युक्रेनमा थप ३ लाख सैनिक खटाउने रुसको घोषणा- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

युक्रेनमा थप ३ लाख सैनिक खटाउने रुसको घोषणा

आणविक हमलाको नाममा रूसमाथि पश्चिमा राष्ट्रहरुले ‘ब्ल्याकमेल’ गरिरहेको राष्ट्रपति पुटिनको भनाइ 
एजेन्सीहरू

मस्को/न्युयोर्क — रुसले युक्रेनमाथिको आक्रमणलाई थप तिव्रता दिने भएको छ । जसका लागि ३ लाख अतिरिक्त सैनिक परिचालन गर्ने रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले घोषणा गरेका छन् । बुधबार देशवासीका नाममा टेलिभिजन सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति पुटिनले युक्रेनमाथिको ‘सैन्य कारबाही’ लाई तीव्रता दिन अतिरिक्त सैन्य शक्ति परिचालन गर्न लागिएको स्पष्ट पारेका हुन् । जसको अर्थ युक्रेनमा अब हालको भन्दा उच्च क्षमतामा रुसी सैन्य शक्ति र हतियार प्रयोग हुनेछन् ।

‘मुलुकको क्षत्रीय अखण्डतालाई कायम राख्न र रुसले नियन्त्रणमा लिएका युक्रेनी भू–भागका बासिन्दाको सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै यो कदम चालिएको हो,’ उनले भनेका छन्, ‘शान्तिपूर्ण निकासका लागि किभ तयार नहुनु हाम्रासामु मुख्य समस्या भएको छ ।’

कुल २९ लाख सैनिक रहेको रुसमा अहिले ९ लाख मात्रै सक्रिय सेवामा छन् । यसअघि कुनै पनि समय सैन्य सेवामा रहेका करिब २० लाख जगेडा सैनिकमध्ये अहिले ३ लाख जनालाई सेवामा फिर्ता बोलाई युद्धमा परिचालन गर्न लागिएको हो । रुसी रक्षामन्त्री सेर्गेइ सोइगुले भने कुल जगेडा सैनिक स्रोतमध्ये हाल १ प्रतिशत मात्रै परिचालन गर्न लागिएको बताएका छन् । उनका अनुसार कुन उमेर समूह र सेवाबाट निवृत्त भएका व्यक्ति परिचालन गरिने पूर्ण तय भइसकेको छैन । तर, पहिलो चरणमा विद्यार्थीलाई भने सामेल गराइने छैन । उनले हालै मात्र सैन्य सेवाबाट निवृत्त भएका व्यक्तिलाई मात्रै परिचालन गर्ने तयारी रहेको संकेत भने गरेका छन् ।

रुसी संसद् दुमाका सदस्य येवगेनी पोपोवले पनि हालै मात्र सैन्य सेवाबाट निवृत्त भएका व्यक्तिलाई नै पहिलो प्राथमिकतामा राखिने बताएका छन् । ‘यो सर्वसाधरणलाई युद्ध मैदानमा पठाउने प्रस्ताव होइन,’ बीबीसीसँगको कुराकानीमा उनले भनेका छन् । रक्षामन्त्री सोइगु र प्रधानसेनापतिकै प्रस्तावमा राष्ट्रपति पुटिनले सैनिक परिचालनको प्रस्तावमा हस्ताक्षर गरेका हुन् । ‘यो निर्णय आज (बुधबार) कै दिनदेखि लागू हुनेछ,’ पुटिनले भनेका छन् ।

यता, रुसको तुलनामा सैन्य शक्तिमा युक्रेन निकै कमजोर देखिन्छ । तर अमेरिका, बेलायतलगायत पश्चिमा शक्ति राष्ट्रहरूको पूर्ण समर्थन र सहयोगमा युक्रेनले गत फेब्रुअरी २४ बाट सुरु रुसी सैन्य कारबाहीको सामना गरिरहेको छ । मिलिटरी ब्यालेन्स २०२२ को तथ्यांकअनुसार युक्रेनमा कुल १० लाख ९६ हजार ६ सय जना सैनिक छन् । जसमध्ये १ लाख ९६ हजार ६ सय जना मात्रै सक्रिय छन् । बाँकी ९ लाख जगेडा सैनिक हुन् ।

