केरूङमा अन्तर्राष्ट्रिय सीमा व्यापार तथा पर्यटन महोत्सव

बलराम घिमिरे

(केरुङ) — जिलोङ काउन्टीको आयोजनामा केरुङमा आइतबारदेखि दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय सीमा व्यापार तथा पर्यटन महोत्सव भइरहेको छ । अक्टोबर २० बाट सुरु भएको महोत्सव एक साता चल्नेछ । 

रसुवागढी नाकालाई चीनको संघीय सरकारले दक्षिण एसिया प्रवेश गर्ने मूलद्वार मानेको छ । त्यसैले केरुङलाई अन्तराष्ट्रिय स्तरमा चिनाउन, व्यापार व्यवसाय बढाउन र पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले अन्तराष्ट्रिय सीमा व्यापार तथा पर्यटन महोत्सवको आयोजना गरिएको जिलोङ काउन्टिका मजिस्ट्रेड हु हुङले बताए ।

जिलोङ काउन्टिका स्थायी कमिटी सदस्य पाचु, जिलोङ काउन्टिका मजिस्ट्रेड हु हुङ, रसुवा जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी अर्जुन भण्डारीलगायतले आइतबार साँझ संयुक्त रूपमा महोत्सव उद्घाटन गरेका थिए । चीनको संघीय सरकारले जिलोङ काउन्टीलाई प्राथमिकतामा राखेको उद्घाटन सत्रका वक्ताहरूले बताए ।

जिलोङ काउन्टी दक्षिण एसिया जोड्ने चीनको बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ (बीआरआई) निर्माणको महत्त्वपूर्ण क्षेत्र रहेको छ । चीनले अघि सारेको बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ (बीआरआई) अन्तर्गत जिलोङ काउन्टीमा अबको केही वर्षमा रेल, सडक, प्रसारण लाइन र सुरुङमार्ग निर्माण हुने उनीहरूले बताए ।

केरुङमा सञ्चालन गरिएको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा व्यापार तथा पर्यटन महोत्सवले दुवै देशको सम्बन्ध सुमधुर बनाउने, सीमा नाकामा व्यापारको विकास हुनको साथै पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुग्ने विश्वास रहेको रसुवाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी अर्जुन भण्डारीले बताए । महोत्सवमा नेपाली कलाकारहरूले सांगीतिक कार्यक्रम प्रस्तुत गर्नुको साथै ढाकाबाट बनेको साडी र चोलो लगाएर फेसन सो गरेका थिए । त्यहाँका स्थानीय र राष्ट्रिय कलाकारहरूले पनि मनोरञ्जन प्रस्तुत गरेका थिए । यो महोत्सव अघिल्लो वर्षदेखि त्यहाँको स्थानीय सरकारले सञ्चालन गर्दै आएको छ ।

केरुङ बजारको ठूलो क्षेत्रमा सुरु गरिएको दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय सीमा व्यापार तथा पर्यटन महोत्सवमा हस्तकलाका सामग्री, तयारी पोसाक, स्थानीय उत्पादन, खानेकुरा, खेल तथा विभिन्न मनोरञ्जनका स्टलहरू राखिएको छ । महोत्सवमा काठमाडौंका व्यापारीहरूले पनि भाग लिएका छन् । नेपालीहरूले ललितकला र हस्तकलाका गरी २८ वटा स्टल राखेका छन् । नेपाली ललितकला र हस्तकलाका सामान हेर्न र किन्न त्यहाँका स्थानीयहरू आउन थालेको नेपाली व्यापारीले बताए । उक्त महोत्सवमा रसुवा जिल्लाका स्थानीय व्यापारीहरूको भने सहभागिता छैन । रसुवागढी नाकाबाट केरुङसम्मको दूरी २४ किलोमिटर रहेको छ । भूकम्पका कारण चीनबाट हुने धेरैजसो आयात २०७२ मंसिरदेखि रसुवागढी नाकाबाट हुँदै आएको छ । त्यसैले केरुङमा व्यापार दिन प्रतिदिन बढ्दै गएको अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

