रुसलाई हतियार नबेचेको उत्तर कोरियाको दाबी- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

रुसलाई हतियार नबेचेको उत्तर कोरियाको दाबी

सैन्य तथा राजनीतिक उद्देश्य पूर्तिका लागि अमेरिका र अन्य विरोध शक्तिहरूले अफवाह फैलाएको आरोप
एजेन्सीहरू

मस्को/सोल — उत्तर कोरियाले रुसलाई कुनै पनि हतियार बिक्री नगरेको प्रस्ट पारेको छ । रुसले आफ्नो कोत पूर्ववत् अवस्थामा राख्नका लागि उत्तर कोरियासँग सम्झौता गरेको अमेरिकी अधिकारीले दाबी गरेका थिए । त्यसका साथै रुसले इरानी हतियार पनि खरिद गरेको र त्यो पश्चिमा देशले रुसविरुद्ध लगाएका प्रतिबन्धको उल्लंघन भएको अमेरिकी अधिकारीको भनाइ छ ।

त्यसको प्रतिक्रियामा उत्तर कोरियाले आफूले कुनै पनि देशलाई कुनै हतियार बिक्री नगरेको बताएको हो । ‘हामीले कहिल्यै पनि हातहतियार रुसमा निर्यात गरेका छैनौं, न त त्यस्तो योजना नै छ,’ एक वरिष्ठ अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै कोरियन सेन्ट्रल न्युज एजेन्सी (केसीएनए) ले जनाएको छ । सैन्य तथा राजनीतिक उद्देश्य पूर्तिका लागि अमेरिका र अन्य विरोधी शक्तिहरूले अफवाह फैलाएको केसीएनएले आरोप लगाएको छ ।

सेप्टेम्बर सुरुमा अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले उत्तर कोरियासँग रुसले लाखौं राउन्ड गोलीगट्ठा, क्षेप्यास्त्र र तोप खरिद गरेको दाबी गरेका थिए । तर राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का प्रवक्ता जोन किर्बीले भने त्यस्ता हतियार खरिद सम्पन्न नभइसकेको र त्यसबारे भरपर्दो प्रमाण नभेटिएको बताएका थिए ।

रुसले गत फेब्रुअरी २४ मा युक्रेनमाथि आक्रमण थालेपछि अमेरिकालगायतका पश्चिमा देशले रुसविरुद्ध विभिन्न प्रतिबन्ध घोषणा गरिसकेका छन् । युक्रेनविरुद्धको युद्धमा अनपेक्षित क्षति बेहोरेको बताइएको रुसले पछिल्लो समय सैन्यशक्ति बढाउने घोषणा गरेको छ ।

सात महिना लामो युद्धका क्रममा रुसले युक्रेनका करिब २० प्रतिशत भूभागमाथि नियन्त्रण कायम गरेको थियो । तर पछिल्ला केही सातायता युक्रेनी फौजले कतिपय क्षेत्र रुसी फौजबाट फिर्ता लिएपछि रुस पुन: आक्रामक बनेको हो ।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले बुधबार टेलिभिजन सम्बोधन गर्दै युक्रेनमाथि आक्रमणका लागि ३ लाख अतिरिक्त सैनिक परिचालन गरिने घोषणा गरेका थिए । ‘मुलुकको क्षत्रीय अखण्डता कायम राख्न र रुसले नियन्त्रणमा लिएका युक्रेनी क्षेत्रका बासिन्दाको सुरक्षाका कारण यस्तो कदम चालिएको हो,’ पुटिनले भनेका थिए । उनको घोषणाको अर्थ आगामी दिनमा रुसले युक्रेनमा हालको भन्दा भयानक आक्रमण गर्ने देखिएको छ ।

रुसको तुलनामा निकै कमजोर ठानिएको भए पनि युक्रेनले अमेरिका, बेलायतलगायत पश्चिमा शक्ति राष्ट्रहरूको पूर्ण समर्थन र सहयोग पाएका कारण अनपेक्षित रूपमा रुसी सेनाको सामना गरिरहेको छ । पछिल्लो समय पश्चिमा राष्ट्रहरूले परमाणु आक्रमणको नाममा रुसमाथि ‘ब्ल्याकमेल’ गरिरहेको राष्ट्रपति पुटिनको आरोप छ ।