राष्ट्रपति पुटिनले पश्चिमा राष्ट्रहरूले आणविक हमलाको नाममा रुसमाथि ‘ब्ल्याकमेल’ गरिरहेको समेत आरोप लगाएका छन् । पश्चिमा राष्ट्रहरूका त्यस्ता चेतावनीको जवाफ दिन रुससँग पर्याप्त साधनस्रोत रहेको पनि उनले स्पष्ट पारेका छन् । ‘पश्चिमा शक्ति फेरि रुसलाई विनाश गर्न चाहन्छ, जसरी उसले सन् १९९१ मा सोभियत संघलाई ध्वस्त बनाएको थियो,’ उनले भनेका छन् । हाल युक्रेनमा जारी तनावका पछि पनि उनले पश्चिमा शक्ति नै जिम्मेवार रहेको दाबी गरेका छन् ।

युक्रेनको डोनबस क्षेत्रमा आफ्ना सैनिक र जनताको सुरक्षाका लागि सम्भव भएसम्म अधिकतम साधनस्रोत जुटाउने पनि उनले बताएका छन् । उनले हतियार उत्पादनलाई बढाउन आवश्यक आर्थिक स्रोत जुटाउन पनि सरकारका तल्ला निकायलाई निर्देशन दिएका छन् । फेडेरेसन अफ अमेरिकी साइन्टिस्टका अनुसार रुससँग अहिले ५ हजार ९ सय ७७ थान आणविक हतियार छन् । जसमध्ये करिब ४५ सय थान लामो दूरीमा प्रहार गर्न मिल्ने ब्यालेस्टिक मिसाइल या रकेटजस्ता रणनीतिक हतियार छन् ।

राष्ट्रपति पुटिनले युद्धमा आणविक हतियारसमेत प्रयोग गर्न सक्ने संकेत गरे पनि विश्व समुदायले त्यसको कदापि स्विकृति नदिने युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्सीले प्रतिक्रिया दिएका छन् । पुटिनको धम्कीबाट डराउनेहरूलाई कडा शब्दमा चेतावनी दिँदै उनले रुसलाई पनि आफ्नो थप भू–भागमा नियन्त्रणको प्रयास गर्न चुनौतिसमेत दिएका छन् । ‘मलाई विश्वास छैन कि पुटिनले आणविक हतियार प्रयोग गर्नेछन् । उनलाई त्यस्ता हतियार प्रयोगमा विश्वले स्वीकृति दिनेछ भन्ने पनि लाग्दैन,’ जर्मन पत्रिका बिल्डसँगको कुराकानीमा उनले भनेका छन् ।

रुसले अतिरिक्त सैनिक परिचालन गर्ने घोषणालाई पश्चिमा राष्ट्रहरूले भने रुस कमजोर भएको रुपमा अर्थ्याएका छन् । अमेरिकाले रुसविरुद्धको आक्रमणका लागि युक्रेनमाथि सबैखाले सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत लिन्डा थोमस ग्रिनफिल्डले रुसलाई एक्ल्याउन हरसम्भव प्रयास गर्ने बताएकी हुन् । उनले ह्वाइट हाउस र रुसी विदेश मन्त्रालयबीचमा संवाद हुने कुनै अवस्था नरहेको पनि स्पष्ट पारेकी छन् । ‘रुसले गरिरहेको आधारहीन आक्रमणको प्रतिरक्षा गर्ने कार्यमा युक्रेनमाथि सहयोग गर्न बाइडन सरकार निरन्तर प्रतिबद्ध छ,’ न्युयोर्कमा भइरहेको राष्ट्रसंघ महासभामा बुधबार उनले भनिन् ।

नाटो महासचिव जेन्स स्टोल्टेनबर्गले रुसले थप सैन्य शक्ति परिचालन गर्ने घोषणा गर्नुका पछाडि उसलाई ठूलो क्षति भएको पुष्टि हुने बताएका छन् । ७ महिनाअघि युद्ध आरम्भ गर्ने बेलामै राष्ट्रपति पुटिनले युक्रेनलाई कमजोर आँकेको उनको भनाइ छ । ‘युद्धमा सैन्य शक्ति विस्तार गर्नु भनेको स्वतः संघर्ष चर्किनु हो । यसको अर्थ धेरैभन्दा धेरै पीडा र जनधनको क्षति हुन्छ भन्ने हो,’ समाचार एजेन्सी रोयटर्ससँग कुरा गर्दै उनले भनेका छन्, ‘पुटिनले आफ्ना सैनिक फिर्ता बोलाएर युद्ध रोक्न सक्छन् ।’

