अहिलेको नेतृत्वबाट कांग्रेस चल्दैन, परिवर्तन गर्नुपर्छ : केसी [भिडियोसहित]

कांग्रेसले जनतालाई पाँच बर्ष प्रतिपक्षमै बस्नका लागि मतादेश दिएका हुन । कहीं कतै सत्ताको माखेसाङ्लोमा रुमल्लिने, सौदाबाजी गर्ने काम भयो भने कांग्रेसका लागि त्यो आत्महत्या हुनेछ । 
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कांग्रेसमा महाधिवेशनको माहोल तातिँदै जान थालेको छ । बैचारिक पक्षभन्दा पनि अब आउने महाधिवेशनबाट पार्टीको सभापति को हुने भन्नेमा मुख्य संघर्ष चलेको छ । बाहिरबाट हेर्दा सभापति शेरबहादुर देउवा पक्ष र बरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल पक्षबीच मुख्य प्रतिस्पर्धा देखिन्छ । भित्रभित्रै संस्थापन र इतरपक्षमै सभापतिको आकांक्षीहरु बढ्दै जान थालेका छन् ।

संस्थापन पक्षमा उपसभापति बिमलेन्द्र निधिले समेत देउवालाई चुनौती दिने गरी सभापति बन्ने इच्छा अघि बढाएका छन् । संस्थापन इतरपक्षमा आधा दर्जन बढीको आकांक्षा छ । पार्टीभित्रको यही रस्साकस्सी र नेतृत्वको होडबाजीको सेरोफेरोमा रहेर कांग्रेस नेता अर्जुननरसिंह केसीसंँग कान्तिपुरका लागि कुलचन्द्र न्यौपानेले गरेको अन्तर्वार्ताको सम्पादित अंश ।

महाधिवेशनको माहोल तातिसकेको छ । अब तपाईहरुले तोकेकै मितिमा महाधिवेशन हुने अवस्थामा पुगेको हो ?

एकातिर कोरोनाको महामारी, बर्षादको समय, मंसिर–पुसको जाडोको बेला हिमाली क्षेत्रमा हुने प्रतिकुल अवस्था, यो सबैलाई हेरेरै आवश्यक परेमा फागुनको सट्टा चैत/बैशाखमा पुर्‍याउन सक्छौं भन्ने मेरो धारणा थियो । तर, जब निर्णय गर्छौ, त्यसलाई कार्यन्वयन गर्नुपर्छ । पछिल्लो कार्यतालिका पदाधिकारी बैठकमा निर्णय भएको र केन्द्रीय समितिको बैठकमा पनि सभापतिले तोकिएकै मिातिमा गर्नुपर्छ भनेर धेरैपटक भनिसकेपछि हामीले सर्वसम्मतिले स्वीकार गरेका छौं । अब मन, वचन र कर्मले तोकिएको मितिमा महाधिवेशन गराउनु पर्छ । निष्पक्ष, पारदर्शी र विधिसम्मत ढंगले होस भनेर ध्यान केन्द्रित गर्न आवश्यक छ ।

तपाईंलाई कता–कता फागुनभित्र महाधिवेशन हुँदैन भन्ने अझै लागिरहेको हो ?

आशंका भएरै विकल्पमा जाउँ भनेर मैले भनेकै हो । तर, अफिसियल्ली नै फागुनमै हुन्छ भनिसकेपछि म विश्वस्त छु, हुनुपर्छ । निर्णय गरिसकेपछि अब बाहना खोज्न पाइन्नँ ।

तयारी कस्तो छ त ?

अहिले पनि धेरै कुरामा अलमल देख्छु । पार्टीकै संरचनाको समायोजन काम अझै १४/१५ जिल्लामा छ । क्रियाशील सदस्यताको कुरामा गम्भीररुपमा मतभेद छ । विभिन्न पार्टीबाट नेताहरु कांग्रेसमा प्रवेश गरे । प्रवेश गरेकै भरमा एउटाले भन्यो भने पाँच हजार, अर्कोले भन्यो भने दुई हजार क्रियाशील सदस्यता दिने बिषय, यस्तो हुनसक्दैन । राष्ट्रिय पहिचान बोकेका व्यक्तिहरु मध्ये सिमितलाई केन्द्रीय कार्यसमितिले क्रियाशील सदस्यता दिइन्छ । अरु त विधानले तोकेको व्यवस्था अनुसार गाउँपालिका र वडा कार्यसमितिबाट आउने हो । अहिले पनि विधानले जे उल्लेख गरेको छ, त्यहीअनुसार हुनुपर्छ । व्यक्तिपिच्छे यति र उति संख्या दिने भन्ने कुरामा हामीलाई गम्भीर आपत्ति छ । यस्तै कारणले क्रियाशील सदस्यतामा विवाद बढ्ने हो । त्यसलाई निष्पक्ष र पारदर्शी रुपमा टुग्याउँनुपर्छ ।