भूकम्पपछि चीनतर्फको केरुङ क्षेत्रमा तीव्र रूपमा भौतिक पूर्वाधारको विकास भइसकेको छ । नाकालाई ०७४ भदौ १४ गते चीन सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय नाका घोषणा गरेपछि सीमामा व्यापारी, व्यवसायी र सवारीको चाप बढ्दै गएको छ । भूकम्पपछि रसुवागढी नाकाबाट बर्सेनि सामान आयात हुने क्रम बढ्दै गएको छ । अहिले रसुवागढी नाकाबाट अर्बौं मूल्य बराबरको सामान आयात भइरहेको छ । आर्थिक वर्ष ०७५/०७६ मा चीनबाट नेपालमा करिब २ खर्ब मूल्य बराबरको सामान आयात भएको छ । त्यसमध्ये २० प्रतिशत सामान रसुवागढी नाकाबाट भित्रिने गरेको भन्सार विभागको तथ्यांक छ । यो नाकाबाट मुख्य गरी ५ वटा मालवस्तु पैठारी भइरहेको रसुवा भन्सार कार्यालयका प्रमुख भन्सार अधिकृत पुण्यविक्रम खड्काले बताए । पैठारी हुने मुख्य मालवस्तुमा तयारी कपडा, स्याउ, जुत्ता/ चप्पल, झोला र चस्मा/चस्माका फ्रेम रहेको उनले बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक ६, २०७६ ०८:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

बढ्यो तिहारको चहलपहल

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — काठमाडौंका सडक, पसल र घर झिलिमिलीले तिहार नजिकिएको संकेत गरेको छ । दसैं सकिएपछि तिहारको रौनक काठमाडौंका मिठाई पसलहरूमा छाएको छ । आफ्ना दाजुभाइको लागि भाइटीका मसला र रङ किन्न थालिसकिएको छ । तिहार आउन केही दिन मात्र बाँकी रहेकाले व्यापारीहरूलाई यति बेला पसलमा लाग्ने भीड सम्हाल्न हम्मे परेको छ । 

सानोदेखि लिएर ठूलो प्लास्टिकभित्र मिठाई र खानेकुराले भरिएको चिटिक्क परेका प्याकेट । ती प्याकेट किन्न असनका पसलअगाडि राखिएको साना मिठाई पसलहरूमा देखिने भीडले तिहारको किनमेल सुरु भएको देखाउँछ ।

कपनका डीबी बस्नेत श्रीमतीसँगै तिहारका लागि असनगल्लीको एक एक पसलमा भाइ–मसला किन्दै थिए । ‘२ हजार रुपैयाँको भाइटीका मसला किन्यौं,’ उनले भने, ‘अन्य खानेकुराभन्दा सानादेखि ठूला सबैका लागि स्वास्थ्यको हिसाबले राम्रो पनि हो ।’

रौतहटका रामेश्वर गुप्ताले १० वर्षदेखि असनको गल्लीमा तिहारको सिजनमा भाइ–मसला बेच्दै आएका छन् । उनले तिहारका लागि ससाना आकर्षक प्याकेटमा भाइ–मसला सजाएर राखेका छन् । ग्राहकहरूले खोज्ने गरेको आफूले बेच्दै आएको उनले बताए । मखनकै होलसेलबाट बदाम, काजु, ल्वाङ, सुकमेल, छोकडालगायत २२ थरीको सामान किनेर आफैंले भाइ–मसला तयार पारेको उनले बताए । यसका लागि उनले १ लाख रुपैयाँ लगानी गरेका छन् ।

