बैंकलाई ‘आईटी अडिट’ गर्न निर्देशन

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निरन्तर रूपमा सूचना प्रविधि (आईटी) अडिट गर्नुपर्ने भएको छ । सूचना प्रविधिसम्बन्धी जोखिम बढिरहेको समयमा राष्ट्र बैंकले मंगलबार यस्तो निर्देशन दिएको हो ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थामा सूचना प्रविधिसम्बन्धी जोखिम न्यूनीकरणका लागि भन्दै राष्ट्र बैंकले विभिन्न निर्देशन जारी गरेको छ । सोहीमध्ये ‘आईटी अडिट’ पनि एक हो ।

सूचना प्रविधिसम्बन्धी जोखिम न्यूनीकरणका लागि बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आफ्नो वेबसाइट, मोबाइल एप, चुहावट तथा चोरी, आर्थिक चोरीको जोखिम, आधिकारिक चोरीको जोखिमलगायतको सुरक्षा तथा परीक्षणका लागि निरन्तर रूपमा व्यवस्था गर्नुपर्नेछ । यसका लागि प्राविधिक क्षमता सुदृढ गर्ने, अद्यावधिक गर्ने, सेवा प्रदान गर्दा बैंकले अवलम्बन गरेका प्रणालीको सत्यता र सुरक्षा जाँच गर्न पनि राष्ट्र बैंकले निर्देशन दिएको छ ।

‘कतिपय असम्बन्धित व्यक्ति तथा स्थानबाट नक्कली पत्राचार एवं भुक्तानी आदेशसमेतबाट प्रयुक्त प्रणालीको दुरुपयोग गर्ने प्रयासहरू भएको सन्दर्भमा प्रणालीहरूको आवश्यकता अनुगमनको व्यवस्था गर्ने, भएको घटनाको सूचना सम्बन्धित निकायमा दिने व्यवस्था गर्ने,’ राष्ट्र बैंकको परिपत्रमा उल्लेख छ ।

गत साता नक्कली एटीएम कार्डमार्फत चिनियाँ नागरिकले नेपाल र भारतका विभिन्न एटीएममार्फत रकम चोरी गरेको भेटिएपछि सूचना प्रविधिजन्य जोखिम न्यूनीकरणका लागि राष्ट्र बैंक तातेको हो ।

यस्तै बैंक तथा वित्तीय संस्थाले प्रयोग गर्दै आएको विद्युतीय भुक्तानी प्रणाली (सूचना प्रणाली) सम्बन्धित नीति नियम परिमार्जन गरिने भएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७६ १०:३२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दसैंलाई सडक मर्मत

विमल खतिवडा

काठमाडौँ — दसैं नजिकिँदै जाँदा मुख्य सडकमा सवारी चाप बढ्दै गएको छ । यातायात व्यवस्था विभाग, नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघ दसैंका लागि टिकट खुलाउने तयारीमा छन् । सवारी साधनको बढी चाप हुने मुख्य राजमार्गहरूमा भने समस्या देखिएको छ ।

साँघुरा र ठूला मोड भएका नौबिसे–नागढुंगा खण्डमा फराकिलो बनाइएको सडक । मोड कटान गरी सडक चौडा बनाएसँगै दुर्घटनामा कमी आउनुका साथै घण्टौंको जाम घट्ने सडक विभागको विश्वास छ । तस्बिर : हरिहरसिंह । कान्तिपुर

खाल्डाखुल्डीले गर्दा समस्या भएको हो । अहिले सबैभन्दा बढी समस्या नागढुंगा–नौबिसे सडकखण्डमा देखिएको छ । सडक विभागले भने बढी खाल्डाखुल्डी भएकाले मर्मत थालिसकेको जनाएको छ ।