भिडियाे कुराकानी :

तत्कालीन राप्रपाका नेता सुनिलबहादुर थापासहितको समूह भर्खरै कांग्रेस प्रवेश गरेको छ । यसलाई कसरी लिनु भएको छ ?

सुनिलजीको प्रवेशलाई हामीले सकारात्मक रुपमै लिएका छौं । कुनै पनि पार्टीका कोही पनि मान्छे कांग्रेसभित्र प्रवेश गर्ने कुरा जहिले पनि स्वागतयोग्य हुन्छ । उहाँको पिताजी सूर्यबहादुर थापा पञ्चायतभित्र उदार लोकतन्त्र पक्षलाई प्रतिनिधित्व गर्नुहुन्थ्यो । बहुदल आइसकेपछि त्यो पक्षलाई कांग्रेसले नै संयोजन गरेर लैजानुपर्ने हो । बाँकी कुनखालका स्वार्थ र सर्तहरु छन्, हामीलाई थाहा छैन । थाहा नै नदिइ जति पनि केन्द्रीय सदस्य र आमन्त्रित सदस्य राख्ने काम गलत छ । अहिले कुन मोडालिटीमा सुनिलजीहरुलाई प्रवेश गराउनु भएको हो थाहा छैन ।

बाहिर आएअनुसार सुनिल थापालाई सहमहामन्त्री दिने, पाँच जनालाई केन्द्रीय सदस्य र दुई जनालाई आमन्त्रित सदस्य दिने र बाँकीलाई महासमिति र महाधिवेशन प्रतिनिधिमा समेट्ने कुरा छ, यसप्रति तपाईको दृष्टिकोण के छ ?

पार्टीलाई विधिवत् ढंगले संचालन गर्नुपर्छ भन्ने मेरो मान्यता हो । जस्तो, विजयकुमार गच्छदारजीले पुरै पार्टीलाई मर्ज गराउनु भयो । त्यसका लागि एउटा मोडालिटी थियो । त्यो छुट्टै च्याप्टर हो । तर, त्यसपछि जसरी गरिएको छ, त्यो विधानविपरित छ । कांग्रेसको विधानमा कति उपसभापति हुने ? कति महामन्त्री हुने ? यी सबै चिजलाई हेर्नुपर्छ । कि त विधानका प्रावधानलाई निलम्बन गर्ने बाटोमा जानु पर्‍यो । नत्र एकपछि अर्को गर्दै विधानलाई मिच्द–मिच्दै जाने कुरामा जो भए पनि म मान्दिनँ । विजयीजीलाई उपसभापति बनाउँदा पनि म असन्तुष्ट थिएँ ।

अहिले के–के दिने भनिएको छ, हामीसँग सल्लाह भएको छैन । जे हुन्छ, विधिको शासन अन्तर्गत हुनुपर्छ । हामीले यत्रो ठूलो लोकतान्त्रिक आन्दोलन गर्‍यौं, राणासँग तिम्रो खड्का निशानले होइन, कानूनले देश चल्नुपर्छ भनेर लडाई गरौं, राजासँग पनि विधिले शासन चल्नुपर्छ भन्यौं । यत्रो ठूलो लडाईको यात्राबाट आएको पार्टी आफैंले बनाएको विधिलाई आफैंले पालना गरेन भने कति लोकतान्त्रिक हुन्छ ? कति हुँदैन हेर्नु पर्छ ।

कांग्रेसमा राप्रपा हुल्ने र पार्टीमै भएका पुराना नेतालाई कारबाही गरेर निष्कासन गर्ने काम गरियो भने पनि आलोचना भएको छ । यसले पार्टीकै पहिचान गुमाउने त होइन ?