युक्रेनमा जारी तनावका लागि पश्चिमा शक्ति नै जिम्मेवार रहेको उनको दाबी छ । राष्ट्रपति पुटिनको घोषणापछि रुसबाट बाहिरिने उडानका टिकट बिक्री बढेको जनाइएको छ । युक्रेनी सेनाले खर्किभ पूर्वको ठूलो क्षेत्रमा पुन: नियन्त्रण कायम गरेसँगै त्यहाँ व्यापक नोक्सानी बेहोरेपछि रुसले सेना परिचालनको पछिल्लो कदम चालेको हो ।

यसैबीच, जी–७ राष्ट्रका विदेशमन्त्रीहरूले युक्रेन युद्धका लागि अतिरिक्त सेना परिचालन गर्ने रुसी राष्ट्रपति पुटिनको कदमपछि रुसविरुद्ध थप प्रतिबन्ध लगाउने बताएका छन् । अमेरिका, क्यानडा, फ्रान्स, जर्मनी, इटाली, जापान र बेलायतका मन्त्रीहरूले रुसी कदमको निन्दा गर्दै अतिरिक्त सेना परिचालन र गैरजिम्मेवारीपूर्ण परमाणु हतियार समावेश रहेको दाबी गरिएको छ ।

संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासभाको बैठकपछि जी–७ राष्ट्रका विदेशमन्त्रीहरूले रुसविरुद्ध थप प्रतिबन्ध जारी गर्ने र आर्थिक र राजनीतिक दबाबलाई निरन्तरता दिन प्रतिबद्ध रहेको जनाएका हुन् । ‘हामी अध्ययन गर्नेछौं, हामी व्यक्तिगत र क्षेत्रगत दुवै नयाँ प्रतिबन्धात्मक उपायहरू अपनाउनेछौं,’ बैठकमा भाग लिने ईयू विदेश नीति प्रमुख जोसेप बोरेलले पत्रकारहरूसँग भनेका छन् ।

जी–७ मुलुकका विदेशमन्त्रीहरूका साथै युरोपेली संघका शीर्ष कूटनीतिज्ञहरूले युक्रेनबाट रुसले कब्जा गरेका भूभाग ‘जनमत संग्रह’ गर्ने योजनाको पनि निन्दा गरेका छन् । रुसी सेनाको उपस्थितिमा मतदान स्वतन्त्र वा निष्पक्ष हुन नसक्ने भएकाले रुसको त्यस्तो कदमको उनीहरूले विरोध गरेका हुन् ।

युक्रेनमा लड्न हजारौं जगेडा सैनिकलाई बोलाउने रुसी राष्ट्रपतिको घोषणाविरुद्ध रुसका विभिन्न स्थानमा विरोध प्रदर्शन भएका छन् । रुसी सुरक्षा फौजले बिहीबार सयौं प्रदर्शनकारीलाई पक्राउ गरेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।

एक हजारभन्दा बढी प्रदर्शनकारी पक्राउ परेका रुसी मानवअधिकार समूह ओभीडी–इन्फोले जनाएको छ । तीमध्ये रुसी राजधानी मस्को र सेन्ट पिटर्सबर्गमा सबैभन्दा धेरै पक्राउ परेका हुन् । त्यस्तै, एकतेरिनबर्ग र इर्कुत्स्कलगायतका साइबेरियन सहरका प्रदर्शनमा सहभागी दर्जनौं पक्राउ परेका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन ७, २०७९ ०६:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

युक्रेनमा थप ३ लाख सैनिक खटाउने रुसको घोषणा

आणविक हमलाको नाममा रूसमाथि पश्चिमा राष्ट्रहरुले ‘ब्ल्याकमेल’ गरिरहेको राष्ट्रपति पुटिनको भनाइ 
एजेन्सीहरू

मस्को/न्युयोर्क — रुसले युक्रेनमाथिको आक्रमणलाई थप तिव्रता दिने भएको छ । जसका लागि ३ लाख अतिरिक्त सैनिक परिचालन गर्ने रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले घोषणा गरेका छन् । बुधबार देशवासीका नाममा टेलिभिजन सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति पुटिनले युक्रेनमाथिको ‘सैन्य कारबाही’ लाई तीव्रता दिन अतिरिक्त सैन्य शक्ति परिचालन गर्न लागिएको स्पष्ट पारेका हुन् । जसको अर्थ युक्रेनमा अब हालको भन्दा उच्च क्षमतामा रुसी सैन्य शक्ति र हतियार प्रयोग हुनेछन् ।

