मानसरोवर जाने यात्रु अलपत्र

रूपा गहतराज

नेपालगन्ज — पाँच दिनअघि मानसरोवर जानका लागि यहाँ आइपुगेका भारतीय पर्यटक शनिबारसम्म नेपालगन्जमै अलपत्र छन् । ३७ जना भारतीय पर्यटक अलपत्र परेका हुन् ।

उनीहरूले प्रतिव्यक्ति१ लाख ७५ हजार भारतीय रुपैयाँ त्यहाँस्थित कक्स किङलाई बुझाएर आए पनि विभिन्न वहानामा एजेन्टले नेपालगन्जमा रोकिरहेको गुनासोगरेका छन् ।

कक्स किङले नेपालस्थित फिस्टेल टुर्स एन्ड ट्राभल्ससँगको समन्वयमा भारतीय पर्यटकलाई मानसरोवर पुर्‍याउने जिम्मा लिएको वेस्ट बंगलाका शम्भुनाथ योगीले बताए । ‘कक्स किङ र फिस्टेलका नेपालगन्जस्थिति प्रतिनिधिले जिम्मेवारीपूर्ण जवाफ दिएनन्,’ योगीले भने, ‘ट्राभल एजेन्टहरूले आफूहरूलाई पर्यटक रोकिनुको कारण थाहा नभएको बताए ।’

पर्यटकहरूले कक्स किङले नेपाली ट्राभल एजेन्सीलाई भुक्तानी नदिएकाले आफूहरूलाई रोकिएको एजेन्टले दाबी गरेको बताए । ‘उनीहरू यसबारे खुलेर बोल्दैनन्,’ योगीले भने, ‘दुई एजेन्सीबीचको विवादमा हामी अलपत्रको स्थितिमा छौं ।’

भारतीय पर्यटकसँगै रहेका कक्स किङका प्रतिनिधि अजय रानाले दुई एजेन्जीबीचको विवादबारे आफूलाई थाहा नभएको बताए । ‘भिसाका कारण ढिलाइ भएको जानकारी कक्स किङबाट पाएको छु,’ उनले भने, ‘अब समस्या छैन, हामी पर्यटकलाई सिमकोट लैजान तयार छौं ।’

फिस्टेलका प्रतिनिधि लाक्पा शेर्पाले भने सिमकोटसम्मको जिम्मा मात्र लिने बताए । ‘पर्यटकलाई सिमकोट पुर्‍याउनु भन्ने फिस्टेलले निर्देश गरेको छ,’ उनले भने, ‘त्यसपछिको जिम्मा मेरो होइन, थप निर्देशन आएमा सोहीबमोजिम गर्नेछु ।’ शेर्पाले कर्मचारी भएकाले यात्रु किन रोकिए र सिमकोटपछि मानसरोवर यात्रा के हुन्छ भन्ने आफूलाई थाहा नभएको प्रतिक्रिया दिए ।

दुई एजेन्सीका प्रतिनिधिले जिम्मेवारीपूर्वक जवाफ नदिएपछि पर्यटक अप्ठ्यारोमा परेका छन् । अधिकांश ज्येष्ठ नागरिक रहेको उनीहरूको समूहले सिमकोटमा अलपत्र पारिने आशंकामा भारत फर्किने कि जाने भन्ने द्विविधामा रहेको बताए । ‘यहाँबाट भारत फर्किन सक्छौं,’ भारत कराँचीकी डा. करुणा शाहले भनिन्, ‘सिमकोट पुर्‍याएर अलपत्र पारिए फर्किन नै समस्या हुन्छ । त्यसैले जाने/नजानेबारे निर्णय लिन सकेका छैनौं ।’

नेपालगन्जस्थित एक होटलमा राखिएका ३७ जनाको टोलीलाई शनिबार बिहानै सिमकोट लैजाने भन्दै विमानस्थल पुर्‍याइएको आचार्य सत्याश्रयानन्दले बताए । ‘यहाँ आएपछि टिकटको भुक्तानी नै नभएको भन्दै बोर्डिङ पास दिइएन,’ उनले भने ।

प्रकाशित : भाद्र २, २०७६ ०७:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विद्युत्‌को 'पिक डिमान्ड’ घट्यो

विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — गत आर्थिक वर्षमा विद्युत्‌को उच्च माग (पिक डिमान्ड) करिब २ सय मेगावाटले घटेको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार गत वर्ष विद्युत्‌को उच्च माग औसत १ हजार ३ सय ३० मेगावाट थियो ।

आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा विद्युत्को उच्च माग औसत १ हजार ५ सय ८ मेगावाट थियो । गत आर्थिक वर्षको उच्च माग चार वर्षयताकै न्यून हो ।

प्राधिकरणको ३४ औं वार्षिकोत्सवमा आइतबार सार्वजनिक गरिएको प्रतिवेदनमा विद्युत्को उच्च माग घटेको तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको हो । गत वर्ष ऊर्जा खपत भने १४ प्रतिशतले बढेको छ ।

वार्षिकोत्सवको अवसरमा प्रतिबद्धता सार्वजनिक गर्दै प्राधिकरणले विद्युत्को आन्तरिक खपत बढाउने र बाह्य बजार खोज्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।