त्यस्तो होइन । कांग्रेसले सबै शक्तिलाई संयोजन गरेर लैजान सक्नुपर्छ । त्यो शक्ति र क्षमता कांग्रेसमा छ । जहाँसम्म तीनजना साथीहरु (गोविन्दराज जोशी, पुष्करनाथ ओझा र रामबहादुर विष्ट) लाई ठ्याक्कै महाधिवेशनको मुखमा, महाधिवेशनको तिथी घोषणा भइसकेपछि कारबाही गरियो, यसबाट म दुखित छु ।

महाधिवेशनकै सन्दर्भ जोडौ, अबको महाधिवेशनमा कस्तोखालको नेतृत्वको चयन गर्ने दिशामा तपाईहरु हुनुहुन्छ ?

सोच आ–आफ्नो ढंगको छ । २०७४ को निर्वाचनमा कांग्रेसले त्यत्रो लज्जास्पद पराजय भोग्यो । तैपनि यथास्थितिबाट नै पार्टीलाई पुर्नस्थापना गर्न सकिन्छ भन्ने पार्टीमा एउटा दृष्टिोकोण अझै छ । यसरी चल्दैन । नीतिगत, नेतृत्वगत, संरचनागत, संस्थागत रुपबाट आमूल परिवर्तन गरी वैचारिक दृष्टिकोणबाट पार्टीलाई पुर्नजागरण गन आवश्यक छ भनिरहेका छौ । हिजो जस्तो बीपी, गणेशमान, कृष्णप्रसाद र गिरिजाप्रसाद त अहिले कोही हुनुहुन्न । हामी जति छौं, समकालीन छौं । पार्टीमा सुधारसँगै सामूहिक नेतृत्व र सहमतीय पद्दतिमा अघि बढ्नुपर्छ भन्ने अहिले पनि मेरो धारणा छ । सामूहिक नेतृत्व पद्दति अहिले झन् बढ्ता अवाश्यक छ, किनकी पार्टीमा कसैले कसैलाई नेता भनेरै विश्वास गर्दै हिँड्न सक्ने स्थिति छैन । अब यथास्थितिबाट पार्टी चल्दैन । आमूल सुधारको बाटोमा जानुपर्छ ।

अहिले हाम्रो दायित्व धेरै छ । एकातिर कम्यूनिष्ट सरकार लोकतन्त्रको जामा लगाएर, संविधानाई खास्टो बनाएर विधिविहीन ढंगले एकपछि अर्को निरंकुश र एकदलीय बाटोमा गएको छ । त्यसलाई रोक्नसक्ने पार्टी कांग्रेस हो । त्यसैले स्वार्थविहीन संकल्प गरेर हामी सुधारको बाटोमा अघि बढ्नुपर्छ । त्यसका लागि नेतृत्वमा जो भए पनि सहमतिबाट अघि बढौं भन्नेमा म छु । र, म आफैं पनि सक्षम दावी गर्छु । म पनि उम्मेदवार हुँ । तर, हामी मध्ये को हुने सहमतिका साथ गरौं भन्ने पक्षमा म रहँदै आएको छु ।

अब पनि पुरानै पुस्ताले पार्टी हाँक्न सक्छ कि नयाँमा जानुपर्ने देख्नुहुन्छ ?

पुस्ता नै असफल भएको भन्ने कुरा म मान्दिनँ । हामी (पौडेल पक्षमा) ६, ७ जना जो साथीहरु छौं, मैले नै समन्वय गर्ने प्रयत्न गरेको छु । अहिले पनि गरिरहेको छु । सामूहिक नेतृत्वको प्रस्ताव गरौं, जो जेमा भए पनि तयार भउँ । एउटै उम्मेदवारमा सहमति गरौं भनेर भनिरहेको छु । हामी त्यस्तो परिस्थिति पर्दा सभापति, उपसभापति र महामन्त्रीका पाँचवटा पदाधिकारी पद छन् । संसदीय दल छ । उपनेतादेखि विभिन्न अवसर हुन्छ । दृढ मानसिकता र निस्वार्थरुपमा अघि बढौं । सबैलाई भाग पुग्छ । सबै सभापति हुनुपर्छ भन्ने छैन । जुन–जुन पदमा बसे पनि हुन्छ । त्यहाँबाट पनि हुँदैन भने, ६/७ जना स्टेरिङ कमिटिमा बसौं । पाँचै पदाधिकारीमा युवा पिढीलाई उठाउँ । मैले त्यो पनि प्रस्ताव गरेको छु । गत सोमबार बिमलेन्द्र निधिजीले यसपटक महाधिवेशनमा सर्वसम्मति गर्नुपर्‍यो भनेर एउटा प्रसंगमा भन्नु भयो । मैले यो एकदम राम्रो कुरा हो, भूतपूर्व र वर्तमान पदाधिकारीबाहेकमा सर्वसम्मत खोजौं भनेर भनें ।

त्यस्तो सम्भावना छ र ?