‘५० रुपैयाँदेखि ८ सय रुपैयाँसम्मको भाइ–मसला बिक्रीका लागि राखेको छु,’ उनले भने, ‘दिनमा ८ हजार रुपैयाँसम्मको बिक्री भइरहेको छ ।’ लक्ष्मी पूजाको दिनदेखि व्यापार अझ राम्रो हुने र नौ दिनसम्मको व्यापारले लगानी र नाफा सबै उठ्ने उनले बताए ।

मूलपानीका हरिबोल आचार्य पनि तिहारकै लागि मखन गल्लीको किराना पसलमा सामान किन्दै थिए । काजु, नरिवल, सुपारी, बदामलगायतका ३ हजारको सामान उनले किने । ‘अन्य समयको भन्दा तिहारमा यी खानेकुराको बेग्लै महत्त्व छ,’ उनले भने ।

मखनकै उज्ज्वल हाडाले ३० वर्षदेखि भाइटीकाका लागि चाहिने सामग्री बिक्री गर्दै आएका छन् । चाड भएर नै तिहारमा व्यापार राम्रो हुने उनको भनाइ छ । वर्षभरको नोक्सान तिहारमा १०/१२ दिनमा हुने व्यापारले पूरा गर्ने उनी बताउँछन् । ‘वर्षमा १०/१२ लाख रुपैयाँको कारोबार हुन्छ, वर्षको ५० प्रतिशत व्यापार तिहारको समयमा हुन्छ,’ उनले भने, ‘अरू बेला हुने व्यापारलाई तिहारले धान्छ ।’

डिलरहरूले किसमिस काजु, बदाम भारत, अन्जिल खुर्पानी अफगानिस्तान र पिस्ताजस्ता अमेरिकाबाट आयात गर्ने र उनले डिलरबाट सामान लिने गरेको बताउँछन् । प्रतिकिलो काजुको १६ सय रुपैयाँ, बदामको १३ सय रुपैयाँ, पिस्ता १७ सय रुपैयाँ, नरिवल ४ सय ५० रुपैयाँ, छोकडा २ सय रुपैयाँ, ओखर ६/७ सय रुपैयाँ पर्ने उनले जानकारी दिए ।

नेपाल खुद्रा व्यापार संघका पूर्वअध्यक्ष पवित्र वज्राचार्यका अनुसार अन्य समयको तुलनामा तिहारको समयमा १० गुणाले व्यापार वृद्धि हुन्छ । ‘तिहारको समयमा यी चीजहरू अनिवार्य नै हुन्, त्यसैले पनि माग पनि बढ्ने गर्छ,’ उनले भने ।

तिहारमा भाइ–मसला मात्र नभई टीकाको व्यापारसमेत बढ्ने गरेको छ । दिदीबहिनीले आफ्ना दाजुभाइलाई मात्र नभई घरको मूलढोकाअगाडि आकर्षक रंगोली बनाउनसमेत रङको प्रयोग हुने गरेको छ ।

भक्तपुरकी अवन्तिका चौहान खड्का तिहारमा रंगोली बनाउन असनमा रङ किन्दै थिइन् । उनले भनिन्, ‘घरमा रंगोली बनाउन रङ किन्दै छु, रंगोलीले तिहार रमाइलो बनाउँछ । पहिला हरियो गोबर र रातो माटोले लिपेर दियो बाल्ने चलन थियो तर बिस्तारै रंगोली बनाउने चलन आयो । यो घरको मूलढोकाअगाडि राख्दा राम्रो पनि देखिन्छ ।’ उनले पसलबाट सय ग्रामको ८ किसिमका रङ किनेको बताइन् ।

१५ वर्षदेखि भारत विहारका राज दास तिहारकै समयमा बर्सेनि रङ बेच्दै आएका छन् । ८० हजार रुपैयाँको लगानीमा रङको पसल राखेका उनले बताए । ‘दिनको ६ हजारसम्म व्यापार हुन्छ,’ उनले भने, ‘भाइटीकासम्म बेच्छु ।’

प्रकाशित : कार्तिक ६, २०७६ ०८:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×