‘मुलुकको क्षत्रीय अखण्डतालाई कायम राख्न र रुसले नियन्त्रणमा लिएका युक्रेनी भू–भागका बासिन्दाको सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै यो कदम चालिएको हो,’ उनले भनेका छन्, ‘शान्तिपूर्ण निकासका लागि किभ तयार नहुनु हाम्रासामु मुख्य समस्या भएको छ ।’

कुल २९ लाख सैनिक रहेको रुसमा अहिले ९ लाख मात्रै सक्रिय सेवामा छन् । यसअघि कुनै पनि समय सैन्य सेवामा रहेका करिब २० लाख जगेडा सैनिकमध्ये अहिले ३ लाख जनालाई सेवामा फिर्ता बोलाई युद्धमा परिचालन गर्न लागिएको हो । रुसी रक्षामन्त्री सेर्गेइ सोइगुले भने कुल जगेडा सैनिक स्रोतमध्ये हाल १ प्रतिशत मात्रै परिचालन गर्न लागिएको बताएका छन् । उनका अनुसार कुन उमेर समूह र सेवाबाट निवृत्त भएका व्यक्ति परिचालन गरिने पूर्ण तय भइसकेको छैन । तर, पहिलो चरणमा विद्यार्थीलाई भने सामेल गराइने छैन । उनले हालै मात्र सैन्य सेवाबाट निवृत्त भएका व्यक्तिलाई मात्रै परिचालन गर्ने तयारी रहेको संकेत भने गरेका छन् ।

रुसी संसद् दुमाका सदस्य येवगेनी पोपोवले पनि हालै मात्र सैन्य सेवाबाट निवृत्त भएका व्यक्तिलाई नै पहिलो प्राथमिकतामा राखिने बताएका छन् । ‘यो सर्वसाधरणलाई युद्ध मैदानमा पठाउने प्रस्ताव होइन,’ बीबीसीसँगको कुराकानीमा उनले भनेका छन् । रक्षामन्त्री सोइगु र प्रधानसेनापतिकै प्रस्तावमा राष्ट्रपति पुटिनले सैनिक परिचालनको प्रस्तावमा हस्ताक्षर गरेका हुन् । ‘यो निर्णय आज (बुधबार) कै दिनदेखि लागू हुनेछ,’ पुटिनले भनेका छन् ।

यता, रुसको तुलनामा सैन्य शक्तिमा युक्रेन निकै कमजोर देखिन्छ । तर अमेरिका, बेलायतलगायत पश्चिमा शक्ति राष्ट्रहरूको पूर्ण समर्थन र सहयोगमा युक्रेनले गत फेब्रुअरी २४ बाट सुरु रुसी सैन्य कारबाहीको सामना गरिरहेको छ । मिलिटरी ब्यालेन्स २०२२ को तथ्यांकअनुसार युक्रेनमा कुल १० लाख ९६ हजार ६ सय जना सैनिक छन् । जसमध्ये १ लाख ९६ हजार ६ सय जना मात्रै सक्रिय छन् । बाँकी ९ लाख जगेडा सैनिक हुन् ।

राष्ट्रपति पुटिनले पश्चिमा राष्ट्रहरूले आणविक हमलाको नाममा रुसमाथि ‘ब्ल्याकमेल’ गरिरहेको समेत आरोप लगाएका छन् । पश्चिमा राष्ट्रहरूका त्यस्ता चेतावनीको जवाफ दिन रुससँग पर्याप्त साधनस्रोत रहेको पनि उनले स्पष्ट पारेका छन् । ‘पश्चिमा शक्ति फेरि रुसलाई विनाश गर्न चाहन्छ, जसरी उसले सन् १९९१ मा सोभियत संघलाई ध्वस्त बनाएको थियो,’ उनले भनेका छन् । हाल युक्रेनमा जारी तनावका पछि पनि उनले पश्चिमा शक्ति नै जिम्मेवार रहेको दाबी गरेका छन् ।