सम्भावना हुने नहुने आफ्नो ठाउँमा छ । म हरेक पक्षमा खुला छु । यो पक्षमा खुला हुँदाहुँदै आ–आफ्नो पक्षमा शक्ति प्रदर्शन गर्ने हो भने म पनि तयार छु । भलै, मैले गुट बनाइन । जिल्लातिर साना गुट त भए होला, रामशरणजी र मेरो एकीकृत भावना भइसकेपछि त्यो पनि कम भएको छ । तैपनि अलिअलि होला । देशव्यापी रुपमा मैले कुन व्यक्ति कुन पक्षको भनेर भन्दा पनि यसको कति क्षमता र योग्यता छ भनेर नै हेरें । त्यसैले अर्जुननरसिंह केसीको समूह भनेर नदेखिएको होला तर व्यक्तिगतरुपमा मेरो देशव्यापी रुपमा भएका सम्बन्धलाई परीक्षण गरेर हेर्न सक्छु, त्यतिबेला को कति पानीमा छ भनेर म पनि चुनाव लडेर देखाउन सक्छु ।

बाहिरबाट हेर्दा पार्टीका तीनवटा गुट सक्रिय देखिन्छन् । यी गुटका काम अहिले एकले अर्कोलाई खुइल्याउनेमा केन्द्रीत छ । यस्तोबीचबाट कस्तो खालको नेतृत्वको आशा गर्न सकिन्छ ?

यो खुइल्याउने प्रवृति एकदमै गलत छ । एकले अर्कोसँग वैचारिक द्वन्द्व गर्छ भने म त्यसलाई हार्दिक स्वागत गर्छु । लोकतन्त्र भनेको वाद, प्रतिवाद र संवादको प्रकृया हो । विभिन्न विचारको घर्षण र द्वन्द्वबाट निस्कने उपज हो । त्यसैले आ–आफ्ना विचार राख्नेलाई अन्यथा लिन हुन्न । यथास्थितवादी सोच राख्नेहरुले पनि अहिलेको विकल्प छैन भन्ने सोच्नु भएको होला, म यसको सुधार हुनुपर्छ भन्ने व्यक्ति हुँ । यथास्थितिबाट अब पार्टी चल्दैन । जहाँसम्म कृष्णप्रसाद सिटौलाको समूहको कुरा छ, सिटौलाजी यथास्थितिको विरोधी हुन् । अहिले विभिन्न कारणले अलग देखिए पनि हामी अन्ततः एकै ठाउँमा हुन्छौं भन्ने कुरामा विश्वस्त छु ।

तपाईको भावना पहिलो र दोस्रो भन्दा पनि तेस्रो पुस्तामा नेतृत्व जाँदा राम्रो हुन्छ भन्ने हो ?

त्यसका निम्ति पनि म खुला छु । तर, जान सक्छ कि सक्दैन म भन्न सक्दिनँ । किनभने, यो पार्टीको संस्था र संस्कृतिचाहिँ ‘जेरिनटोक्रेसी’ अर्थात् वृद्धतन्त्रमा आधारित छ ।

१३ औं महाधिवेशनमा तपाईं आफै गगन थापासंँग भिड्नु भयो, कसरी युवा पुस्ताको नेतृत्व आउने आशा गर्ने ?