प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले विद्युत्को उच्च माग घट्नु र ऊर्जा खपत बढ्नु खुसीको कुरा भएको टिप्पणी गरे । ‘यो अवस्था आउनु हाम्रो लोड व्यवस्थापनका लागि खुसीको कुरा हो,’ उनले भने, ‘यसले हामीलाई निकै सजिलो बनाउँछ ।’ गत वर्ष १४ प्रतिशतले ऊर्जा खपत बढेको उनले बताए ।

उपभोक्ताले किफायती चिम प्रयोग गर्ने गरेका कारण विद्युतको उच्च माग घट्दै गएको घिसिङले बताए । ‘पिक आवरको बेला बढी विद्युत् खपत गर्ने घरायसी उपभोक्ता हुन्,’ उनले भने, ‘अहिले अधिकांशले लिड बल्ब प्रयोग गर्न थालेका छन् । यसले पनि पिक डिमान्ड घटेको हो ।’ चुहावटमा आएको नियन्त्रणका कारण पनि उच्च माग घटेको उनले बताए । प्राधिकरणले गत वर्ष विद्युत् चुहावट ५ प्रतिशत विन्दुले घटाएको छ ।

प्राधिकरणले यसै वर्षदेखि विद्युतको बढी प्रयोग गर्न उपभोक्तालाई प्रोत्साहित गर्ने भएको छ । घिसिङले बढी विद्युत् प्रयोगका लागि उपभोक्तालाई प्रोत्साहित गर्ने कार्यक्रम सञ्चालन गरिने जानकारी दिए । उनका अनुसार प्राधिकरणले यसै वर्ष उपत्यकामा विभिन्न स्थानमा चार्जिङ स्टेसन स्थापना गर्नेछ । यो वर्ष कम्तीमा पनि ५० वटा चार्जिङ स्टेसन निर्माण गर्ने प्राधिकरणको लक्ष्य छ ।

सरकारले पनि ३ सय वटा विद्युतीय बस खरिद गर्ने निर्णय गरेको छ । यसले गर्दा पनि ऊर्जा खपत बढ्ने प्राधिकरणको अनुमान छ । ऊर्जा मन्त्रालयका अनुसार अहिले प्रतिव्यक्ति विद्युत्खपत २ सय ४५ किलोवाट प्रतिघण्टा छ । मन्त्रालयले आगामी ५ वर्षमा प्रतिव्यक्ति विद्युत् खपतलाई १ हजार ५ सय किलोवाट आवर पुर्‍याउने लक्ष्य लिएको छ ।

नेपालको प्रतिव्यक्ति विद्युत् खपत दर अन्य देशको तुलनामा निकै कम हो । निर्माणाधीन विद्युत् आयोजना सम्पन्न भएपछि आगामी वर्षदेखि देशमा उत्पादित विद्युत् खेर जाने प्राधिकरणको प्रक्षेपण छ । यही प्रक्षेपणको आधारमा प्राधिकरण र सरकारले देशबाहिर विद्युत्को बजार खोजी गरिरहेको छ ।

देशबाहिर विद्युत् बिक्रीका साथै देशभित्रै पनि विद्युत् खपत बढाउने योजना प्राधिकरणको छ । अहिले पनि औद्योगिक क्षेत्रमा करिब ३ सय मेगावाटको विद्युत् माग रहेको घिसिङले जानकारी दिए । उनका अनुसार विराटनगर, नेपालगन्ज, नवलपरासीजस्ता क्षेत्रमा स्टिल र सिमेन्ट उद्योगबाट विद्युतको उच्च माग भएपछि प्रसारण प्रणालीका कारण उपलब्ध गराउन सकिएको छैन । यी उद्योगको मागअनुसार विद्युत् वितरणका लागि संरचना निर्माणलाई तीव्रता दिइएको उनले जानकारी दिए ।

प्राधिकरणले गत वर्ष बिक्री गरेको कुल ऊर्जाको ३८ प्रतिशत ऊर्जा औद्योगिक ग्राहकलाई बिक्री गरेको थियो । प्राधिकरणको वार्षिकोत्सवमा बोल्दै ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुनले प्राधिकरणलाई सरकारी संस्थानहरूमध्ये १ नम्बर बनाउने घोषणा गरेका थिए । उनले चालु आर्थिक वर्षमा प्राधिकरणको नाफा ८ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी बनाउने प्रतिबद्धता जनाए ।

प्राधिकरणले गत वर्ष ७ अर्ब २० करोड खुद नाफा कमाएको थियो । तीन वर्षअघि प्राधिकरण ८ अर्ब ८९ करोड खुद घाटामा थियो । अहिले प्राधिकरणको सञ्चिति घाटा करिब १५अर्ब छ ।

सञ्चिति घाटालाई शून्यमा झारी प्राधिकरणलाई पब्लिक कम्पनी बनाउने प्रस्ताव प्राधिकरणको सञ्चालक समितिले अर्थ मन्त्रालयमा पेस गरेको छ । सरकारले प्राधिकरणको २५ प्रतिशत सेयर निष्कासन गर्न स्वीकृति दिइसकेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २, २०७६ ०७:४०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्