उखु किसान फेरि आन्दोलित- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

उखु किसान फेरि आन्दोलित

नवीन पौडेल

परासी — सरकारले तोकेको समय सीमामा उद्योगीले भुक्तानी नदिएको भन्दै जिल्लाका उखु किसान पुनः आन्दोलित भएका छन् । माघ १४ देखि २० गतेसम्म आन्दोलनका कार्यक्रम घोषणा गर्दै उनीहरूले माग पूरा नभए पुनः काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका हुन् ।

घोषित कार्यक्रमअनुसार राजनीतिक दलसँग छलफल, किसान जागरण अभियान, बृहत् किसान भेला, पत्रकारसँग अन्तरक्रिया र बर्दघाटको टीसीएन चोकमा प्रदर्शनसहित राजमार्ग अवरुद्ध गरिने उखु उत्पादक कृषक समितिका अध्यक्ष उमेश यादवले बताए । ‘माघ १९ गतेसम्म पनि समस्या समाधान नभए पुनः काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलन सुरु हुनेछ,’ उनले भने ।


माघ ७ गतेभित्र किसानको बक्यौता रकम तिर्न उद्योगीले सरकारसँग सहमति जनाएका थिए । तर, उक्त समय सीमा बितेको साता हुँदा पनि किसानले रकम पाएका छैनन् । सरकारले पनि उद्योगीलाई कारबाही गर्न सकेको छैन ।


उखु उत्पादक कृषक समिति नवलपरासीका अनुसार जिल्लाका दुई उद्योगले किसानको २५ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गर्न बाँकी छ । इन्दिरा सुगर मिलले १४ करोड र लुम्बिनी चिनी मिलले ११ करोड रकम तिर्न बाँकी छ ।


वाग्मती चिनी उद्योगले भुक्तानी गर्नुपर्ने ९ करोड रकम किस्ता किस्तामा तिरिरहेको छ । समितिका अध्यक्ष यादवका अनुसार किसानको उत्पादन उधारोमा लिने, चिनी बेच्ने र प्राप्त रकम वर्षभरि अन्य क्षेत्रमा लगानी गरेर किसानको ढाड सेक्ने काम भइरहेको छ । ‘सरकारले पनि केही गर्न सकेन,’ उनले भने, ‘अब हामी भुक्तानीलाई दीर्घकालीन रूपमा व्यवस्थित गर्ने आन्दोलनमा उत्रिँदै छौं ।’

किसानको आन्दोलनमा पश्चिम नवलपरासीका राजनीतिक दलका प्रतिनिधिले ऐक्यबद्धता जनाएका छन् ।


नेकपाका जिल्ला अध्यक्ष भविश्वर तिवारीले किसानको बाँकी भुक्तानी तत्काल दिन उद्योगीलाई आग्रह गरे । ‘वर्षौंदेखिको यो समस्याको दीर्घकालीन समाधान निकाल्न आवश्यक छ,’ उनले भने, ‘किसानलाई ठग्ने र सरकारको निर्देशन नमान्ने उद्योगीलाई कारबाही गर्न ढिला गर्नु हुँदैन ।’ कांग्रेस, राप्रपा र मधेसवादी दलका प्रतिनिधिले पनि किसानको आन्दोलनमा ऐक्यबद्धता जनाएका छन् ।


जिल्लाको इन्दिरा उद्योग मर्मत नभएको भन्दै बन्द छ । किसानले बक्यौता रकम नदिएसम्म चल्न नदिने भनेपछि प्राविधिक कारण देखाउँदै उद्योग बन्द गरिएको हो । सुनवलको लुम्बिनी चिनी मिलले सूचना नै टाँसेर यस वर्ष उद्योग सञ्चालन नहुने जनाइसकेको छ । दुई उद्योग बन्द भएपछि किसानले वाग्मती उद्योगलाई मात्र उखु दिँदै आएका छन् ।


गत वर्षको बक्यौता रकम भुक्तानी गर्दै उद्योग चलाइरहेको वाग्मतीका सञ्चालक राम थापाले बताए । जिल्लामा यस वर्ष करिब १२ लाख क्विन्टल उखु उत्पादन हुने अनुमान छ । सबै उखु वाग्मतीले नै क्रसिङ गर्न सक्ने भएकाले अन्य दुई उद्योग सञ्चालन नभए पनि समस्या नहुने किसानको भनाइ छ ।