त्यतिबेला लडाईदिएँ । अब, मैले त्यसलाई बिर्सिसकेको छु । बिर्सेको च्याप्टरतिर फर्कन चाहन्नँ । मैले त अहिले होइन, जुनबेला भर्खरै पार्टी हारेर समीक्षाको बैठक बस्दै थियो, त्यो बेला भनेको थिएँ– हारको पहिलो जिम्मेवारी नेतृत्वको हिसाबले सभापतिको हो । दोस्रो, जिम्मेबारी बोक्नुपर्ने मान्छे महामन्त्री शशांक कोइराला हुन् । तेस्रो जिम्मेवारी बोक्नुपर्नेहरु पदाधिकारी र पदाधिकारीजस्तै भएर बस्ने रामचन्द्र पौडेल हुन् । चौथो जिम्मेवारी बोक्नेहरु मजस्तै संसदीय समितिमा रहेका सदस्यहरु छन् । यसलाई लाज नमानी कमजोरी महसुस गरौं र आमकार्यकर्तामाझ जाउँ । गल्ती पुनरावृत्ति गर्दैनौं भनेर जाउँ ।

सभापतिजीलाई भनें– मैले तपाईलाई भोट दिएको हो । तपाईले पार्टीको सुधारका लागि नेतृत्व लिनुहोस् भने । सक्नु हुन्न भने बरिष्ठ नेताले गर्नुहोस् । तपाईंहरु कसैले गर्न सक्नु हुन्न भने, सातजना युवाहरुलाई दिउँ । त्यतिबेला सातजना युवाको एउटा दस्तावेज पनि पार्टी बैठकमा आएको थियो । तिनै युवाहरुलाई पनि भनें– तपाईंहरु यो दाइ र उ दाइ भनेर अल्झिने हो भने काम छैन । नत्र नेतृत्वका लागि अघि बढ्नुहोस् । युवा नेतृत्वलाई अघि बढाउने कुरालाई त मैले विकल्पका रुपमा उठाइरहेकै छु । ७० बर्षमाथिका सबै संरक्षक भएर बस्ने प्रस्ताव पार्टीमा आए त्यसमा पनि म तयार छु । होइन, प्रतिस्पर्धा गर्ने भन्ने हो भने प्रतिस्पर्धाका लागि पनि तयार छु ।

त्यस्तो प्रस्ताव तपाईं आफैंले लगे हुन्न ?

लगे पनि हुन्छ । पारित नहुने कुरा भयो । यसअघि धेरै साथीहरुले उठाइसक्नु भएको छ । मीनेन्द्रजी, गगनजीले धेरै उठाउनु भएको छ । अहिले मैले लगे पनि पारित हुन्न ।

तपाईहरुको कुरा सुन्दा वर्तमान नेतृत्व असफल भयो, अब नेतृत्व हस्तान्तरण हुनुपर्छ भन्ने आवाज आइरहेको छ । गुटको बैठक पनि यही उद्देश्यका लागि बसिराखेको छ । साँच्चै नेतृत्व परिवर्तन गर्ने स्थितिमा तपाईहरु पुग्नु भएको हो त ?

हामीहरु यो पार्टीभित्र आमूल सुधार गर्नुपर्छ भनेरै अघि बढेका छौं । नेतृत्व नीतिगत र कार्यशैलीगत सबै दृष्टिले परिवर्तन हुनुपर्छ भन्नेमा हामी छौं । व्यक्तिगत रुपमा कोहीसँग दुश्मनी छैन ।

अहिले जुन स्थितिबाट चलेको छ, त्यो नेतृत्वबाट पार्टीमा सुधार हुन सक्दैन । देश अत्यन्तै ठूलो अर्न्तराष्ट्रिय द्वन्द्वको चपेटामा छ । त्यसले गम्भीर परिणामहरु निम्ताउन सक्छ । त्यसलाई नियन्त्रणका लागि उत्तर, दक्षिण, युरोप, अमेरिकासँगको सन्तुलन गर्न आवश्यक छ । त्यसका लागि नेपालभित्रका विभिन्न जातजाति, भाषा, भाषीहरुबीचको सन्तुलन गर्नुपर्छ । त्यसका लागि सक्षम कांग्रेस नै छ । मुलुकमा आइपर्नसक्ने संभावित दूर्घटनाबाट मुलुकलाई र लोकतन्त्रलाई बचाउन कांग्रेसले सक्छ । त्यसका लागि अहिलेको नेतृत्वमा कमजोरी छ । चौधौ महाधिवशेनले सच्चाउनु पर्छ । सबै नसच्चिए पनि चौधौं अधिवेशनबाट धेरै कुरा सच्चिन्छ भन्नेमा म विश्वस्त छु ।

वर्तमान सभापति देउवालाई चूनौती दिन तपाईंहरुको समूहबाट ठ्याक्कै को हुन्छ उम्मेदवार भन्नु न ?