यो खण्ड भएर दैनिक ८ हजारभन्दा बढी सवारी साधन आवातजावत गर्छन् । चाडबाडमा यो संख्या दोब्बर हुन्छ । यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका महासचिव सरोज सिटौलाले वर्षातले गाउँ–गाउँ जोड्ने सडक बिग्रिएकाले मर्मत नगरिए यात्रुलाई गन्तव्यसम्म पुर्‍याउन समस्या हुने बताए । दसैंको बेला यात्रुलाई टाढा–टाढासम्म पुर्‍याउनुपर्ने हुन्छ । गाडी रिजर्भ गरेर घरसम्म जाने यात्रु बढी हुन्छन् ।

‘सहर बजारमा मात्र यात्रुलाई बोकेर भएन, गाउँ–गाउँसम्म लिएर जानुपर्छ,’ उनले भने, ‘वर्षातले गर्दा सडक बिग्रिएका छन्, चाडबाड सुरु हुनुअघि नै मर्मत नगरिए यात्रुलाई गन्तव्यसम्म पुर्‍याउन कठिनाइ हुनेछ ।’ दसैंमा उपत्यकाबाट करिब २० लाख यात्रु बाहिरिने गरेका छन् । यता सडक विभागका महानिर्देशक केशवकुमार शर्मा दसैं आउनुअघि नै सडकको मर्मत सकिने दाबी गर्छन् ।

‘अहिले सबैभन्दा बढी समस्या नागढुंगा–नौबिसे सडकमा देखिएको छ,’ शर्माले भने, ‘त्यसैले मर्मत थालिसकेका छौं, एक हप्ताभित्र यो सडकलाई खाल्डाखुल्डीरहित बनाउनेछौं ।’ उनका अनुसार सडक बोर्डकै बजेटले मर्मत गरिएको हो । ‘पानीले काम गर्न नदिएर हो,’ उनले भने, ‘अहिले पानी पर्दा पनि समस्या नहुने गरी काम गरिरहेका छौं ।’ विभागले देशभरका सडक मर्मतका लागि परिपत्र गरिसकेको जनाएको छ । असोज पहिलो साताभित्र आफ्नोआफ्नो क्षेत्रभित्रका सडकलाई खाल्डाखुल्डीरहित बनाउन सबैतिर परिपत्र गरिसकिएको महानिर्देशक शर्माले बताए ।

झापा, हेटौंडा, तनहुँमा खाल्डाखुल्डी पुरिसकिएको छ । ‘काठमाडौंमा बढी पानी परेको छ, बाहिर कम छ,’ उनले भने, ‘पानीले गर्दा खाल्डाखुल्डी बढी भएको हो, असोज पहिलो साताभित्र सबैतिरका सडकको खाल्डाखुल्डी पुरेर सक्नेछौं ।’ सबैतिरको सडकको मर्मत सकेर दसैंमा आवागमन सहज बनाउने उनले दाबी गरे ।

पहिरोले गर्दा सबैभन्दा बढी क्षति बीपी राजमार्गमा भएको छ । यो सडकको विभिन्न खण्डमा पहिरो खसे पनि मर्मत गरेर चलाइएको छ । ‘बीपी राजमार्गमा पहिरो गएर बिग्रिएको खण्डमा धमाधम काम भइरहेको छ,’ शर्माले भने, ‘कालोपत्रे गरेर सवारी आवागमनलाई सहज बनाउनेछौं ।’ बाढीपहिरोले देशभर सडकमा २ अर्बको क्षति भएको विभागले जनाएको छ ।

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका अनुसार काठमाडौंबाट बाहिरिने सबै नाकाका सडकको मर्मत तीव्र पारिएको छ । ‘चाडबाडलाई लक्षित गरेर राजमार्गका खाल्डाखुल्डी पुर्ने काम सुरु भएको छ,’ मन्त्रालयका सचिव देवेन्द्र कार्कीले भने, ‘चाडबाडमा सडककै कारण यात्रुले कुनै समस्या भोग्नुपर्ने छैन ।’ यातायात व्यवस्था विभागले सडक मर्मतबिना दसैंमा यात्रुलाई गन्तव्यसम्म पुर्‍याउन समस्या हुने भएपछि चासो जनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७६ १०:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्