युक्रेनको डोनबस क्षेत्रमा आफ्ना सैनिक र जनताको सुरक्षाका लागि सम्भव भएसम्म अधिकतम साधनस्रोत जुटाउने पनि उनले बताएका छन् । उनले हतियार उत्पादनलाई बढाउन आवश्यक आर्थिक स्रोत जुटाउन पनि सरकारका तल्ला निकायलाई निर्देशन दिएका छन् । फेडेरेसन अफ अमेरिकी साइन्टिस्टका अनुसार रुससँग अहिले ५ हजार ९ सय ७७ थान आणविक हतियार छन् । जसमध्ये करिब ४५ सय थान लामो दूरीमा प्रहार गर्न मिल्ने ब्यालेस्टिक मिसाइल या रकेटजस्ता रणनीतिक हतियार छन् ।

राष्ट्रपति पुटिनले युद्धमा आणविक हतियारसमेत प्रयोग गर्न सक्ने संकेत गरे पनि विश्व समुदायले त्यसको कदापि स्विकृति नदिने युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्सीले प्रतिक्रिया दिएका छन् । पुटिनको धम्कीबाट डराउनेहरूलाई कडा शब्दमा चेतावनी दिँदै उनले रुसलाई पनि आफ्नो थप भू–भागमा नियन्त्रणको प्रयास गर्न चुनौतिसमेत दिएका छन् । ‘मलाई विश्वास छैन कि पुटिनले आणविक हतियार प्रयोग गर्नेछन् । उनलाई त्यस्ता हतियार प्रयोगमा विश्वले स्वीकृति दिनेछ भन्ने पनि लाग्दैन,’ जर्मन पत्रिका बिल्डसँगको कुराकानीमा उनले भनेका छन् ।

रुसले अतिरिक्त सैनिक परिचालन गर्ने घोषणालाई पश्चिमा राष्ट्रहरूले भने रुस कमजोर भएको रुपमा अर्थ्याएका छन् । अमेरिकाले रुसविरुद्धको आक्रमणका लागि युक्रेनमाथि सबैखाले सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत लिन्डा थोमस ग्रिनफिल्डले रुसलाई एक्ल्याउन हरसम्भव प्रयास गर्ने बताएकी हुन् । उनले ह्वाइट हाउस र रुसी विदेश मन्त्रालयबीचमा संवाद हुने कुनै अवस्था नरहेको पनि स्पष्ट पारेकी छन् । ‘रुसले गरिरहेको आधारहीन आक्रमणको प्रतिरक्षा गर्ने कार्यमा युक्रेनमाथि सहयोग गर्न बाइडन सरकार निरन्तर प्रतिबद्ध छ,’ न्युयोर्कमा भइरहेको राष्ट्रसंघ महासभामा बुधबार उनले भनिन् ।

नाटो महासचिव जेन्स स्टोल्टेनबर्गले रुसले थप सैन्य शक्ति परिचालन गर्ने घोषणा गर्नुका पछाडि उसलाई ठूलो क्षति भएको पुष्टि हुने बताएका छन् । ७ महिनाअघि युद्ध आरम्भ गर्ने बेलामै राष्ट्रपति पुटिनले युक्रेनलाई कमजोर आँकेको उनको भनाइ छ । ‘युद्धमा सैन्य शक्ति विस्तार गर्नु भनेको स्वतः संघर्ष चर्किनु हो । यसको अर्थ धेरैभन्दा धेरै पीडा र जनधनको क्षति हुन्छ भन्ने हो,’ समाचार एजेन्सी रोयटर्ससँग कुरा गर्दै उनले भनेका छन्, ‘पुटिनले आफ्ना सैनिक फिर्ता बोलाएर युद्ध रोक्न सक्छन् ।’

उनले रुस–युक्रेन तनाव वार्ताको टेबलबाटै हल हुने विश्वाससमेत व्यक्त गरेका छन् । ‘तर यो त्यतिबेला मात्रै सम्भव छ, जतिबेला किभले यस्तो सहमतिबाट उत्पन्न हुने परिणाम सहर्स स्विकार्न सक्छ,’ उनले भनेका छन् । हाल न्युयोर्कमै रहेका उनले पनि युद्धमा युक्रेनलाई उपलब्ध गराउँदै आएको सैन्य सहयोग निरन्तर जारी राख्ने स्पष्ट पारेका छन् ।