प्रकाशित : माघ १५, २०७६ २१:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

टोखा–छहरे सुरुङमार्ग : प्रारम्भिक अध्ययन सकियो

विमल खतिवडा

काठमाडौँ — चिनियाँ टोलीले काठमाडौं टोखादेखि नुवाकोटको छहरे जोड्ने सुरुङमार्गको प्रारम्भिक अध्ययन सकेको छ । ९ जनाको टोलीले करिब एक महिना लगाएर सुरुङको अध्ययन गरेको थियो । अध्ययन टोली चीन फर्किसकेको छ ।

चैतसम्म टोलीले चीन सरकारलाई अध्ययन प्रतिवेदन बुझाउने भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयअन्तर्गत विकास सहायता कार्यान्वयन महाशाखा प्रमुख अर्जुनजंग थापाले जानकारी दिए ।

‘प्रतिवेदन बुझाइसकेपछि थप अध्ययनका लागि अर्को टोली आउनेछ,’ उनले भने, ‘त्यसपछि समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरिन्छ । त्यसकै आधारमा टोलीले पूर्वसम्भाव्यता अध्ययन गर्नेछ ।’ प्रारम्भिक अध्ययनका क्रममा टोलीले साइट अवलोकन, डाटा संकलन, गल्छी र बालाजु सडकको अध्ययन गरेको थियो । ‘उक्त क्षेत्रमा पर्ने सबै बस्ती र पहाडको सर्भे गरिएको छ,’ उनले भने, ‘अध्ययनको विस्तृत जानकारी हामीसँग आएको छैन, चीनमा सार्वजनिक गरेपछि मात्र आउनेछ ।’

कार्यालयले अध्ययनका लागि ठाउँ देखाउन नेपाली इन्जिनियरको टोली पठाएको थियो । टोलीले फर्किएको जानकारी इमेलमार्फत गराएको प्रमुख थापाले बताए । सुरुमा सुरुङको दूरी ७ किमि हुने भन्ने थियो । तर टोलीले चार किमि हुन सक्ने प्रारम्भिक अध्ययनका क्रममा जानकारी गराएको छ । ‘लागतको कुरा आइसकेको छैन, रिपोर्ट आएपछि मात्र थाहा हुन्छ,’ थापाले भने, ‘सुरुङ निर्माण भने चीन सरकारबाटै हुनेछ ।’ यो खण्डमा सुरुङ निर्माण गर्नुको कारण रसुवागढी सडकको दूरी छोट्याउनु हो ।

‘सुरुङ निर्माण भएपछि करिब १२ किमि दूरी घट्नेछ,’ उनले भने, ‘अहिले रसुवागढी–स्याफ्रुबेसी–धुन्चे पुग्छौं, अब धुन्चे नपुगी रसुवागढीबाट स्याफ्रुबेसी–मैलुङ दोभान हुँदै विदुर आइनेछ ।’ गल्छी–त्रिशूली सडक घुम्नुपर्ने छैन । टोखाबाट गुज्रेभन्ज्याङ–छहरे–गंगटे सडक अहिले चालु छ । ‘त्यो सडक तादी नदीको किनारै किनार जान्छ,’ उनले भने, ‘गल्छीबाट पृथ्वी राजमार्ग–थानकोट हुँदै काठमाडौं छिर्नुभन्दा टोखाबाट नजिक पर्नेछ ।’

स्विस सरकारको सहयोगमा अहिले थानकोट–चित्लाङ सुरुङमार्गको अध्ययन भइरहेको छ । प्रारम्भिक अध्ययन अन्तिम चरणमा पुगेको प्रमुख थापाले जानकारी दिए । थानकोटबाट चित्लाङसम्मको दूरी ३ किमि रहनेछ ।

यसको प्रतिवेदन डेढ महिनाभित्र आउने उनले बताए । टोलीले फिल्डमा गएर अध्ययन गर्ने काम सकिसकेको छ । प्रतिवेदन बुझाउन मात्र बाँकी छ । रिपोर्ट आउनासाथ विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) को काम सुरु हुनेछ ।

यता बुटवल–पाल्पा सडकअन्तर्गत सिद्धबाबा खण्डमा सुरुङ निर्माणका लागि डिजाइनको काम सकिएर ठेक्का प्रक्रियामा छ । स्विस सरकारकै सहयोगमा सुरुङको विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययन गरिएको थियो ।

नेपाल सरकार आफैंले बनाउन लागेको यो सुरुङमार्गको लम्बाइ १ दशमलव ३ किमि छ । ‘अहिले यसको ठेक्का गर्ने तयारीमा छौं,’ प्रमुख थापाले भने, ‘धेरै समय लाग्दैन, छिट्टै ठेक्का गरेर काम सुरु गर्छौं ।’ यसको निर्माण लागत ८ अर्ब रुपैयाँ रहने अनुमान गरिएको छ ।

प्रकाशित : माघ १५, २०७६ २१:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×