अहिल्यै भन्न सकिन्नँ । यो कुरा अहिल्यै नसोध्नुहोस् । न मै हुन्छु । सबैलाई संयोजन पनि गरेको छु, सबैसँग समान दूरी पनि छ । मलाई किन नगर्ने ? अथवा को हुने ? समन्वय गरेर एउटा निष्कर्षमा पुग्नुपर्छ । समन्वय गर्दा जो पनि हुनसक्छ ।

महाधिवेशनको तयारीको सिलसिलामा विभाग गठन गर्ने, संयोजक बनाउने र सदस्यहरु मनोनयन गर्ने काम भइरहेको छ । यसमा तपाईहरुको बिरोध किन ? अहिलेसम्मको पार्टीभित्रको परम्परा, मान्यता, लोकतन्त्रको आधारभूत मान्यता पनि महाधिवेशनको कार्यतालिका घोषणा भइसकेपछि महाधिवेशन प्रयोजनबाहेक कुनै पनि संयन्त्र बनाउन पाइन्न । विभागहरु पनि २८ बाट ४७ पुर्‍याइएको छ । महासमिति बैठकले विधान पारित गरेको मसी सुक्न नपाउँदै विभाग बढाइयो । अर्कोतिर अधिवेशन तय भइसकेपछि विभिन्न मनोनयन र संयन्त्र निर्माणको कुरा अहिले भइरहेको छ, यो लोकतान्त्रिक प्रचलन, मान्यता, सिद्धान्त र आदर्शलाई हेर्ने हो भने आचारसंहिता विपरित छ । अर्कोतिर विधानमा पनि ६ महिनाभित्र गठन गर्नुपर्ने बिषय हो । अहिले यो कार्यसमिति वैधानिक कार्यकाल सकिएर एक बर्षको समय थपेको पाँच महिना पूरा हुन लागिसकेको छ । तत्कालीन सभापति सुशील कोइरालाले तीन वर्षमा विभाग गठन गर्दा अवैधानिक भयो भनेर अहिलेकै सभापतिले नमानेको ताजा इतिहास छ । उहाँले तीन वर्षमा गर्नु भएको हो । अहिले त कार्यकाल सकिएपछि, महाधिवेशन घोषणा भइसकेपछि गरिएको छ । त्यसैले यो आचारसंहिता विपरित छ भन्ने हाम्रो मान्यता हो ।

तपाईहरु विधानको कुरा गर्नुहुन्छ । तर, भागबण्डा मिल्दा विधान मिल्काईदिने, नमिल्दा मात्रै विधानको कुरा गर्ने कुरा कति उचित हो ?

त्यो गलत हो । व्यक्तिगत रुपमा मैले असहमति जनाउँदै आएको छु । सहमति विधिभित्र हुनुपर्छ । विधिबाहिर खोज्नु हुन्न । सहमतिले विधि परिवर्तन गर्न सकिन्छ । विधि तोड्न पाइन्न । जे भएको छ, त्यो गलत हो । त्यसको जिम्मेबार म पनि छु ।

राजनीतिक दलहरु यतिबेला आन्तरिक शक्ति संघर्षमा फँसेको छ । प्रतिपक्षमा रहेको कांग्रेसले पनि राष्ट्रिय एजेण्डा उठाउन सकेको छैन । बाहिरबाट भनिँदैछ कि कांग्रेस राष्ट्रिय राजनीतिमा असान्दर्भिक हुन लागेको छ । के साँच्चै यस्तै परिस्थिति निर्माण भएको हो ?

राष्ट्रिय राजनीतिबाट कांग्रेस असान्दर्भिक भएका दिनमा यो देशमा प्रजातन्त्र रहँदैन । असान्दर्भिक भएको छैन । हामीले प्रमुख प्रतिपक्षको रुपमा जुन भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने हो, त्यो गर्न सकेका छैनौं । कमजोरी भएका छन् । ठुला भ्रष्टाचारका मुद्दा आए । कान्डैकान्ड सरकारले मच्चाएको छ । त्यसलाई जति सशक्त र जीवन्त रुपमा उठाउनु पर्ने हो । त्यो हुन सकेको छैन । संसद र जनस्तरमा हामीले यी मुद्दालाई सशक्त रुपमा उठाउन सकेका छैनौं । तर, नउठाएकैचाहिँ होइन । जुन तहमा उठाउनु पर्ने हो सकिएको छैन । यसलाई प्रभावकारी बनाउनु पर्छ । अहिले कोभिड–१९ बाट सकिएन । त्यसअघि आन्तरिकरुपमै रुमल्लिएका छौं । कांग्रेसले जनतालाई पाँच बर्ष प्रतिपक्षमै बस्नका लागि मतादेश दिएका हुन् । कहींकतै सत्ताको माखेसाङ्लोमा रुमल्निे, सौदाबाजी गर्ने काम भयो भने कांग्रेसका लागि आत्महत्या हुन्छ ।