बेलायती प्रधानमन्त्री लिज ट्रसले पनि पुटिनको घोषणाले मस्को युक्रेनमाथिको युद्धमा पूर्ण रुपमा असफल भएको पुष्टि हुने दाबी गरेकी छन् । उनले विश्वका सबै मुलुक र राष्ट्र प्रमुखलाई कुनै पनि मुलुकको स्वतन्त्रता र राष्ट्रिय अखण्डताको सुरक्षाका लागि एक हुन पनि अपिल गरेकी छन् । केही समयअघि न्युयोर्कमा युक्रेनी समकक्षी डेनिस सिमयालसँगको भेटवार्तामा उनले थप हतियार पठाउनेबारे छलफल गरेकी थिइन् ।

जर्मन चान्सलर वोलफ स्कोल्जले पुटिनको घोषणाले रुस अत्तालिएको संकेत गर्ने बताएका छन् । कब्जामा लिएका ४ वटा युक्रेनी भूभागमा रुसले यसै साता जनमतसंग्रह गर्दै छ । कुनै पनि स्वतन्त्र मुलुकको भूभाग कब्जा गरी आफूमा समाहित गर्न खोज्ने कार्यलाई कदापि स्विकार नगर्ने पनि उनले स्पष्ट पारेका छन् ।

युक्रेनका ४ क्षेत्रमा जनमतसंग्रह

आक्रमणको सुरुवाती अवस्थामै रुसले युक्रेनको दक्षिण, पूर्वी र उत्तर–पूर्वी क्षेत्रमा नियन्त्रण कायम गरेको थियो । राजधानी किभ र अन्य रणनीतिक क्षेत्रमा एकैसाथ आक्रमण गरे पनि रुसले क्रमशः ती क्षेत्रहरूमाथिको नियन्त्रण गुमाउँदै गएको थियो । जुलाईयता युक्रेनको लुहान्स्क र डोनेत्स्क क्षेत्रमा भने रुसको नियन्त्रण निरन्तर छ । उसले यी क्षेत्रलाई स्वतन्त्र राज्य घोषणासमेत गरिसकेको छ । यी दुवै क्षेत्रसहित जापोरिजिया र खेर्सन राज्यमा समेत आगामी सेप्टेम्बर २३–२७ सम्म रुसले जनमतसंग्रह घोषणा गरेको छ । जसमा सर्वसाधारणले रुसमा गाभिने वा युक्रेनमै रहने भन्नेमा मतदान गर्नेछन् ।

यसअघि सन् २०१४ को मार्चमा पनि रुसले युक्रेनी क्षेत्र क्रिमियालाई यही प्रक्रियाबाट अधीनस्थ गरेको थियो । त्यतिबेला ९५.५ प्रतिशतले रुसमै समाहित हुने मत दिएका थिए । अमेरिका, युरोपेली युनियनले भने क्रिमियाको जस्तै आगामी शुक्रबारबाट हुने जनमतसंग्रहलाई अवैधानिक भनिसकेका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जेक सुलिभानले रुसले कब्जा गरेको युक्रेनी भूभागलाई कहिल्यै रुसी क्षेत्र मान्न नसक्ने बताएका छन् । ‘तीन दिन मात्रै समय राखेर रुसले आफूले कब्जा गरेको युक्रेनी भूभागमा जनमतसंग्रह गर्ने सूचना जारी गरेको छ । यसका पछाडि युक्रेनी क्षेत्रमा लगातार गुमाउँदै गएको नियन्त्रण र सार्वजनिक फोरमहरूमा विश्वका नेताहरूबाट रुसको बढ्दो दूरी प्रमुख कारण हुन्,’ उनले भनेका छन् ।

फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुयल म्याक्रोंले भने जनमतसंग्रहलाई प्यारोडीको संज्ञा दिएका छन् । रुसको घोषणाको पछाडि कुनै पनि वैध आधार नरहेको बताउँदै उनले उक्त कदमलाई निन्दक र कुटिलको संज्ञा दिएका छन् । रुसले जनमतसंग्रह गरेर युक्रेनी भूमिलाई अधीनस्थ गरे पनि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले त्यसलाई कदापि स्वीकार नगर्ने उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७९ ०७:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×