उनले रुस–युक्रेन तनाव वार्ताको टेबलबाटै हल हुने विश्वाससमेत व्यक्त गरेका छन् । ‘तर यो त्यतिबेला मात्रै सम्भव छ, जतिबेला किभले यस्तो सहमतिबाट उत्पन्न हुने परिणाम सहर्स स्विकार्न सक्छ,’ उनले भनेका छन् । हाल न्युयोर्कमै रहेका उनले पनि युद्धमा युक्रेनलाई उपलब्ध गराउँदै आएको सैन्य सहयोग निरन्तर जारी राख्ने स्पष्ट पारेका छन् ।

बेलायती प्रधानमन्त्री लिज ट्रसले पनि पुटिनको घोषणाले मस्को युक्रेनमाथिको युद्धमा पूर्ण रुपमा असफल भएको पुष्टि हुने दाबी गरेकी छन् । उनले विश्वका सबै मुलुक र राष्ट्र प्रमुखलाई कुनै पनि मुलुकको स्वतन्त्रता र राष्ट्रिय अखण्डताको सुरक्षाका लागि एक हुन पनि अपिल गरेकी छन् । केही समयअघि न्युयोर्कमा युक्रेनी समकक्षी डेनिस सिमयालसँगको भेटवार्तामा उनले थप हतियार पठाउनेबारे छलफल गरेकी थिइन् ।

जर्मन चान्सलर वोलफ स्कोल्जले पुटिनको घोषणाले रुस अत्तालिएको संकेत गर्ने बताएका छन् । कब्जामा लिएका ४ वटा युक्रेनी भूभागमा रुसले यसै साता जनमतसंग्रह गर्दै छ । कुनै पनि स्वतन्त्र मुलुकको भूभाग कब्जा गरी आफूमा समाहित गर्न खोज्ने कार्यलाई कदापि स्विकार नगर्ने पनि उनले स्पष्ट पारेका छन् ।

युक्रेनका ४ क्षेत्रमा जनमतसंग्रह

आक्रमणको सुरुवाती अवस्थामै रुसले युक्रेनको दक्षिण, पूर्वी र उत्तर–पूर्वी क्षेत्रमा नियन्त्रण कायम गरेको थियो । राजधानी किभ र अन्य रणनीतिक क्षेत्रमा एकैसाथ आक्रमण गरे पनि रुसले क्रमशः ती क्षेत्रहरूमाथिको नियन्त्रण गुमाउँदै गएको थियो । जुलाईयता युक्रेनको लुहान्स्क र डोनेत्स्क क्षेत्रमा भने रुसको नियन्त्रण निरन्तर छ । उसले यी क्षेत्रलाई स्वतन्त्र राज्य घोषणासमेत गरिसकेको छ । यी दुवै क्षेत्रसहित जापोरिजिया र खेर्सन राज्यमा समेत आगामी सेप्टेम्बर २३–२७ सम्म रुसले जनमतसंग्रह घोषणा गरेको छ । जसमा सर्वसाधारणले रुसमा गाभिने वा युक्रेनमै रहने भन्नेमा मतदान गर्नेछन् ।

यसअघि सन् २०१४ को मार्चमा पनि रुसले युक्रेनी क्षेत्र क्रिमियालाई यही प्रक्रियाबाट अधीनस्थ गरेको थियो । त्यतिबेला ९५.५ प्रतिशतले रुसमै समाहित हुने मत दिएका थिए । अमेरिका, युरोपेली युनियनले भने क्रिमियाको जस्तै आगामी शुक्रबारबाट हुने जनमतसंग्रहलाई अवैधानिक भनिसकेका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जेक सुलिभानले रुसले कब्जा गरेको युक्रेनी भूभागलाई कहिल्यै रुसी क्षेत्र मान्न नसक्ने बताएका छन् । ‘तीन दिन मात्रै समय राखेर रुसले आफूले कब्जा गरेको युक्रेनी भूभागमा जनमतसंग्रह गर्ने सूचना जारी गरेको छ । यसका पछाडि युक्रेनी क्षेत्रमा लगातार गुमाउँदै गएको नियन्त्रण र सार्वजनिक फोरमहरूमा विश्वका नेताहरूबाट रुसको बढ्दो दूरी प्रमुख कारण हुन्,’ उनले भनेका छन् ।

फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुयल म्याक्रोंले भने जनमतसंग्रहलाई प्यारोडीको संज्ञा दिएका छन् । रुसको घोषणाको पछाडि कुनै पनि वैध आधार नरहेको बताउँदै उनले उक्त कदमलाई निन्दक र कुटिलको संज्ञा दिएका छन् । रुसले जनमतसंग्रह गरेर युक्रेनी भूमिलाई अधीनस्थ गरे पनि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले त्यसलाई कदापि स्वीकार नगर्ने उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७९ ०७:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पाकिस्तानमा विनाशकारी बाढीपछि फैलियो डेंगु

सिन्ध प्रान्तमा मात्र ३ हजार ८ सय ३० जनामा डेंगु संक्रमण, बिरामीको चाप थेगिनसक्नु भएको चिकित्सकहरुको भनाइ
एजेन्सीहरू

इस्लामाबाद/कराँची — विध्वंसकारी बाढीका कारण तहसनहस बनेको पाकिस्तानमा स्वास्थ्य संकट उत्पन्न भएको छ । स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बाढीपछि देशव्यापी रूपमा डेंगुको प्रकोप बढेको जनाउँदै स्वास्थ्य संकट उत्पन्न हुने चेतावनी दिएका छन् ।

देशका विभिन्न स्थानमा बाढीप्रभावितहरूको उद्धार र पुनःस्थापनाको प्रयास जारी रहेका बेला स्वास्थ्य विज्ञहरूले डेंगु, औलो र ग्यास्ट्रिकको संक्रमण निकै बढेको विवरणहरू सार्वजनिक गरेका छन् । बाढीका कारण विस्थापित भएकामध्ये अधिकांश जमेको पानीको वरपरका स्थानमा आश्रय लिइरहेका कारण पनि डेंगुको संक्रमण फैलिएको जनाइएको छ ।

पाकिस्तानका विभिन्न स्थानमा जुन मध्यदेखि सुरु भएको भीषण वर्षासँगैको बाढीका कारण करिब १ हजार ५ सय जनाको मृत्यु भइसकेको छ । करिब ३५ लाख मानिस प्रभावित भएका छन् ।

दक्षिणी प्रान्त सिन्धका स्वास्थ्य अधिकारीहरूले ३ हजार ८ सय ३० जनामा डेंगु संक्रमण देखिएको पुष्टि गरेका छन् । संक्रमितमध्ये ९ जनाको मृत्यु भएको जनाइएको छ । तर वास्तविक अवस्था योभन्दा भयावह रहेको भन्दै अधिकारीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

‘सिन्ध प्रान्तको अवस्था निकै खराब देखिएकाले हामी प्रान्तभरि नै स्वास्थ्य शिविरहरू सञ्चालन गर्दै छौं । पछिल्लो समय देखिएका बिरामीमध्ये प्रायः डेंगु संक्रमित देखिएका छन् । औलोका बिरामीको संख्या पनि उच्च देखिएको छ,’ पाकिस्तान मेडिकल एसोसिएसनका महासचिव डा. अब्दुल गफुर सोरोले बीबीसीसँग भने, ‘डेंगुको संक्रमणको अवस्था सबै प्रान्तहरूमा उस्तै छ ।’

कराँचीको अघा खान अस्पतालमा डेंगुका सयौं बिरामीको उपचार गरिरहेका सोरोले स्वास्थ्य प्रयोगशाला अनुगमनका क्रममा करिब ८० प्रतिशत शंकास्पद संक्रमित भेटिएका जनाए । आगामी केही साताहरूमा अवस्था अझै खराब हुन सक्ने भन्दै उनले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

पाकिस्तानमा भीषण वर्षासँगै बाढी आएको दुई महिनाभन्दा लामो समय भइसकेको छ । तर पनि हजारौं गाउँहरू अझै डुबानमा रहेका अधिकारीहरूको भनाइ छ । जसका कारण विस्थापित परिवारहरूको पुनःस्थापना गर्न समस्या देखिएको छ ।

त्यसका साथै बाढीपछि दुर्गम स्थानहरूमा पिउने पानीको अभाव छ । बाढीका कारण सडकहरू क्षतिग्रस्त भएकाले स्वास्थ्य परीक्षणका लागि स्वास्थ्यक केन्द्र वा अस्पताल पुग्न सक्ने अवस्था छ्रैन । कतिपय स्थानमा अस्थायी स्वास्थ्य शिविरहरू सञ्चालन गरिएका त छन्, तर जनसंख्याको अनुपातमा ती निकै कम छन् ।