सत्ताकोमाखे साङ्लोमा अल्झेका कारण कांग्रेस प्रतिपक्षीय भूमिकामा कमजोर भएको हो भन्ने तपाईको निष्कर्ष हो ?

निष्कर्ष नै होइन । तर, अल्झिन हुन्न भन्ने हो । प्रकाशित : श्रावण १५, २०७७ १५:३६

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

एमसीसी पास गरे टाउको काटिन्छ भनेर धम्की आयो : मन्त्री भट्ट

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री लेखराज भट्टले अमेरिकी सहयोग निकाय मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) सँगको सम्झौताका विषयमा आफूलाई धम्की आएको बताएका छन् ।

बिहीबार प्रतिनिधिसभाको उद्योग तथा वाणिज्य र श्रम तथा उपभोक्ता हित समितिको बैठकमा एमसीसी सम्झौता पास गरे जे पनि हुन सक्ने भन्दै आफूलाई धम्की आएको बताए ।

समितिको बैठकमा उनले भने, ‘एमसीसीलाई लिएर मलाई बझाङबाट फोन गरेर धम्की आएको छ । बझाङबाट एक जना भाइले फोन गरेर एमसीसी पास गरे तेरो टाउको काटिन्छ भन्यो । मैले एमसीसी सम्झौता पढेर भन्या हो कि त्यत्तिकै भन्दैछौ भनेर सोध्दा एमसीसी पढ्ने काम मेरो होइन, पढ्ने जिम्मा तेरो हो भन्यो । भाषा यही थियो ।’

समितिको बैठकमा अरु सांसदले पनि एमसीसी पास गरे जे पनि हुन सक्ने भन्दै आफूहरुलाई धम्की आएको बताएका छन् । एमसीसी सम्झौता संसद्मा विचाराधिन अवस्थामा रहेको छ ।

नेपालले एमसीसीसँग सन् २०१७ सेप्टेम्बरमा करिब ५५ अर्ब रुपैयाँ अनुदानको परियोजना निर्माण गर्ने सम्झौता भएको थियो । नेपालले सम्झौतालाई सबै प्रक्रिया पूरा गरेर ०७७ असार १६ गतेबाट कार्यान्वयनमा लाने प्रतिबद्धता जनाएको थियो । तर सत्तारूढ नेकपाको आन्तरिक विवादका कारण कार्यान्वयन सुरु हुने मिति गुज्रिसक्दा पनि सम्झौता संघीय संसद्बाट अनुमोदन गर्ने प्रक्रिया अघि बढेकै छैन । सम्झौता अनुमोदनका लागि सरकारले ०७६ असारमा प्रतिनिधिसभाको विधेयक शाखामा दर्ता गराएको छ।

यसपालिको बजेट अधिवेशनमा पनि उक्त सम्झौता अनुमोदन नहुने भएपछि अर्थ मन्त्रालयले असार १५ गते एमसीसीको मुख्य कार्यालयलाई पत्र लेखेर कोभिड–१९ संक्रमणलाई कारण देखाउँदै कार्यान्वयन सुरु हुने मिति सार्नका लागि छलफल अघि बढाउन आग्रह गरेको छ । अर्थ सचिव शिशिरकुमार ढुंगानाले हस्ताक्षर गरेको सम्झौता संसद्बाट अनुमोदन हुन नसकेको विषय उल्लेख गरिएको छैन ।

एमसीसी सम्झौता गर्ने/नगर्ने भन्नेबारेमा सत्तारुढ दल नेकपाभित्र पनि एकमत छैन । जारी स्थायी कमिटी बैठकमा एमसीसी प्रमुख मुद्दा हुने बताइए पनि पटक-पटक बैठक स्थगित हुँदै आएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण १५, २०७७ १५:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×