेल विभागले बताएको छ । 

रेल चलाउन फागुन ९ गते रेलवे कम्पनीले २६ जना कर्मचारी करारमा माग गर्दै विज्ञापन खुलाएको थियो । १५ दिनको समय दिएर विज्ञापन खुलाइएको थियो । पहिलो चरणमा २ सय २६ जना कर्मचारी चाहिनेछ । ‘श्रम ऐनमा नेपाली नभए मात्र विदेशी कर्मचारी लिने भन्ने छ,’ विभागका महानिर्देशक बलराम मिश्रले भने, ‘नेपाली जनशक्ति पाइएला कि भनेर विज्ञापन खुलायौं तर एक जनाले पनि आवेदन दिएनन् ।’

अब २६ जना प्राविधिक कर्मचारी भारतबाट ल्याउनुको विकल्प नरहेको उनको भनाइ छ । विज्ञापनअनुसार सिनियर सेक्सनल इन्जिनियर १ र स्टेसन मास्टर ८ जना मागिएको थियो । चिफ पावर कन्ट्रोलर र चिफ लोको इन्स्पेक्टर १/१ जना माग गरिएको थियो । त्यस्तै लोको पाइलट, सहलोको पाइलट, पिवे सुपरभाइजर, मेकानिक र पोइन्ट मेन ३/३ जना मागिएको थियो ।

‘नेपालमा यी जनशक्ति भेटिएनन्,’ मिश्रले भने, ‘अब प्राविधिक जनशक्ति भारतबाटै ल्याउँछौं ।’ थप दुई सय कर्मचारीका लागि पनि केही दिनभित्र विज्ञापन खुलाइने उनले दाबी गरे । जसमा जीएमदेखि कार्यालय सहयोगीसम्म हुनेछन् । टिकट जाँच्ने, बेच्ने, ट्र्याक मर्मत गर्नेलगायत काम गर्ने जनशक्तिका लागि विज्ञापन खुलाइनेछ ।

रेलका लागि भारतबाट केही चालक सम्पर्कमा आएको मिश्रले बताए । ‘२६ जना कोर जनशक्ति हुन्, जो नभई रेल चलाउन सकिन्न,’ उनले भने, ‘यसका लागि के–कसरी अघि बढ्ने भन्नबारे निर्णयमा पुगिसकेका छैनौं, अब पुन: अंग्रेजी पत्रिकामा विज्ञापन निकालेर दूतावासमार्फत पठाउनुपर्ने पनि हुन सक्छ ।’

अब रेल आउन धेरै ढिला नहुने उनको भनाइ छ । कर्मचारीको जोहो नहुँदासम्म भारतमै रेल सेट राखिदिन आग्रह गरिएको उनले बताए । यसअघि चैत तेस्रो सातासम्म रेल ल्याउने भनिएको थियो । कर्मचारीकै कारण अब थप केही समय पछि धकेलिन सक्ने उनको भनाइ छ । ‘तर धेरै ढिला गर्ने पक्षमा हामी छैनौं,’ उनले भने, ‘जनशक्ति तयार हुनासाथ रेल आइहाल्छ ।’ मन्त्रिपरिषद्ले रेलमा काम गर्ने कर्मचारी भर्नाका लागि गत माघमा स्वीकृति दिएको थियो । त्यहीअनुसार भर्नासम्बन्धी मापदण्ड बनाएर कम्पनीले विज्ञापन खुलाएको थियो ।

विभागले लामो समयदेखि २ सय कर्मचारी भर्ना गर्नुपर्ने माग राख्दै आएको थियो । आठवटा स्टेसनमध्ये एउटामा कम्तीमा १० देखि १५ जना कर्मचारी राखिनेछ । पहिलो चरणमा जयनगगरदेखि कुर्थासम्मको ३५ किमि दूरीमा रेल सञ्चालन हुनेछ । कुर्थादेखि बिजलपुरासम्म १७ किमि छ, जुन खण्डमा रेल लिकको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । बिजलपुरादेखि बर्दिवाससम्म १७ किमिमा पनि काम भइरहेको छ । सबैगरी कुल रेल नेटवर्क जयनगरदेखि बर्दिवाससम्म ६९ किमि बन्नेछ ।

प्रकाशित : फाल्गुन २७, २०७६ ०८:०२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×