प्रभावितहरूमध्ये अधिकांशले खर्चको अभावमा उपचारसमेत गर्न नपाएको गुनासो गरेका छन् । ग्यास्ट्रिकको संक्रमणका कारण निरन्तर बान्ता गरेपछि आफ्नी एक वर्षीया छोरीलाई सिन्ध प्रान्तको एक क्लिनिक पुर्‍याएकी मुना सज्जदले भनिन्, ‘मेरा दुई छोराछोरी बिरामी छन् । उनीहरूको हेरचाह र उपचार गर्न मसँग पैसा छैन,’ मुना भन्छिन्, ‘बाढीमा मैले सबै कुरा गुमाएँ । हामीसँग अब केही खानेकुरा पनि छैन ।’

जताततै बिरामीहरू छन् तर उनीहरूको उपचार र रेखदेख गर्न पर्याप्त जनशक्ति छैन । पछिल्लो समय झन् चाप बढिरहेको चिकित्सकहरूको भनाइ छ । ‘बिरामी थपिएका थपियै छन् । तर सबैलाई उपचार गर्ने हामीसँग क्षमता छैन,’ चिकित्सक खालिद खोसाले भने ।

आफूहरूले दैनिक सयौं बिरामी हेरिरहेको उनको भनाइ छ । ‘हाम्रो मात्र होइन, प्रान्तभरि नै यस्तै अवस्था यस्तै छ,’ उनले भने, ‘हामी मानवीय प्रकोप नजिक रहेकोमा चिन्ता बढेको छ । धेरै मानिसहरू डेंगु, औलो र पेटसम्बन्धी समस्याबाट ग्रसित छन् ।’

सिन्धका साथै बलुचिस्तान, गिलगिट, बाल्टिस्तान, खैबर पख्तुनख्वा र पन्जाव प्रान्त बाढीका कारण बढी प्रभावित भएका जनाइएको छ । बाढीको विनाशका कारण १२ अर्ब डलरभन्दा बढीको आर्थिक क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान छ ।

पछिल्लो २४ घण्टामा थप ५ जनाको ज्यान गएको छ । पाकिस्तानको राष्ट्रिय प्रकोप व्यवस्थापन प्राधिकरण (एनडीएमए) का अनुसार दर्जनौं घाइते भएका छन् । दक्षिणपश्चिम प्रान्त बलुचिस्तानमा ३ र खैबर पख्तुन्ख्वा प्रान्तमा २ जनाको मृत्यु भएको हो ।

संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले गत साता बाढीग्रस्त क्षेत्रहरूको भ्रमण गर्दै स्थिति निकै चिन्ताग्रस्त रहेको बताएका थिए । बाढीप्रभावित परिवारहरूलाई भेटेर उनले विश्व समुदायले पाकिस्तानलाई सहयोग गर्नुपर्ने बताएका थिए । पाकिस्तानजस्ता गरिब देशलाई पीडाबाट बाहिर निस्कन सहयोका लागि उनले धनी राष्ट्रहरूलाई आग्रह गरेका थिए ।

पाकिस्तानले भोगेको विध्वंसकारी बाढीको मुख्य कारण जलवायु परिवर्तन भएको उनको भनाइ छ । ‘यो परिणामका लागि पाकिस्तान मात्र जिम्मेवार छैन । यो हरित गृह ग्यासका कारण वायुमण्डल प्रदूषित गरेको नतिजा हो,’ उनले भने । विश्वका ठूला अर्थतन्त्र मुलुकहरू जी–२० ले ८० प्रतिशत हरित गृह ग्यास उत्सर्जन गर्छन् । त्यसमा पाकिस्तानको हिस्सा एक प्रतिशतभन्दा पनि कम छ ।

अधिकारीहरूले सिन्ध प्रान्तका बस्तीमा जमेको पानीको तह घटेर मानिसहरू पुनः बस्न मिल्ने हुन महिनौं लाग्ने बताएका छन् । तर कतिपय मानिसलाई भने पानीको तह घटे पनि सर्वस्व गुमाएका कारण आफ्नो स्थानमा फर्कन भने निकै कठिन देखिन्छ ।

प्रकाशित : भाद्र ३१, २०७९ ०७:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×